ڕەفیف ئیسلیم

غەززە – مەنسورە عەبدولدایم تەمەن ٧٠ ساڵ لەناو ئۆتۆمبێلێکی گواستنەوەی زیانلێکەوتوودا دەژی، دوای ئەوەی پێش هێرشەکە لە خانوویەکی دابڕاودا ژیاوە کە بە ١١ دۆنم زەوی کشتوکاڵی دەورە دراوە، ئەمە جگە لە کێڵگەیەکی ئاژەڵداری لە شارۆچکەی بەیت لاهیا لە باکووری کەرتی غەززە.

 

ئەمڕۆ خۆی دەبینێتەوە کە ڕووبەڕووی قەیرانێکی خنکێنەری خانووبەرە و سەختی جووڵە و کەمیی دەرمان و کەمی داهاتی تەواو و تێکچوونی توندی بارودۆخی ژیان بووەتەوە.

مەنسوورە عەبدولدایم، کە ئاوارە بووە و هەموو شتێکی خاوەندارێتی لێسەندراوەتەوە، باس لەوە دەکات کە پێش هێرشەکە لە خانوویەکی فراوانی حەوت نهۆمی لە گەڕەکی شەیما، لە جەرگەی شاری غەززە، لە نێوان بەیت لاهیا و ناوچە داگیرکراوەکانی فەڵەستین ژیاوە، منداڵ و نەوەکانی هەموویان لە ژێر یەک سەقفدا پێکەوە دەژیان، خانووەکە بە یازدە دۆنم زەوی کشتوکاڵی دەورە دراوە، پێنج دۆنم هی خۆی بوو و ئەوەی دیکەش هی شەش منداڵەکەی بوو، بە هەموو سەوزە و میوەیەکەوە چێندرابوون کە زەوییەکە دەیتوانی دابینی بکات.

 

هەر لە سەرەتای هاوسەرگیرییەوە پێی وابوو هاوبەشی نێوان ژن و پیاو بە قسە نییە، بەڵکو بە کردەوە بونیاد نراوە، دەچووە خوارەوە بۆ سەر زەوی و بە دەستی خۆی گژوگیا لێدەکردەوە و دەیچاند و ڕۆژ بە ڕۆژ لەبەردەم چاویدا سەیری گەشەکردنی دارەکانی دەکرد، پاشان هێرشەکە هات و لەو خاکەی هەڵیکێشا کە خۆشیدەویست وەک منداڵ و نەوەکانی.

 

ئەو تەنها کشتوکاڵی نەدەکرد، هەروەها چاودێری ئاژەڵ کردوو و باڵندەی بەخێو دەکرد، بۆ ئەوەی دڵنیابێت لە خۆبژێوی تەواوی خێزانەکەی، وتی: هەرگیز نەمزانیوە چوونە بازاڕ بۆ کڕینی سەوزە یان گۆشت واتای چییە، چونکە هەموو ئەو شتانەی کە پێویستمبوو بە دەستی خۆم بەرهەمم هێناوە.

 

کاتێک پرسیاری لێکرا کە ئایا ئەم جۆرە کارانە بۆ ژنان قورسە، ڕوونیکردەوە، کە کارکردن لە کشتوکاڵ یان مەڕداریدا بارگرانی نییە، بەڵکو دەرفەتێکە بۆ ئەوەی بوونی خۆی و ڕۆڵی چالاکانەی خۆی لە چاودێریکردنی خێزانەکەیدا نیشان بدات، وتی: ژن تەنها بۆ ڕازاندنەوەی خۆی دروست نەبووە، بەڵکو بۆ ئەوەی ژنێکی بەهێز و چاک بێت، توانای جێبەجێکردنی هەموو ئەو بەرپرسیارێتیانەی هەبێت کە لەسەریان دانراوە، لە کارکردنی خاکەوە تا پەروەردەکردنی منداڵ.

 

باسی ئاوارەیی کرد، ئاماژەی بەوەدا، کە زیاتر لە سی جار ئاوارە بووە. ئەو و منداڵەکانی لە ژێر داروپەردووەکە دەرچوون، پێیانوابوو ژیانیان لەدەستداوە، پێش ئەوەی کەسێک دەستی درێژ بکات و بیانکێشێتە دەرەوە، ڕێگەیان پێبدا هەناسەیان بگرن و خۆیان بۆ خولێکی دیکەی ئازارەکان ئامادە بکەن، لە نێوان ناوچەکانی باکووری کەرتی غەززەدا دەجووڵایەوە، لە جەبەلیاوە بۆ شارەکانی دیکە، دواتر باکوور بە تەواوی داخرا، ئەمەش ناچاری کرد کە بچێتە شوێنە جیاوازەکانی ناو غەززە، پاشان بۆ ناوچەکانی ناوەڕاست و باشوور، تا دواجار لە دیر بەلح، لە دڵی کەرتی وێرانکراوی غەززە نیشتەجێ بوو.

 

هەرکەسێک سەیری ئەو پاسە بکات کە مەنسورە عەبدول دایم تێیدا دەژی، لەوانەیە پێی وابێت کە هی خۆیەتی، بەڵام لە ڕاستیدا تەنها متمانەیەکە کە لە چاودێری منداڵەکانیدا بەجێماوە، بەهۆی زۆری نرخی چادرەکان و نەبوونی شوێنی بۆی لەناو چادرە زیانلێکەوتووەکانی کەشوهەوای منداڵەکانیدا، هیچ بژاردەیەکی نەبوو جگە لەوەی ئەم سندوقە کانزاییە بکاتە ماڵ و پەناگەی کەلوپەلەکانی، سەرەڕای بارودۆخە سەختەکەی، لە سەرەتای هەموو مانگێکدا ٢٠٠ دۆلار کرێی ئەو زەوییە دەدات کە بارهەڵگرەکە لەسەری وەستاوە.

 

دووپاتیشیکردەوە: لە ناو بارهەڵگرەکەدا گەرماو نییە، لەو کاتەوەی ئاوارە بووین، دەستشۆڕێکی کاتیمان دروستکردووە کە شەش خێزان هاوبەشن، زۆر قورسە بۆ من شەوانە لە پاسەکە دابەزم تا بگەمە ئەوێ، بەڵام هیچ بژاردەیەکی دیکە نییە، هەروەها لە ترسی ڕوودانی شتێکی خراپ لەناو بارهەڵگرەکەدا خواردن دروست ناکات، بۆیە لە دوورەوە ئاگرێک دروستدەکات، دواتر دەگەڕێتەوە بۆ خواردن و خواردنەوە لەناو ئەم سندوقە کانزاییەدا، کە لە هاویندا دەبێتە دۆزەخێکی زیندوو و لەزستاندا هەست دەکات کە لە بەشێکی جەمسەرەکاندایە.

 

بەردەوامە لە گێڕانەوەی خەباتەکانی ڕۆژانەی، بارهەڵگرەکە چەند مەترێک لە سەرووی زەویە، ناتوانێت وەک پیاوە گەنجەکان باز بداتە خوارەوە، کورسییەک دادەنێت بۆ ئەوەی پشتی پێ ببەستێت و بە پارێزراوی دابەزێت، بەڵام ئەمە بۆ ژنێکی هاوتەمەنی زۆر قورسە و دەتوانێت ببێتە هۆی خلیسکانی. ئەگەر کەسێک کورسییەکە لاببات، ئەوا لەناو سندوقە کانزاییەکەیدا گیری دەخوات تا یەکێک لە کوڕەکانی یان نەوەکانی دێت بۆ یارمەتیدانی.

 

کوڕەکانی ئاگاداری دەکەن و خواردنی بۆ دابین دەکەن و تەنانەت کرێی خانووەکەش دەدەن، بەڵام وەک کەسانی بەتەمونی دیکەی کەرتی غەززە، بەتایبەتی ئەوانەی نەخۆشی درێژخایەنیان هەیە، بەدەست کەمی دەرمانەوە دەناڵێنێت، بەتایبەتی بۆ نەخۆشی شەکرە و بەرزی پەستانی خوێن و نرخە لەڕادەبەدەرەکەی، هەوڵدەدات بەبێ ئەو ڕۆژانە تێپەڕێت، بەڵام هەندێکجار دەڕوخێت و تووشی پاشەکشەی تەندروستی دەبێت، ئەمەش ترسی لەدەستدانی ژیانی زیاددەکات بەهۆی کێشەی خوێن، دڵ یان مێشکەوە، بە پەلە پەلە بکات بۆ دۆزینەوەی پارە بۆ کڕینی.

 

مەنسورە عەبدول دایم دەترسێت خاوەنی ئەو بارهەڵگرە بێت و دەریبکات لێی و هێشتا پەناگەیەکی گونجاوی نەدۆزیوەتەوە. داوا دەکات خانووی کاتی و دەرماڵەی مانگانە بۆ کەسانی بەتەمەن و دۆشەکێکی گونجاوی بۆ دابین بکرێت، چونکە خەریکە توشی کێشەی پشت دەبێت، ئەو ڕووداوەکانی ٧ی تشرینی یەکەم تاوانبار دەکات کە لە ماڵە گەرمەکەیەوە فڕێیدا بۆ خەونی خانوویەکی کاتی یان گەیاندنی خۆراک، دوای ئەوەی پێشتر خۆراک و داڵدەدانی هەموو خەڵکی پێویستی ناوچەکەی دەدا.