ناوەندی هەواڵ

 

هەرچەند ڕێژەی ژنان لە خوێندنی باڵا لە ئێران لە ساڵانی ٢٠٠٠ەوە لە ٥٠٪ی تێپەڕاندووە، بەڵام ڕێژەی بەشداری ئابوورییان لە نێوان ١٤٪ بۆ ١٧٪ دەمێنێتەوە، کە جیاوازییەکی بەرچاوە بە بەراورد لەگەڵ بەشداری ئابووریی پیاوان.

 

به پێی ڕاپۆرتێک له باره ی بارودۆخی ژنان له بازاڕی کاری ئێران، ئەم بۆشاییە تەنها لە ئاستی خوێندندا سنووردار نییە، بەڵکو کۆمەڵێک بەربەستی یاسایی و پێکهاتەیی، لەگەڵ بەرپرسیارێتی چاودێریکردن، بەشدارن لە بەردەوامبوونی، دەستڕاگەیشتنێکی سنووردار بە خزمەتگوزارییەکانی چاودێری منداڵان و ڕێژەیەکی بەرزی کاری ناوماڵ لەنێو ئەو هۆکارانەن کە تێچووی چوونە ناوەوە و مانەوە لە بازاڕی کار بۆ ژنان زیاد دەکەن.

 

لە ڕووی یاساییەوە، لە ماددەی ١١١٧ی یاسای مەدەنیی ئێراندا هاتووە کە پیاو مافی ئەوەی هەیە ڕێگری لە پیشە یان پیشەیەک لە ژنەکەی بکات ئەگەر بە پێچەوانەی بەرژەوەندی بنەماڵە یان بە کەرامەتی خۆی بزانێت، هەروەها لە ماددەی ١١٠٥ی یاسای مەدەنیدا هاتووە کە سەرۆکایەتی خێزان تایبەتی پیاوانە.

 

ڕاپۆرتەکانی بازاڕی کار لە ئێران ئاماژە بە نایەکسانی لە دەرفەتەکانی پێشکەوتنی پیشەیی دەکەن و داتاکانی ڕاپرسی هێزی کار کە لەلایەن ناوەندی ئاماری ئێرانەوە بڵاوکراوەتەوە نیشان دەدەن، کە ژنان نزیکەی ١٩٪ی پۆستە بەڕێوەبەرییەکانیان لە ئێراندا بەدەستەوەیە، لە بواری کارگێڕیدا، بەشداری ژنان بە نزیکەی ١٠.٥٪ دەخەمڵێندرێت.

 

هەمان ڕاپۆرت ئاماژەی بەوەشکرد، کە بەرپرسیارێتی و تێچووی چاودێریکردن، وەک داینگە، چاودێری منداڵ و خزمەتگوزارییەکانی ناوماڵ، دەتوانێت داهاتی ژن بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بکاتەوە دوای چوونە ناو هێزی کار، بەمەش پاڵنەر و توانای کارکردنی کەم دەبێتەوە.

 

بەم شێوەیە هێشتا زیادبوونی ئامادەیی ژنان لە زانکۆکاندا نەگۆڕاوە بۆ ئامادەبوونێکی هاوشێوە لە بازاڕی کاردا، بەڵکو  بۆشایییەک کە لە هەمان کاتدا بەربەستە یاسایی و پێکهاتەییەکان، پرسی بەرپرسیارێتی چاودێریکردن و نایەکسانی لە دەرفەتەکانی کارکردن و پێشخستنی پیشەدا لەخۆدەگرێت.