لە سوودان، دوای ساڵانێک شەڕ، «شەقامی ڕۆژنامەنووسان» دووبارە زیندوو دەبێتەوە
شەقامی ڕۆژنامەنووسان لە خەرتووم بەهۆی پێکدادانەکانەوە تووشی وێرانکارییەکی گەورە بووە، گەڕانەوەی ڕۆژنامەنووسانی ژن، هیوای گەشەسەندنی دووبارە دەخاتەوە دڵەکان و ڕێگا بۆ کردنەوەی نوێی دامەزراوەکانی میدیا خۆش دەکات.
ئایا ئیبراهیم
سوودان – دوای ساڵانێک شەڕ، «شەقامی ڕۆژنامەنووسان» دووبارە زیندوو دەبێتەوە
شەقامی ڕۆژنامەنووسان، کە ژمارەیەکی زۆر لە دامەزراوەکانی میدیا و ئۆفیسەکانی ڕۆژنامە سوودانییەکانی لێیە، یەکێکە لەو شوێنانەی کە لە شەڕی بەردەوامی نێوان سوپای سوودان و هێزەکانی پشتگیریی خێراوە، کە لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە بەردەوامە، زۆرترین زیانی بینیوە. ئەو شەقامەی کە پێشتر پڕ بوو لە ژیان و چالاکیی ڕۆژنامەگەری، ئێستا لە ژێر سێبەری وێرانکارییەکاندا ماوەتەوە؛ شوێنێک کە پەڕەی ڕۆژنامە بەسەر زەویدا پەرتەوازە بوون و گیا بەسەر دیوارەکانی بیناکاندا ڕوواوە.
پێش شەڕ، شەقامی ڕۆژنامەنووسان شوێنی کۆبوونەوەی ڕۆژنامەنووسان، چالاکوانان و خوێنەران بوو. لە ژێر سێبەری دارەکاندا کۆدەبوونەوە بۆ گۆڕینەوەی بۆچوون و گفتوگۆکردن لەسەر بابەتە گشتییەکان. فرۆشیارانی چا و قاوەش خواردنەوەکانیان پێشکەش دەکرد و بەوە ژینگەیەکی زیندووی کار و ژیانی ڕۆژانەیان دروست دەکرد. لەوێوە، ڕۆژنامەگەریی لێکۆڵینەوەییی خەڵات‌بردەوە و دەستپێشخەرییە مرۆیی و پیشەییەکان دەستیان پێکرد، کە بەشدارییان لە پێشخستنی کاری میدیا لە سووداندا کرد. ئەم شەقامە هێشتا شاهیدیی سەردەمێکی دەوڵەمەندی ڕۆژنامەگەری و چالاکیی کۆمەڵایەتییە.
دۆخی شەقامەکە دوای شەڕ
سەرەڕای وێرانکارییە بەجێماوەکانی شەڕ و پێکدادانەکان، ژیان لە شەقامەکە و دەوروبەریدا هێواش هێواش دەست بە زیندووبوونەوە دەکات. ڕۆژنامەنووسانی ژن دووبارە دەگەڕێنەوە بۆ شوێنەکە و بیرەوەرییە پیشەییەکانیان زیندوو دەکەنەوە؛ بیرەوەریی ئەو قۆناغە گرنگانەی کە بەشێکی گرنگی ژیانی پیشەییانی پێکهێناوە. ئەم گەڕانەوەیە هیوای داهاتوویەکی باشتر بۆ ڕۆژنامەنووسانی ژن دەهێنێت، بە تایبەتی لەگەڵ باشتر بوونی بارودۆخ و چاکبوونەوەی دامەزراوەکانی میدیا، بۆ ئەوەی جارێکی دیکە ڕۆڵی خۆیان لە دیمەنی ڕۆژنامەگەریی سووداندا بگرنەوە.
سەفا تاج، ڕۆژنامەنووس دڵخۆشیی خۆی بە گەڕانەوەی بۆ «شەقامی ڕۆژنامەنووسان» لەگەڵ هاوکارەکانی، دوای ساڵانی شەڕ دەربڕیوە و هیواخواز بووە کە لە داهاتوودا ڕۆژنامەنووسانی ژنی دیکەش پەیوەندییان پێوە بکەن. هەروەها ئاماژەی بەوە کردووە کە بە شەوقەوە چاوەڕێی گەڕانەوەی ڕۆژنامە چاپکراوەکان دەکات، بە تایبەتی لەبەر ئەو هەواڵانەی کە دەربارەی زیندووکردنەوەی بڵاوکراوە چاپکراوەکان بڵاودەبنەوە.
سەفا تاج پشتڕاستی کردووەتەوە کە ژیان لە خەرتووم ڕۆژ لە دوای ڕۆژ باشتر دەبێت و ئاماژەی بەوە کردووە کە لە کاتی کۆبوونەوەکانیان لە «شەقامی ڕۆژنامەنووسان»، ڕۆژنامەنووسانی ژن دەتوانن کۆبوونەوە و وۆرکشۆپ ڕێک بخەن. ئەو ڕوونی کردووەتەوە کە لەم کۆبوونەوانەدا، کێشەکانی ڕۆژنامەنووسان و ڕێگاکانی زیندووکردنەوەی ڕۆژنامە چاپکراوەکان تاوتوێ دەکرێن.
سەفا، لەگەڵ جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی باشترکردنی بارودۆخی کار و ژیانی ڕۆژنامەنووسانی ژن، بە تایبەتی بەهۆی ڕۆڵی ئەوان لە کاتی شەڕدا، ئاماژەی بەوە کردووە کە دابینکردنی دارایی یەکێکە لە گەورەترین بەربەستەکانی بەردەم ئەم هەوڵانە.
ژمارەیەکی زۆر لە ڕۆژنامە سوودانییەکان لە ناوەندی خەرتوومی کۆندا ئۆفیسەکانیان هەیە و ناوچەکەش بەهۆی بوونی ئەو ڕۆژنامانەوە بە «شەقامی ڕۆژنامەنووسان» ناسراوە. ئەم ناوچەیە، کە بە چەند شەقامێکی ناسراوی دیکە دەورە دراوە، یەکێک بووە لەو شوێنانەی کە لە مانگەکانی شەڕی تونددا، دوای دەستپێکردنی ململا‌نێکان، زۆرترین کاریگەریی لەسەر کەوتووە.
زیندووبوونەوەی قەڵەمەکان و هیوای داهاتوو
ئیجلال ئیسماعیل ڕۆژنامەنووس ئاماژە دەکات کە دوای گەڕانەوەی ئەو و هاوکارەکانی بۆ شەقامەکە، لە دوای ئاوارەبوونی بەزۆر بەهۆی شەڕەوە، «شەقامی ڕۆژنامەنووسان» چیتر وەک جاران نییە. بەڵام ئەو بوونی چەند ڕۆژنامەنووسێکی ژن لە شەقامەکەدا، کە هەموو ڕۆژێک دەبینرێن، بە هەنگاوێکی هیوا‌بەخش دەزانێت؛ هەنگاوێک کە نیشانەیەکە بۆ داهاتووێکی ڕوونتر و ڕێگا بۆ گەڕانەوەی ژمارەیەکی زیاتر لە ڕۆژنامەنووسان خۆش دەکات.
لە کاتێکدا هەندێکیان بۆ بڵاوکراوە ئەلیکترۆنییەکان کار دەکەن، ئیجلال باس لەوە دەکات کە ڕۆژنامەنووسانی ژن دڵیان بۆ ڕۆژنامە چاپکراوەکان تەنگ دەبێت و جەخت لەسەر گرنگیی گەڕانەوە بۆ ئۆفیسەکان و بەردەوامیی کار لە ناو دامەزراوەکانی میدیا دەکاتەوە.
ئیجلال بەو وتەیەی «نەتەوە تەنها بە بەرد دروست ناکرێت، بەڵکو بە قەڵەمیش دروست دەکرێت»، هیوا دەخوازێت لە داهاتوودا هەنگاوی جدی بۆ دەستپێکردنەوەی بڵاوکردنەوەی ڕۆژنامە چاپکراوەکان بنرێن. بە بۆچوونی ئەو، نەبوونی ڕۆژنامە چاپکراوەکان، بوونی ڕۆژنامەنووسانی ژن لە ژینگەی میدیاییدا سنووردار دەکات.
«گەڕانەوە بۆ شەقامەکە سەرچاوەیەکی گەورەی دڵخۆشییە»
هودا ئەلنجار، ڕۆژنامەنووس بە تۆنێکی هیوا‌بەخشەوە، دەڵێت سەرەڕای ئازار و سەختییەکان، گەڕانەوەیان بۆ «شەقامی ڕۆژنامەنووسان» سەرچاوەیەکی گەورەی دڵخۆشییە بۆیان. ئەو دەڵێت تا چەندە دڵی بۆ ڕۆژنامە چاپکراوەکان تەنگ بووە، ئەو ڕۆژنامانەی کە بۆ ساڵانێک بە شەقامەکەوە پەیوەست بوون، و هیوا دەخوازێت بڵاوکراوەکانیان لە زووترین کاتدا جارێکی دیکە دەست بە کار بکەنەوە.
خۆشیی گەڕانەوە تەنها تایبەت بە ڕۆژنامەنووسانی ژن نییە. ئیبتیسام داوود، کە بۆ ماوەی ٢٧ ساڵە لەم شەقامەدا چا دەفرۆشێت، هەمان هەستەکان هاوبەش دەکات و وەک ڕۆژنامەنووسان گەڕاوەتەوە. ئەو دڵخۆشیی خۆی بە گەڕانەوەکەی دەردەبڕێت و هیوا دەخوازێت کە کەسانی دیکەش هەمان هەنگاو بنێن.
گەڕانەوەی ڕۆژنامەنووسانی ژن بۆ «شەقامی ڕۆژنامەنووسان» دوای ساڵانی پێکدادان لە سوودان، بۆ زۆر کەس هەنگاوێکی گرنگ و پڕ لە هیوا و گەشبینییە. ئەم گەڕانەوەیە ڕێگا بۆ دەستپێکردنەوەی چالاکییەکان لە ژمارەیەکی زۆر لە دامەزراوەکانی میدیا خۆش دەکات و دەرفەت بۆ ئەو ڕۆژنامەنووسانەی ژن دەڕەخسێنێت کە لە سەرەتای شەڕەوە کاریان لەدەست داوە، بگەڕێنەوە بۆ پیشەکەیان.