سۆرگول شێخۆ

 

زرگان- زۆربەی گوندەکانی شاری زرگان لە ڕۆژاوای کوردستان لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ تا ٢٠٢٥ ڕووبەڕووی هێرشی داگیرکەری تورکیا بوونەتەوە، گوندی تل ئەلوەرید یەکێکە لە گوندەکانی شاری زرگان. ئەم گوندە لە هێڵی پێشەوەی ئاگردایە.
لە ئەنجامی هێرشە دڕندەکانی داگیرکەری تورکیا، لە ماوەی ٧ ساڵدا ٧ کەس کوژراون. لە نێو ئەو ٧ کەسەدا ژنێک و شەش پیاو کوژراون. چونکە خەڵکی گوندەکە بەرگریان لە ماڵ و خاکی خۆیان دەکرد، لە ئەنجامی بۆردومانەکانی دەوڵەتی تورک کوژران. بەهۆی هێرشەکانەوە کەسوکاری ئەو کەسە کوژراوانە نەیانتوانی ڕێوڕەسمی ماتەمینییان بۆ ساز بکەن.

 

هەرچەندە لە چوارچێوەی ڕێککەوتنەکانی نێوان HTS و داگیرکەری تورکیا بۆ ماوەیەک هێرشەکان ڕاگیراون، بەڵام هێشتا مەترسییەکە بەردەوامە، داگیرکەری تورکیا و چەتەکانی تا ئێستا بە شێوەیەکی پێویست بنکە سەربازییەکانیان بەرامبەر گوندەکە هەڵوەشاندووەتەوە. چونکە خەڵکی گوندەکە دەترسن بگەڕێنەوە گوندەکانیان.

 

هەزاران گوللـە تەقێنراوەتە سەر گوندەکە، ماڵی زۆریش وێران بووە. بەو پێیەی ساڵانێکە خەڵک لەسەر ڕێگاکان نەڕۆیشتوون، چیمەن لەسەر ئەو ڕێگایانە گەشە کردووە و دڕکەکان گەشەیان کردووە. بەرد و خشتی گوندەکە شایەتحاڵی ئەو دڕندەییەن کە بەسەریاندا ئازاد کراوە. بەڵام هەستکردن بە حەسرەتی گەلیشیان بەجێهێشتووە.

 

ئەم بەهارە مەترسیدارە بۆ ئەو گوندانەی لە هێڵی ئاگردان. بەهۆی بەرزی چیمەن، چەندین تەقەمەنی نەتەقینەوە لە گوندەکەدا هەیە. گوندنشینێک دەڵێ لە گوندەکەدا چەندین تەقەمەنی نەتەقینەوە هەیە و ئەگەر لە هاویندا ئاگر بکەوێتەوە مەترسی گەورە بەدوای خۆیدا دەهێنێت. داوایان لە تیمەکانی ئەندازیارانی مین کردووە بێن و تەقەمەنی نەتەقیو بێلایەن بکەن.

 

خەڵکی گوندەکە بە ئامرازی خۆیان بە بەردەوە تەقەمەنی نەتەقیویان گەمارۆداوە. بۆ ئەوەی مرۆڤ و منداڵ و ئۆتۆمبێل و ماتۆڕسکیل نزیک نەبنەوە. بێگومان ئەمە ڕێکارێکی کاتیە نەک چارەسەری هەمیشەیی.

 

تا ئێستا نزیکەی ١٠ خێزان گەڕاونەتەوە گوندەکە، ژیان بۆیان گەڕاوەتەوە. وەک ئەوە وایە ڕۆح بگەڕێتەوە بۆ جەستە. هەروەها ئەو خێزانانەی گەڕاونەتەوە ئاژەڵەکانیان لەگەڵ خۆیان هێناوە.

 

ئەمینا زیاب زیاتر لە ٣٠ ساڵە لەو گوندە دەژی و بەڕەچەڵەک خەڵکی شاری پاڵمیرای سووریایە، نزیکەی ١٠ ڕۆژە گەڕاوەتەوە، باسی گوندەکەی بۆ ئاژانسەکەمان کرد.

‘چاوی هەمووان لەسەر گەڕانەوەیە’

ئەمینا کە ماڵەکەی بەهۆی تۆپبارانەوە وێران بووە، دەڵێت: چاوی هەمووان لەسەر گەڕانەوەیە، بەڵام پێویستی سەرەکی گوندەکە کارەبا و ئاوە، کاتێک ئەمانە دابینکران، سبەی هەموو خەڵک دەگەڕێنەوە”.

 

شایانی باسە بەهۆی هێرشەکانەوە تۆڕەکانی ئاو و کارەبا زیانی گەورەیان بەرکەوتووە و چاککردنەوەیان بەشێکە لە پلانی دەسەڵاتی کارەبای تەل تەمیر کە پێشتر بەشێکی تەواو کردووە.

 

پێویستی بە یارمەتی هەیە

ئاماژەی بەوەکرد، خانووە وێرانبووەکان ئاوەدان دەکەمەوە، بەڵام پێویستیان بە یارمەتی هەیە، وتی: گوندەکەمان ئاوەدان دەکەینەوە، بەڵام پێویستمان بە ڕێکخراوە مرۆییەکانە بۆ ئەوەی دەستی هاوکاری درێژ بکەنەوە.

 

زۆربەی ئەو کەسانەی گەڕاونەتەوە بە کشتوکاڵ بژێوی ژیانیان دابین دەکەن، دۆخی ئابوورییان بەشی ئەوە ناکات خانووی خۆیان دروست بکەن. بەهۆی گرانی نرخی کەرەستە و کەرەستە، دروستکردن و دروستکردنی خانوو زۆر گرانە.

 

‘ژیان بە یارمەتی یەکتر باشتر دەبێت’

ئەمینا هەموو مریشک و مەڕەکانیشی هێناوەتەوە بۆ گوندەکە. بەهۆی بارودۆخی گوندەکەوە بە زەحمەت ئاژەڵداری دەکەن. هەر لەبەر ئەم هۆکارە، وتی: ئێمە بیری ئاومان نییە، بە ساردکەرەوە بۆ کۆکردنەوەی ئاوی شیرین و ئاودانی مەڕ و مریشکەکان بەکاردەهێنین، دەبێت پێنج بەرمیل ئاو بکڕین بە ٢٠_٣٠هەزار هەریەکەیان". ئیمینا دەڵێت ژیان دەگەڕێتەوە گوندەکە و کۆمەڵگاکانمان جارێکی دیکە گەرم دەبنەوە، بەڵام بە هاوکاری یەکتر باشتر دەبێت”.

 

پێویستی پەروەردەکردنی منداڵان

ئەمینا سەرنجی بۆ ئەو دوورییە ڕاکێشا کە منداڵەکانی لە زانست و زانستەوە هەیانە و پێداویستییەکانی ئێستای بەم شێوەیە دەربڕی: قوتابخانە لە کوێیە بۆ ئەوەی دوو منداڵەکەم بتوانن بخوێنن؟ ئاواتی من مسۆگەرکردنی ئایندەی خوێندنی منداڵەکانمە، گرنگە ڕێگای خوێندن پیشانی منداڵەکانم بدەم، ئێمە دەمانەوێت قوتابخانەی گوندەکە، کە بەهۆی هێرشەکانەوە وێران بووە و زیانێکی زۆری بەرکەوتووە، چاک بکرێتەوە و پەروەردە بۆ منداڵەکان دابین بکرێت.

 

کاتی ئەوە هاتووە دەوڵەتی تورک لە خاکی ئێمە بکشێتەوە
ئەمینا داوا دەکات ئەو تیمە پسپۆڕانەی کە مامەڵە لەگەڵ پاککردنەوەی مین دەکەن بێن بۆ لابردنی مینەکان و هۆکارەکەی بەم شێوەیە ڕوون دەکاتەوە: دەمانەوێت بچین زەوییە داگیرکراوەکانمان ببینین، بەڵام مین هەیە و دەبێت تیمەکان بێن و مینەکان لاببەن، دوای ٧ ساڵ کاتی ئەوە هاتووە دەوڵەتی تورک لە خاکەکەمان بکشێتەوە بۆ ئەوەی بتوانین بچین زەویەکانمان ببینین، بەروبووم بچێنین و بژێوی ژیانمان پەیدا بکەین بەیانییەکی گەشاوە دێت”.

 

ئێمە و کورد ناتوانین دەستبەرداری یەکتر بین

لە کۆتایی قسەکانیدا ئەمینا هیوای خواست خۆی و هەموو پێکهاتە ڕەسەنەکانی ئەم خاکە کە وەک کورد و سریانی و ئاشووری و عەرەب دەژین لە وڵاتێکی ئەمن و چاونەترسدا بژین و وتی: ماوەیەکی زۆر درێژە کە ئێمە و هەموو پێکهاتەکان پێکەوە ژیاوین، ئێمەی کورد و سریانی و عەرەب ناتوانین دەستبەرداری یەکتری بین، هیوادارم بۆ ئەو وڵاتە ئارامە بێ ترس لە ئێمە.