لە ئەفغانستان ڕێژەی گیان لەدەستدانی دایکان ڕوو لە زیادبوونە
سندوقی دانیشتوانی نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداری داوە کە ئەفغانستان یەکێکە لە بەرزترین ڕێژەی مردنی دایکان لە ناوچەی ئاسیا و زەریای هێمن، ئەمەش بەهۆی کەمی خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان و سنووردارکردنی کۆمەڵایەتی.
ناوەندی هەواڵ
لە ڕاپۆرتێکدا کە لەلایەن سندوقی دانیشتوانی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە "UNFPA" بڵاوکراوەتەوە، ئاماژە بەوە کراوە کە ئەفغانستان لە لێواری بوون بە یەکێک لەو وڵاتانەی ئاسیادایە کە زۆرترین ڕێژەی گیان لەدەستدانی دایکانیان تێدایە.
UNFPA ڕایگەیاند کە تەندروستی ژنان و دایکان و دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان پێویستیەکی گرنگە.
بەپێی UNFPA، سیستمی تەندروستی ئەفغانستان ڕووبەڕووی ئاستەنگی گەورە دەبێتەوە، ئەوانە بریتین لە نەبوونی ژێرخانی تەندروستی، لاوازی خزمەتگوزارییە تەندروستییە سەرەتاییەکان و دەستڕاگەیشتن بە چاودێری سەرەتایی نایەکسان، زۆرێک لە ژنان بە تایبەت ئەوانەی لە ناوچە دوور و شاخاوییەکاندا دەژین، ناتوانن دەستیان بە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان بگات، هەروەها بەربەستە جوگرافی و ئابوورییەکان ڕێگری دەکەن لە دەستگەیشتن بە ژنان بۆ دامەزراوە تەندروستییەکان، ئەمەش مەترسییەکانی مردن زیاد دەکات کە دەتوانرێت ڕێگری لێبکرێت.
یەکێک لە کێشە هەرە گرنگەکان نەبوونی پزیشک و مامانە
نەبوونی پزیشکی شارەزا و مامان یەکێکە لە کێشە هەرە گرنگەکانی سیستمی تەندروستی ئەفغانستان. لە بواری تەندروستی دایکاندا، نەبوونی کارمەندی شارەزا کاریگەری لەسەر کوالیتی چاودێری پێش لەدایکبوون و دوای لەدایکبوون دەبێت و فشارێکی جددی لەسەر سیستەمی تەندروستی دروست دەکات.
سندوقی دانیشتوانی نەتەوە یەکگرتووەکان ئاماژەی بەوە کردووە کە قەدەغەکردنی خوێندنی پزیشکی بۆ کچان ڕاستەوخۆ دۆخەکە خراپتر دەکات. کەمی بەشداری ژنان لە پەروەردەی پزیشکیدا ڕێگا بۆ سیستەمی تەندروستی ئەفغانستان دەکاتەوە کە لە داهاتوودا ڕووبەڕووی کەمی کارمەندی تەندروستی ژن بێتەوە و دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییە تەندروستییە گرنگەکانی ژنان زیاتر سنووردار دەبێت.