ناوەندی هەواڵ

 

ڕاپۆرتێکی ئەم دواییەی مافی مرۆڤ وردەکاری پێشێلکارییە بەردەوامەکانی مافی مرۆڤ لە زیندانی دستگرد لە ئیسفەهان دەخاتە ڕوو، بە ئاماژەدان بە تۆمەتەکانی ئەشکەنجەدان، ڕەتکردنەوەی مافە سەرەتاییەکان و بانگەشەی ئەوە دەکات کە هەندێک لە زیندانییەکان بەهۆی برینەکانیانەوە گیانیان لەدەستداوە کە پێدەچێت هۆکاری ئەشکەنجەدان بێت.

 

بەپێی ڕاپۆرتەکە، کە ٥ی تەمووز بڵاوکراوەتەوە، زیندانییەکان بەتایبەتی ئەوانەی بە هۆکاری سیاسی دەستبەسەرکراون، ڕووبەڕووی بارودۆخی سەخت دەبنەوە، لەوانە ئەشکەنجەدانی جەستەیی، فشاری دەروونی، بێڕێزیکردن و ناتەواوی شوێنی دەستبەسەرکردن.

 

هەروەها ئاماژەی بەوەشدا، کە تا ئێستا ئۆرگانە فەرمییەکان هیچ پشتڕاستکردنەوەیەک یان ڕەتکردنەوەی ئەو تۆمەتانەیان بڵاونەکردۆتەوە، کە بەپێی ڕاپۆرتەکە پێویستی بە کردنەوەی لێکۆڵینەوەیەکی سەربەخۆ و ڕوون هەیە.

 

تێکچوونی بارودۆخی دەستبەسەرکردن و تۆمەتەکانی کردەوەی دڕندانە

لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە، کە بارودۆخی دەستبەسەرکردن لە زیندانی دستگرد بە تایبەت لە ژووری تاکەکەسیدا لە چەند مانگی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرچاو تێکچووە، بەپێی ئەو شایەتحاڵانەی کە دەگەڕێندرێنەوە بۆ سەرچاوە ناوخۆییەکان، ئەم گێڕانەوەیانە ئاماژە بەوە دەکەن، کە ژمارەیەک زیندانی لە کاتی لێپرسینەوە یان دەستبەسەرکردندا تووشی لێدان و ئەشکەنجەی جەستەیی بوون، لەگەڵ هەڕەشەی بەردەوام و بەرزبوونەوەی فشاری دەروونی.

 

ئاماژە بەوە کراوە، کە زیندانییەکان ڕووبەڕووی سنووردارکردنی توند دەبنەوە بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ خێزانەکانیان، لەوانە ڕێگریکردن یان کەمکردنەوەی پەیوەندییە تەلەفۆنییەکان و سەردانی خێزانەکانیان، هەروەها دەستڕاگەیشتن بە چاودێری پزیشکی و خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی تەندروستی سنووردار، ڕاپۆرتەکە ئەمەی بە هۆکارێک زانیوە کە بارودۆخی تەندروستی جەستەیی و دەروونییان زیاتر تێکدەدات.

 

تۆمەتەکانی مردن پەیوەست بە ئەشکەنجەدان

لە بەشێکی تری ڕاپۆرتەکەدا، تۆمەتی ئەوە خراوەتەڕوو کە ژمارەیەک زیندانی لە ئەنجامی ئاڵۆزییەکانی برینەکان گیانیان لەدەستداوە کە پێدەچێت بەهۆی ئەشکەنجەدانەوە بووبێت، ئاماژەش بەوەکراوە، کە هۆکارەکانی گیانلەدەستدان بەشێوەیەکی جیاواز لە بەڵگەنامە فەرمییەکاندا تۆمارکراون.

 

جەخت لەوە کراوەتەوە، کە ئەو تۆمەتانە تا ئێستا هیچ لێکۆڵینەوەیەکی سەربەخۆیان بۆ نەکراوە، هەروەها هیچ تێبینییەکی فەرمیش لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە دەرنەکراوە، هەروەها داوای لێکۆڵینەوەی بێلایەنانە بۆ ڕوونکردنەوەی بارودۆخی ئەو کەیسانە و دڵنیابوون لە ڕاستی سەبارەت بەو شتانەی لەناو زیندانەکەدا ڕوویانداوە.

 

زیادبوونی ژمارەی زیندانییەکان و قەرەباڵغی لە دامەزراوەکان

ڕاپۆرتەکە باسی لەوە کردووە، کە بە زیادبوونی بەرچاوی ژمارەی زیندانییەکان لە زیندانی دستگرد پێناسەی کردووە دوای شەپۆلێکی دەستگیرکردنی بەرفراوان لە سەرانسەری وڵاتدا، بەگوێرەی هەمان سەرچاوەکان، ئەم زیادبوونە بووە هۆی قەرەباڵغییەکی تەواوەتی بەشەکانی زیندانەکان، کە کارگێڕی ناچارکرد کۆریدۆر و تەنانەت بۆری هەواگۆڕکێ وەک شوێنی دەستبەسەرکردنی کاتی بەکاربهێنێت.

 

ئاماژە بەوەکراوە، کە ئەم قەرەباڵغییە زۆرە کاریگەری نەرێنی لەسەر بارودۆخی ژیان لەناو زیندانەکەدا هەبووە، لەوانە دابەزینی ئاستی خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان و بارودۆخی ژیانی بنەڕەتی، کە فشاری سەر زیندانییەکانی زیادکردووە و کاریگەری لەسەر ڤاش و خراپی  ژیانی ڕۆژانەیان دروستکردووە.

 

تۆمەتبارکردن بە قسەی ناشرین و فشاری دەروونی

هەروەها ڕاپۆرتەکە ئەو تۆمەتانەی لەخۆگرتبوو کە هەندێک لە بەرپرسانی زیندانەکان زمانی ناشرین لەدژی زیندانیان بەکاردەهێنن، لەوانە ناونانی "سیخوڕی ئیسرائیلی"، لەبری ئەوەی ڕەچاوی داواکارییە یاسایی یان مافەکانیان بکەن، ئەو سەرچاوانەی لە ڕاپۆرتەکەدا ئاماژەیان پێکراوە، ئەم پراکتیزانەیان بە جۆرێک لە فشاری دەروونی زانیوە، کە بەتایبەتی زیندانیانی سیاسی دەکەنە ئامانج.

 

داوای لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی سەربەخۆ دەکات

لە کۆتاییدا، ئەو ڕێکخراوانەی مافی مرۆڤ کە لە ڕاپۆرتەکەدا ئاماژەیان پێکراوە، داوای دەستوەردانی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ و دەستە سەربەخۆکانی چاودێریکردنیان کردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە دۆخی ناو زیندانی دستگرد لە ئیسفەهان و لێکۆڵینەوەی بێلایەنانە لە تۆمەتەکانی ئەشکەنجەدان، کوژران و بارودۆخی دەستبەسەرکردن ئەنجام بدەن.

 

ڕاپۆرتەکە پشتڕاستی کردەوە، کە تا ساتەوەختی بڵاوبوونەوەی، هیچ لێدوان و وەڵامێکی فەرمی لەلایەن دەزگا پەیوەندیدارەکانی حکومەتەوە سەبارەت بەم تۆمەتانە دەرنەچووە، ئەمەش دۆسیەکە بە کراوە دەهێڵێتەوە بۆ بەدواداچوون و لێکۆڵینەوەی زیاتر.