سۆرگول شێخۆ

 

عامودا – ئاگری سینەمای شەهرەزاد لە عامودا باس لەو ڕووداوە مێژووییە دڵتەزێنە دەکات کە لە ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٦٠ لە شاری عامودا لە ڕۆژئاوای کوردستان ڕوویدا. لە ئەنجامدا نزیکەی ٢٨٣ منداڵی کورد گیانیان لەدەستداوە. ئەم ڕووداوە هێمایەکی کارەساتبار و برینێکی قووڵە لە هۆشیاری و کولتووری کورددا. لە زۆر بەرهەمی ئەدەبی و مۆسیقادا نەمر کراوە.

 

بە سەدان منداڵی قۆناغی سەرەتایی لە سینەماکە کۆبوبوونەوە بۆ بینینی فیلمێکی میسری کە ئامانج لێی پاڵپشتیکردنی شۆڕشی جەزائیر بوو. کۆبوونەوە و بینینی منداڵان بۆ فیلمەکە لەلایەن ڕژێمی ڕووخاو بەعسەوە پلانی بۆ دانرابوو.

 

بەڵام شتێکی بە ئازارتر و جددیتر چاوەڕێی منداڵی کورد بوو لەو کاتەدا. ئاگرێک بوو تەرمی منداڵەکانی سووتاند. چونکە لەناو هۆڵی سینەما کە توانای وەرگرتنی نزیکەی ٢٠٠ کەسی هەبوو بەڵام زیاتر لە ٥٠٠ منداڵ کۆکرابوونەوە ئاگرێکی گەورە و لەناکاو کەوتەوە. دەرگاکانی سینەما داخران، هۆڵەکەش بۆسەیان بۆ دانرا و منداڵەکانی ناوەوە گەمارۆدرابوون.

 

دوای ٦٦ ساڵ لە ئاگرکەوتنەوە، جارێکی تر سینەمای عامودا بە سەرپەرشتی ناوەندی کولتووری گەلی کورد زیندوو کرایەوە. ئێستا هەموو پێنجشەممەیەک فیلمێکی کوردی تێدا نمایش دەکرێت.

 

نووسەر عەبیر درێیی ئامانج و گرنگی بوژانەوەی سینەمای عامودا ی بۆ ئاژانسەکەمان ڕوون کردەوە.

 

دوای زیاتر لە نیو سەدە ئەو ئاگرە لەبیر نەکراوە کە ٢٨٠ منداڵی کوشتووە، سینەماش زیندوو بووەتەوە

بوژانەوەی سینەما دوای ٦٦ ساڵ ، یان زیاتر لە نیو سەدە، بووژانەوەی مێژوویی ناوبرد و درێژەی بە قسەکانی دا و وتی: عامودە لە شەستەکانیدا کارەساتێکی گەورەی بەخۆیەوە بینی و بۆ ماوەی چەند مانگێک بۆنی ئاگر لە شارەکەی بەجێنەهێشت، هەر جارێک بەلای سینەمادا تێدەپەڕم، گوێم لە هاواری ئەو منداڵانە دەبێت کە سووتێنرابوون.. زیندووبوونەوەی سینەما دوای 66 ساڵ دڵسۆزییەکە بۆ ئەو منداڵانەی کە سوتاون و ئەمڕۆ لە ژیاندان بۆ ئەوەی منداڵانی ئەمڕۆ و نەوەکانی دوای ئاگرەکە بزانن لێرە لە کام ساڵدا چی ڕوویداوە و کردنەوەی چەندە کاریگەرە”.

 

بۆ ئەوەی تەنها بۆنی ئاگر نەبێت

عەبیر ئامانجی زیندووکردنەوەی سینەمای وەبیرهێنایەوە و وتی: "ئێمە ویستمان بە زیندووکردنەوەی سینەما دەوڵەمەندی بکەین، ئازارەکانی بکەینە سەروەت و سامان بۆ منداڵانی ئەمڕۆ. چونکە عامودا لە خەمێکی قووڵ و بێکۆتاییدا بوو. بۆ ئەوەی ئەو کەسانەی ئەمڕۆ بەلای سینەمادا تێدەپەڕن تەنها بۆنی ئاگر نەکەن، گرنگە بۆنی زیندووبوونەوەیشیان لێبکرێت".

 

دەبێت ئاگری سینەمای عامودا بوەستێنرێت

 

عەبیر ڕایگەیاند، هەرچەندە فەرەنسا و ڕژێمی بەعس عامودایان سووتاند، بەڵام هەمیشە بەرز دەبێتەوە و هەمیشە دەمێنێتەوە، ئامانجی بوژانەوەی بەم شێوەیەی خستەڕوو: “ئێمە منداڵانی ئەمڕۆمان بیردەخەینەوە کە ٦٦ ساڵ لەمەوبەر منداڵی وەک ئەوان هەبووە، بەڵام ئاگرەکە سووتاندیان و نەماون. پێویستە شوێنێک لە مەنهەجی منداڵاندا تەرخان بکرێت بۆ ڕووداوە دڵتەزێنەکەی ئاگری سینەمای عامودا بۆ ئەوەی منداڵان بزانن چەند منداڵی وەک ئەوان سووتاون و لە واقیعی ئێستا تێدەگەن چونکە ئەگەر سینەماش بسوتێنرێت، هەمیشە بە زیندووی دەمێنێتەوە و بەردەوام دەبێت”.

 

بۆچی دەبێت بخرێتە ناو کەرەستەی پەروەردەییەوە؟

عەبیر ڕوونی کردەوە کە بۆچی دەیەوێت سینەما بخرێتە نێو ئەو پڕۆگرامی خوێندنە کە بۆ سووریا ئامادە دەکرێت: "لەو کاتەدا ڕژێمی بەعس فیلمی جەزائیری پیشانی منداڵان دەدا، ئازاری ئێمە لەوە زیاترە، چونکە منداڵەکانمان بۆ خەڵک چوون بۆ سینەما، بەخشینەکانیان بۆ شۆڕشی جەزائیر نێردراوە، هەر بۆیە دەمانەوێت هەموو جیهان بزانێت منداڵەکانمان لەلایەن کێ و لە پێناو چیدا سووتێنراون. نووسەرانی زۆریش هەیانە کتێبی نووسراو سەبارەت بە وردەکارییەکانی ئاگرەکە، بۆچی نابێت بخرێتە ناو مەنهەجەکانەوە.

 

سینەمای عامودا لە زۆرێک لە هونەرەکاندا کۆمان دەکاتەوە

عەبیر درێیی جەختی لەوە کردەوە کە سینەمای عامودا تەنها بوارێکی سینەما نییە، بەڵکو بوارێکی ڕۆشنبیرییە و لە درێژەی لێدوانەکەیدا دەڵێت: سینەما عامودا لە زۆرێک لە هونەرەکاندا کۆمان دەکاتەوە، لە یەکەم ڕۆژی بووژانەوەیدا، زۆرێک لە گۆرانیبێژان گۆرانییەکانیان دەوتەوە و نیگارکێشان تابلۆکانیان نمایش کرد، بۆ ئێمە ڕۆژی زیندووبوونەوەی سینەما وەک زیندووبوونەوەی گیانێکی پیرۆز بوو.

 

بۆ ئەوەی دەوڵەمەندتر بێت، پێویستە ئەم کارانە بکرێت

عەبیر داوای گۆڕانکاری لە سینەما و دەوڵەمەندکردنی دەکات و ئەویش ئەمانەی خوارەوەی ڕاگەیاند: سینەما بچووکە، دەبوو سینەمایەکی زستانە دروست بکرایە بۆ ئەوەی چالاکیی هەمەچەشنتر لەوێ ئەنجام بدرێت، هەروەها دەبوو شوێنێک هەبێت بۆ کتێبخانەی کوردی، لەوانەش خوێندنەوە و شوێنێکی بۆ تەرخان بکرێت دەوڵەمەندتر، چونکە ئەو شوێنەی کە ڕووداوەکە تێیدا ڕوودەدات هەمیشە زیندوو دەبێت ئەم شوێنە پێویستە دووبارە ئاوەدان بکرێتەوە و دەوڵەمەند بکرێت، بە مەرجێک شێوازی کۆن و مێژووییەکەی بپارێزرێت”.

 

لە کۆتایی قسەکانیدا عەبیر داوای لە خێزانەکان کرد کە منداڵەکانیان زیاتر فێری کوردی بکەن و بە مێژووی خۆیان ئاشنایان بکەن و گرنگی بە کولتوور و میراتەکەیان بدەن و دان بە قووڵایی کوردایەتی خۆیان و ئەو ڕووداوانە بنێن کە لە مێژوودا ڕوویانداوە. هەروەها جەختی لە بەڵگە کردنی ڕووداوە مێژووییەکانی گەلی کورد و پێشکەشکردنی بە منداڵانی ئەمڕۆ کردەوە.