ڕەجا حەمید ڕەشید

 

بەغدا – بەشداربووانی کۆبوونەوەیەکی دیالۆگ لە بەغدا، جەختیان لە گرنگی بەرزکردنەوەی هۆشیاری تەندروستی و پێشگیری لە شێرپەنجەی مەمک کردەوە. بەشداربووان ئاماژەیان بەوە دا کە تەندروستی جەستەیی و دەروونی ژنان، بنەمای بەهێزکردنی ڕۆڵی سیاسی و بەشداریی چالاکیان لە ژیانی کۆمەڵایەتیدایە.

 

ئەکادیمیستەکان ڕایانگەیاند کە پەرەپێدانی هۆشیاری تەندروستی لای ژنان و پاراستنیان لە نەخۆشییەکان، دوو ستوونی بنەڕەتین بۆ بەهێزکردنی ڕۆڵی سیاسی و بەشداریی کۆمەڵایەتییان. کۆبوونەوەکە لە چوارچێوەی چالاکییەکانی «مانگی پەمەیی»دا، لە ماڵی کولتوور، هونەر و میراتی عەلامە عەبدولساحیب موختار لە بەغدا بەڕێوەچوو.

 

ئەم چالاکییە لەلایەن ماڵی کولتوور و هونەری عەلامە عەبدولساحیب موختار، بە هاوکاریی ماڵی کولتووری فەیلییەکان، سەر بە بەڕێوەبەرایەتیی پەیوەندییە کولتوورییەکانی وەزارەتی کولتوور، گەشتوگوزار و شوێنەوارەکان، بنکەی «Vision Tam» بۆ پەرەسەندنی بەردەوام و پرۆژەی «Taa» ڕێکخرابوو؛ ئەو پرۆژانەی هەوڵ دەدەن ڕۆڵی ژنان بەهێز بکەن.

 

چالاکییەکە بە دروشمی «لە تەندروستییەوە بەرەو بەشداری» بەڕێوەچوو و ڕۆژنامەنووس زەینەب ئیبراهیم بەڕێوەبەری کرد. ژمارەیەکی زۆر لە چالاکوانان، ڕۆژنامەنووسان و ئەکادیمیستەکان بەشدارییان تێدا کرد.

 

«پێویستە هۆشیاری تەندروستی لەسەر بنەمای زانستی پەرە پێ بدرێت»

سەرۆکی ڕێکخراوی خێرخوازیی «ئێمە یارمەتی دەدەین»، د. زێنە مونزیر ئەل‌قەرەگوڵی، لە وتارەکەیدا ئاماژەی بە کێشە سەرەکییە تەندروستییەکانی ژنان کرد کە ڕووبەڕووی دەبنەوە. ئەو جەختی لە گرنگیی دەستنیشانکردنی زووی شێرپەنجەی مەمک، نەخۆشییە تایبەتەکانی ژنان، نەخۆشییە درێژخایەنەکان و پشکنینی تەندروستیی بەردەوام کردەوە.

 

هەروەها، گرنگیی خۆراکی تەندروست و چالاکیی جەستەیی لە پێشگیری لە نەخۆشییەکاندا خستەڕوو و ئاماژەی بە پێویستیی ڕاستکردنەوەی تێگەیشتنە هەڵەکان و پەرەپێدانی هۆشیاری تەندروستی لەسەر بنەمای زانستی کرد.

«تەندروستیی ژنان بنەمای بەهێزبوون و بەشدارییە»

 

سەرۆکی بنکەی «Vision Tam»، د. تامارا کازم ئەلئەسەدی، ئاماژەی بەوە دا کە ئەکادیمیستە ژنان زۆرجار بەهۆی کۆبوونەوەی بەرپرسیارییە پیشەیی و خێزانییەکان و فشارەکانی بواری توێژینەوە، ڕووبەڕووی جۆرەها دژواری دەبنەوە.

 

ئەو جەختی کردەوە کە ئەم دۆخە دەتوانێت کاریگەریی نەرێنی لەسەر تەندروستیی جەستەیی و دەروونی ژنان هەبێت. هەروەها گرنگیی دەستنیشانکردنی زوو، دەستگەیشتن بە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان و پشتگیریی ژنانی تووشبوو بە نەخۆشییە درێژخایەنەکانی خستەڕوو و بانگی زانکۆ و دامەزراوەکانی کرد بۆ زیاتر گرنگیدان بە تەندروستیی ژنان.

 

د. تامارا کازم ئەلئەسەدی وتی: «پێویستە ژینگەکانی کارکردنی نەرم و دادپەروەر دابین بکرێن، بە شێوەیەک کە تەندروستیی ژنان بپارێزن، بەهێزیان بکەن و ڕێگە بە بەشدارییان لە ژیانی ئەکادیمی و کۆمەڵایەتیدا بدەن».

 

«بەهێزکردنی سیاسیی ژنان زۆر گرنگە»

د. شەهد ئەلڕوبەیعی، جەختی لە پێویستیی گۆڕینی ئەو تێڕوانینە نەریتییە کردەوە کە سیاسەت لە تەندروستیی ژنان جیا دەکاتەوە.

 

ئەو ڕوونی کردەوە کە ژنان بۆ ئەوەی بتوانن ئەرکەکانیان بە شێوەیەکی کاریگەر جێبەجێ بکەن، پێویستییان بە تەندروستییەکی باشی جەستەیی و دەروونی و بەشداریی سیاسی و بەشداریکردن لە پرۆسەکانی بڕیاردان هەیە.

 

د. شەهد ئەلڕوبەیعی لە کۆتایی وتارەکەیدا وتی: «پشتگیریی ژنان لە ئەنجومەنەکان و بواری جۆراوجۆری دیکەدا زۆر گرنگە. پێویستە بەشداریی سیاسی و کۆمەڵایەتیی ژنان بەهێز بکرێت و تەندروستییان ببێتە یەکێک لە پێشینە سەرەکییەکان، بۆ ئەوەی بتوانن ئەرکەکانیان بە شێوەیەکی کاریگەرتر جێبەجێ بکەن».

 

گرنگیی دەستنیشانکردنی زوو

سۆزان کازم کێشکول، بەڕێوەبەری ناوەندی کولتووری عەلامە عەبدولساحیب موختار، بە ئاژانسی هەواڵی ئێمەی ڕاگەیاند کە ئەم چالاکییە لە چوارچێوەی «مانگی پەمەیی»دا، بە ئامانجی ڕێزگرتن لە ژنان و بەرزکردنەوەی هۆشیاری دەربارەی گرنگیی پێشگیری لە شێرپەنجەی مەمک بەڕێوەچووە.

 

ئەو ئاماژەی بەوە دا کە کۆبوونەوەکە پەیامێکی گرنگ بۆ ژنان لەخۆ دەگرێت و جەختی کردەوە کە تەندروستی بنەمای کۆمەڵگایە.

 

سۆزان کازم کێشکول هەروەها ڕوونی کردەوە کە ژنان یەکێکن لە ستوونە بنەڕەتییەکانی کۆمەڵگا و پاراستنی تەندروستی و خۆشگوزەرانییان ڕێگەیان پێ دەدات بە شێوەیەکی کاریگەر بەشداری لە پێشکەوتن و بەڕێوەبردنی کۆمەڵگادا بکەن.