ناوەندی هەواڵ

 

لە شاری جانسی هیندستان پەیکەری ژنێک وەستاوە کە وەک ئەوەی تازە لە شەڕێک دەرچووبێت کە کۆتایی نەهاتووە، سواری ئەسپێکی دەبێت، قژی وەک پریشکی ئاگر لە پشتیەوە دەسوڕێتەوە، قۆڵی بە شمشێرێک بەرزکراوەتەوە کە وەک ئەوەی هێشتا هەوا ببڕێت، دەدرەوشێتەوە. ئەو تەنها شاژن نییە، بەڵکو ژنێکە کە شانشینی خۆی لەسەر شانی هەڵگرتووە و ڕەتیکردووەتەوە کڕنۆش ببات.

 

ئەم پەیکەرە چیرۆکێکی سەرکەوتن ناگێڕێتەوە، بەڵکو چیرۆکێکی ئیرادەی بێ چەواشەکارییە، پەیکەرتاش مەبەستی نەبوو شێوازێکی ئیستاتیک نەمر بکات، بەڵکو ساتێکی سووتێنەری مێژوو بوو، ساتێک لە بەرخۆدان کە ڕێڕەوی هیندستانی گۆڕی. هەر چەمانەوەی جەستەی ئەسپەکە، هەر چەقاندنی مشتێکی شاژن، ئەوە دەردەخات کە جوڵەکە نەوەستاوە، شەڕەکە لە یادەوەریی بەکۆمەڵی شوێنەکەدا بەردەوامە.

 

ڕانی لاکشمی بای (مانیکارنیکا) لە ساڵی ١٨٢٨ لەدایک بووە و لە منداڵییەوە لەسەر ئەسپ سواری و شەڕ گەورە بووە، دوای مردنی هاوژینەکەی، ئینگلیزەکان هەوڵی لکاندنی شانشینی ئەویان دا بە زۆرەملێ، بەڵام ڕەتیکردەوە. ئەو خۆی نەک تەنها وەک فەرمانڕەوایەک دەبینی، بەڵکو وەک قەڵغانێک بۆ گەلەکەی دەبینی.

 

پاشان ساڵی ١٨٥٧ هات کە ساڵی یاخیبوونە گەورەکە بوو. کاتێک بڵێسەی ئاگرەکە گەیشتە جانسی، شاژنەکە هەڵنەهات، بەڵکو زرێپۆشەکەی لەبەر کرد و سواری ئەسپەکەی بوو و کوڕە کۆرپەکەی بە خۆیەوە بەستەوە و هێرشی کردە سەر شەڕ، ئەم وێنەیە بە تایبەتی ئیلهامبەخش بوو بۆ پەیکەرتاشەکان و هەر ئەم وێنەیەیە کە پەیکەرەکە ئەمڕۆ بە هەموو هێز و گەرمییەکەیەوە بەرجەستەی دەکات.

 

ژیانی ڕانی لاکشمیبای لە ساڵی ١٨٥٨ لە بەرەکانی شەڕدا کۆتایی هات و تا دوا سات شەڕی کرد. ئەو ژنە شکستی پێنەهات، بەڵکو بوو بە ئەفسانە.