ناوەندی هەواڵ-ئەندامانی هەڵمەتی "سێشەممان نا بۆ لەسێدارەدان”، داوایان لە چالاکوانان و داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ کرد، یەکگرتوو بن بۆ ڕاگرتنی ئەو لەسێدارەدانانەی کە بە "سیستەماتیک" پێناسەیان کردووە، بە ئاماژەدان بەوەی کە دەسەڵاتدارانی ئێران سزای لەسێدارەدان وەک "ئامرازێکی سەرەکی سەرکوتکردن" بەکاردەهێنن.

 

لە ڕاگەیاندراوێکدا، کە ١٩ی ئایار بڵاویان کردەوە، بەشداربووانی هەڵمەتی "سێشەممان نا بۆ لەسێدارەدان" دەستپێکردنی مانگرتنی بەکۆمەڵ لە خواردن لەلایەن زیندانیان لە ٥٦ زیندانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕاگەیاند و ناڕەزایەتییان دەربڕی بەرامبەر بە بەردەوامی جێبەجێکردنی سزای لەسێدارەدان لەو وڵاتە.

 

لە هەڵمەتەکەدا لەسێدارەدانەکان بە "ئامرازی سەرەکی دەوڵەت بۆ سەرکوتکردن" پێناسە کردووە، دەسەڵاتدارانی ئێرانی بە بەکارهێنانی توندوتیژی سیستماتیک بۆ دروستکردنی کەشوهەوای ترس و تیرۆر لەناو کۆمەڵگەدا تۆمەتبار کردووە.

 

ئاماژە بە لەسێدارەدانی زیندانییەکی بەلوچی لە زیندانی زاهیدان و هەروەها لەسێدارەدانی دەستبەسەرکراوێکی خۆپیشاندەران مانگی کانوونی دووەمدا کراوە، هەروەها دەسەڵات پەنا بۆ چڕکردنەوەی لەسێدارەدانەکان دەبات بۆ سەرکوتکردنی ناڕەزایەتییەکان و کۆنتڕۆڵکردنی ناڕەزایی گشتی.

 

تیشک خراوەتە سەر سزای ٢٥ ساڵ زیندانیکردن کە بەسەر فاتمە عەباسی کچی محەمەد عەباسی دەستگیرکراوی لەسێدارەدراودا دەرچووە و ئەو سزایانە بە "دوو فشار لەسەر خێزانی خۆپیشاندەران" دەزانێت.

 

ئاماژە بەوەشکراوە، دەسەڵاتدارانی ئێران کە بە "دەسەڵاتی دیسپۆتیک" پێناسەی دەکەن، زیاتر لە دوو مانگە کاردەکەن بۆ پرۆژەکردنی دەسەڵات لە شەقامەکاندا لە ڕێگەی جێگیرکردنی بەربڵاوی ئەمنی و مەشقی چەک لە کەشی گشتیدا، لەوانەش تێوەگلانی منداڵان لەو چالاکیانەدا، ئەمەش لە هەوڵێکدایە بۆ چەسپاندنی کولتووری سەرکوتکردن.

 

لە ڕاگەیاندراوی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکاندا، جەختی لەوە کردەوە، کە لەسێدارەدان لە ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا نەک هەر وەک سزایەکی یاسایی بەڵکو وەک ئامرازێکی سیاسی بۆ بێدەنگکردنی ناکۆکی و ترساندنی کۆمەڵگە بە کار دەهێنرێت و ئاماژە بەوە کراوە کە گەنجان زۆرترین ئامانجن، جا چ لە حاڵەتی سیاسی یان ناسیاسیدا، هەروەها ئێمە چەندین جار وتومانە لەسێدارەدان بەبێ گوێدانە تۆمەتەکە، تەنها جێبەجێکردنی بڕیارێکی دادوەری ناڕەوا نییە کە مرۆڤ لە مافی ژیانی بێبەش دەکات.

 

داوای هاودەنگی و ڕاگرتنی لەسێدارەدانەکان دەکەن

بەشداربووانی هەڵمەتی "سێشەممان نا بۆ لەسێدارەدان”، داوایان لە چالاکوانانی سیاسی، مەدەنی و کرێکاری، هەروەها داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ کرد، هەوڵەکانیان بۆ ڕاگرتنی لەسێدارەدانەکان یەکبخەن، ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم سیاسەتە بە "تاقیکردنەوەی ڕاستەقینەی خەباتی ئەمڕۆ" دەزانن، هەروەها داوایان لە کرێکاران، مامۆستایان، قوتابیان و خانەنشینان کرد، چ لە ناوخۆ و چ لە دەرەوەی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەنگی خۆیان بەرز بکەنەوە و ئازارەکانی زیندانیان بخەنە بەرچاوی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی.

 

ڕایانگەیاند، کە بەندکراوانی ٥٦ بەندیخانە لەوان ئێڤین، قەزڵحسار، تارانی گەورە، زاهیدان، ئەهواز، تەورێز، ورمێ، سنە، کامیاران و ئەوانی دیکە، ئەمڕۆ بە بۆنەی ١٢١هەمین هەفتەی ناڕەزایەتی هەفتانە ناڕەزایەتییەکان کە لە لایەن هەڵمەتەکە لە ناو زیندانەکاندا ڕێکخرابوو، بەشداری مانگرتن لە خواردن دەکەن.

 

جەخت لەوە کراوەتەوە، کە ئەم کارە بە هیوای داهاتووی ئێرانێکی دوور لە ستەم و لەسێدارەدان و وەک پەیامێکی ڕوونی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە بەردەوامی دەرکردن و جێبەجێکردنی سزای لەسێدارەدان لەو وڵاتەدا دێت.