ناوەندی هەواڵ

 

لە ساڵی ٢٠٢٢دا، کوژرانی ژینا ئەمینی، ژنە گەنجی کورد لە کاتی دەستبەسەرکردنیدا لەلایەن پۆلیسی ڕەوشتەوە لە ئێران، بووە هۆی هەڵگیرسانی شۆڕشێکی بەرفراوانی گەل کە دروشمی "ژن، ژیان، ئازادی" بەرزکردەوە و داوای ئازادی، یەکسانی و ڕاگرتنی پێشێلکارییەکانی کرد، بۆ ئەوەی بە خێرایی ببێتە بزوتنەوەیەکی ناڕەزایەتیی پێشینەدار کە ژنان و گەنجان سەرکردایەتی دەکەن.

 

لە ڕاگەیاندراوێکدا، کە بە بۆنەی چوارەمین ساڵیادی کوشتنی ژینا ئەمینی، ژنی گەنجی کورد، یەکیەتیی مامۆستایانی کوردستان ئەو شۆڕشەی گەلان کە لە دوای کوشتنی سەریهەڵدا، بە ڕەنگدانەوەی ناڕەزایی قووڵ و کۆبوونەوەی ناو کۆمەڵگەی ئێرانی زانی و جەختی لەوە کردەوە، کە ئەم شۆڕشە ناتوانرێت بە کاردانەوەی کاتی بۆ ڕووداوێکی دیاریکراو هەژمار بکرێت.

 

بە پێی ڕاگەیاندراوی سەندیکاکە، ناڕەزایەتییەکانی دوا بە دوای کوژرانی ژینا ئەمینی، داواکارییە بەرفراوانەکانی بۆ ئازادی، یەکسانی، کەرامەتی مرۆڤ و مافی چارەی خۆنووسین خستووەتە ڕووی گشتییەوە، پاراستنی کەرامەتی زیانبەرکەوتووانی بە بەرپرسیارێتییەکی سەرەکی زانیوە، هەروەها پێویست نییە کوژراوان، دەستبەسەرکراوان و بریندارەکان کورتبکرێنەوە بۆ تەنها ژمارە یان ناو لە ڕاپۆرتە فەرمییەکاندا.

 

سەندیکاکە پێی وایە زیندووڕاگرتنی ناو و داستانەکانی زیانبەرکەوتووان، بەرگریکردن لە مافی خێزانەکانیان بۆ بەدیهێنانی دادپەروەری، ڕەنگدانەوەی پەردەپۆشنەکردن و شێواندنی ڕاستییەکان، بەشێکی دانەبڕاون لە پاراستنی ڕاستی مێژوویی و کەرامەتی مرۆڤایەتییان، جەختی لەسەر پێویستیی لێپرسینەوە لە بەرپرسانی مامەڵە لەگەڵ خۆپیشاندەران و دەرئەنجامەکانی سەرکوتکردن کردەوە.

 

ڕوونیکردەوە، کە هەڵسەنگاندنی دەستکەوتەکانی شۆڕش دەبێت لە ڕوانگەیەکەوە ئەنجام بدرێت کە لە گۆڕانکارییە سیاسی و کۆمەڵگەییەکانی ئێستا تێپەڕێت، هەروەها شۆڕشەکە پرسەکانی مافەکانی ژنان، ئازادییە گشتی و مەدەنییەکان، ئازادی لە هەڵبژاردنی شێوازی ژیان، بەرەنگاربوونەوەی جیاکاری و یەکسانی نێوان هاوڵاتییانی هێناوەتە پێشەوەی وتوێژی گشتی، تیشکی خستە سەر ئەو داواکارییانەی پێشتر بەهۆی پرسە ئەمنییەکان و وتارە ناوەندڕەوەکانەوە پەراوێزخرابوون.

 

سەندیکاکە دروشمی "ژن، ژیان، ئازادی" بە دەربڕینێکی پوخت بۆ پەیوەندی نێوان ئازادی ژنان، مافی ژیانی شکۆمەندانە و ئازادی گشتی زانی، لە شیکاری سەندیکاکەدا وشەی "ژن" ڕۆڵی ژنان و کارایی ئەوان نیشان دەدات، وشەی "ژیان" جەخت لەسەر مافی ژیانی ئارام و شکۆمەندانە دەکاتەوە، وشەی "ئازادی" جەخت لەسەر ڕزگاربوون لە جیاکاری، زۆرەملێ و سەرکوتکردن و چێژوەرگرتن لە مافە یەکسانەکان بۆ هەموو هاوڵاتییان دەکاتەوە.

 

ڕاگەیاندراوەکە جەختی لە ڕۆڵی ناوەندی ژنان و گەنجان لە دروستکردن و بەردەوامبوونی بزووتنەوەکەدا کردەوە، کە بەرخۆدانی ژنان دژی دەسەڵات بەسەر جەستە و ژیانیان و لەگەڵ داواکارییەکانی نەوەی گەنج بۆ ئازادییە کۆمەڵایەتییەکان و داهاتووی سیاسی، قووڵبوونەوەی درزی نێوان کۆمەڵگە و پێکهاتە کارپێکراوەکانی دەرخست.

 

هەروەها جەختی لە گرنگی پەرەپێدانی هاوسۆزی کۆمەڵایەتی کردەوە و دووپاتی کردەوە، کە بەرگریکردن لە مافەکانی ژنان، مافی نەتەوەکان، ئازادییە مەدەنییەکان و دادپەروەری کۆمەڵایەتی پرسگەلێکی بەیەکەوە گرێدراون و دژایەتی یەکتر ناکەن و بەدیهێنانی هاوسۆزییەکی بەردەوام پێویستی بە دانیپێدان بە هەمەچەشنی زمانی، کولتووری، نەتەوەی و ئایینی و قبوڵکردنی فرەچەشنی هەیە.

 

سەندیکاکە ڕەتیکردەوە کە سەرکوتکردنی ناڕەزایەتییەکان چارەسەرێک بێت بۆ کێشەکانی کۆمەڵگە و هۆشداریدا لەوەی کە هەڵمەتی ئەمنیی درزی نێوان کۆمەڵگە و دامەزراوە فەرمییەکان قووڵتر دەکاتەوە، لە سایەی کوژرانی خۆپیشاندەران، دەستبەسەرکردنی چالاکوانان، جوڵاندنی دۆسیە دژیان، فشارخستنەسەر خێزانەکانیان و سنووردارکردنی ئازادی ڕادەربڕین و ڕاگەیاندن.

 

لە کۆتایی ڕاگەیاندراوەکەدا، بانگەواز بۆ ڕێکخستنی مەدەنی، گفتوگۆی گشتگیر، پاراستنی ئازادی ڕادەربڕین و ڕێکخستن و پشتگیریکردنی خێزانەکانی زیانبەرکەوتووان وەک دیارترین وانە وەرگیراوەکانی شۆڕشەکە دەركەوت، جەختی لەوە کردەوە، کە دروشمی "ژن، ژیان، ئازادی" ئاسۆیەک بۆ داهاتوویەک نیشان دەدات کە لەسەر بنەمای کەرامەتی مرۆڤایەتی، ئازادی، یەکسانی و قبوڵکردنی فرەچەشنی دامەزراوە.