ŞIYA KOYA

Koye – Lalî Hemed Cuma, ji xelkê gundê Tîmarok ê Koyê ye. Lalî ku mîna jineke jêhatî û hunermend tê nasîn, got ku “Jiyana gundewarî ji jiyana bajarî çêtir e.”

‘Niha her tişt pir zêde ye, lê em ne kêfxweş in’

Lalî Hemed derbarê jiyana berê û ya nûjen de wiha got: “Jiyan ji berê çêtir e û kar hêsantir bûye. Ji ber ku di demên berê de jin pir westiyayî bûn û her tişt bi dar dihat kirin. Ew pir bi hêsanî dihat girtin. Jinên gundan serê sibê hişyar dibûn û dest bi karê xwe dikirin. Ew berpirsyarên malê bûn û hemû tişt liser milên wan bûn. Niha her tişt heye û jiyan hêsantir bûye, lê dîsa jiyana berê ji ya niha gelek xweştir bû û em di jiyana xwe de gelek kêfxweş bûn. Jiyana berê bi rengên jinan dihat xemilandin.”

‘Jiyana gund saxlem e’

Lalî Hemed diyar kir ku jiyana gund mirovan saxlem dihêle ji ber ku avhewa saxlem e û dîtina van dîmenan ji hêla derûnî ve xemgîn e. Lalî sedema vê nêrïna xwe wiha vegot: “Xesûya min a 80 salî heye ku diçe Kanguru û Kardowan. Ez sibehê radibim ku nan bixwim, ji ber vê jiyana gund saxlem e. Her wiha av û hewa rolek mezin di tendrustiya mirovan de dilîzin. Ya herî girîng jî tevger e ji ber ku li bajêr mirov dixwin û li ser wê radizên û jin di malê de kêmtir ji gund tevdigerin. Tevgera kêm, pirsgirêkan di tenduristiya mirovan de çêdike.”

Lalî Hemed ragihand ku berî ku bizewice, serê sibehê zû li ser piya bûne û tiştên ku di nava rojê de dikirin, wiha anîn ziman: “Em ji xewê hişyar dibûn. Me nêzî 100 nan li ser agir çêdikir. Piştre em diçûn nav zeviyên xwe yên titûnê, li wir em heya êvarê dixebitîn. Piştî ku em vedigeriyan malê, dîsa me karê malê dikir û her tiştî amade dikir. Her wiha çêlek û pez jî hebûn, me xizmeta wan jî dikir.”

Gava hevjînê wê enfal bû zaroka 3 mehî di zikê wê de bû

Mîna piraniya jinên li deşta Koyê, Lalî jî yek ji qurbaniyên Enfalê bû. Dema ku hevjînê wê hat kuştin, piştî 5 mehan kurek û keçek wê çêbûn. Lalî got: “Ji ber enfalê em 6 salan bi bavê xwe re man. Piştre me xaniyê xwe ava kir û kur û keça xwe mezin kirin. Ez niha li cem kurê xwe dijîm.”

Cîran û jiyana civakî li gund dimînin

Dîman Sabîr ku cîranek Lalî Hamad e, got ku ew piraniya demê bi hev re ne û wiha li gotinên xwe zêde kir: “Her çiqas malek me li gund û yek li bajêr hebe jî, em dîsa jî ji jiyana gund hez dikin. Rast e ku em li gund westiyane û tevî zehmetê û zêdebûna kar li gundan, dîsa jî jiyana gundan xweştir e.”

Dîman Sabîr da zanîn ku piraniya demê li gund in û venagerin û wiha got: “Em carna em bi hefteyan venagerin, bi taybetî dema ku kar tunebe. Ji ber ku em ji jiyana bajêr hez nakin. Ez ji zarokatiya xwe ve fêrî çêkirina kolerayê di firinê de bûme. Lalî mîna xwişka min a mezin e. Em piraniya demê bi hev re dixebitin.”