ناوەندی هەواڵ

 نێردەی سەربەخۆی نێونەتەوەیی کۆمەڵەی گەلان بۆ لێکۆڵینەوە لە ڕاستییەکان لە سوودان، لە دوایین بەڵگەنامەی خۆیدا سەرنجی خستە سەر کارە شۆککەرەکان. نێردەکە هێمای بۆ ئەوە کردووە کە لە شاری "ئەل فاشر"ی سەر بە هەرێمی دارفووری باکوور، بەڵگەی نوێ دەربارەی گرتنی هەڕەمەکی، ئەشکەنجەدان، بەبارمتەگرتنی خەڵکی نیشتەجێ لەپێناو سەرانەدا و بەزۆر ونکردنی خەڵک بەدەست هاتوون. بەپێی بەڵگەنامەکە، ئەم دۆزینەوانە بڕیارەکانی پێشووتر بەهێز دەکەن کە دەڵێن لە شارەکەدا بنبڕکردنی گەلان پێکهاتووە.

لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە کە هێزەکانی پاڵپشتی خێرا بە شێوازێکی ڕێکوپێک ژنانیان ڕفاندووە، هێرشی ڕەگەزیی بەکۆمەڵیان ئەنجامداوە و بە شێوازێکی دڕندانە خەڵکی بێتاوانیان کوشتووە. کۆمەڵەی گەلان ڕایگەیاند کە ئەم کارانە نیشانەی ئەوەن کە ئەو تاوانانەی لایەنە شەڕکەرەکان لە سوودان ئەنجامی دەدەن، لە ئاستی بنبڕکردنی نەتەوەییدان.

 

مەترسی قڕکردن لە "ئەل ئوبەید" زیاد دەکات

نێردەی کۆمەڵەی گەلان هۆشداری دا کە هەمان شێوازی کار لە شاری "ئەل ئوبەید"ی هەرێمی کۆردۆفانی باکووریش ڕوودەدات. ڕاگەیەندرا کە بۆ لێکۆڵینەوە لە تۆمەتەکانی بەززاندنی یاسای نێونەتەوەیی مافەکانی مرۆڤ و یاسای مرۆیی نێونەتەوەیی، لێکۆڵینەوەیەکی بەپەلە دەستیپێکردووە.

سەرۆکی نێردەکە ڕایگەیاند کە لێکۆڵینەوەکانیان تەنیا بۆ کۆکردنەوەی بەڵگەی تاوانەکان لە ئەل فاشر نییە، بەڵکو بۆ بەڵگەنامەکردنی ئەو کارانەشە کە کۆمەڵگە خۆجێییەکانیان لە سەرانسەری دارفووردا وێران کردووە. هێما بەوەش کرا کە گەمارۆدانی ئەل فاشر، بەئامانجگرتنی بنکە و بنەچەی شارستانی، ڕێگریگرتن لە هاوکارییە مرۆییەکان و هێرشە بەربڵاوەکان بۆ سەر خەڵکی نیشتەجێ، هۆشدارییەکی زۆر گرنگن.

 

بانگەوازی بەپەلی کۆمەڵەی گەلان بۆ جیهان

کۆمەڵەی گەلان داوای لە وڵاتانی جیهان کرد کە بۆ ڕێگریکردن لە کاری خراپی نوێ لە سوودان، دەستبەجێ بجوڵێت. لە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە کە لە ئەل ئوبەید زیاتر لە ٥٠٠ هەزار هاووڵاتی شارستانی و زیاتر لە سەد هەزار ئاوارەی ناوخۆیی، بەهۆی خراپیی بارودۆخی دڵنیایی، هێرشکردنە سەر بنکە و بنەچەکان و پەککەوتنی پێویستییە سەرەکییەکان، لەژێر مەترسییەکی گەورەدان.

کۆمەڵەی گەلان ئەوەی وەبیرهێنایەوە کە ئەنجومەنی مافەکانی مرۆڤ لە بڕیارەکەی شەشی تەمووزدا، نیگەرانی قووڵی خۆی لە مەترسی قڕکردنی بەربڵاو دەربڕیوە کە لەوانەیە لەلایەن هێزەکانی پاڵپشتی خێراوە لە ئەل ئوبەید و دەوروبەری ئەنجام بدرێت.

هێرشی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان و ئاماری شەڕ

شاری ئەل ئوبەید ماوەی دوو مانگە لەژێر هێرشی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکاندایە، کە کاربەدەستانی سوودان هێزەکانی پاڵپشتی خێرا بە بەرپرسیار دەزانن. لەم هێرشانەدا وێستگەی سەرەکی کارەبا، وێستگەکانی سووتەمەنی و چەندین شوێنی شارستانی پێکراون و بوونەتە هۆی گیانلەدەستدانی هاووڵاتیان. کۆمەڵەی گەلان لە مانگی ئایاری ڕابردوودا هۆشداری دابوو کە هێرشی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان لە ناوچەی کۆردۆفان زیادی کردووە و ڕایگەیاندبوو کە لە نێوان مانگەکانی کانوونی دووەم و نیساندا لانی کەم هەشتسەد و هەشتا هاووڵاتی شارستانی بەهۆی ئەم هێرشانەوە گیانیان لەدەستداوە.

 

هێزەکانی پاڵپشتی خێرا لە ٢٦ ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ ڕایانگەیاندبوو کە کۆنترۆڵی شاری ئەل فاشریان گرتووەتە دەست. بەڵام ڕێکخراوە خۆجێیی و نێونەتەوەییەکان ڕایگەیاندبوو کە لە شارەکەدا کۆمەڵکوژی گەورە دژ بە خەڵکی شارستانی ئەنجامدراوە.

لەو شەڕەی کە لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣ لە نێوان سوپای سوودان و هێزەکانی پاڵپشتی خێرادا بەردەوامە، دەیان هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە و نزیکەی ١٣ ملیۆن کەسیش ئاوارە بوون. کۆمەڵەی گەلان ڕایدەگەیەنێت کە ئەم شەڕە بەردەوامە، یەکێک لە قورسترین تەنگژە مرۆییەکانی جیهانی قووڵتر کردووە.