پێشەنگی یادەوەری و فەلسەفەی کۆن: تیانۆی کرۆتۆن

تیانۆی کرۆتۆن لە ڕێگەی بەشداریکردنی لە قوتابخانەی فیساگۆرسدا گەشەیسەند، ئەو نەک تەنها بۆ کارە زانستییەکانی بەڵکو بۆ درێژەدان بە خوێندنی ژنان لە دوای فیساگۆرس و بانگەوازەکەی بۆ ئازادیی هزری، بوو بە ئاماژەیەکی مێژویی.

ناوەندی هەواڵ

 

گەرچی لە سەردەمی کۆندا بوونی ژنان لە بواری پەروەردە و ژیانی هزریدا سنووردار بوو، بەڵام تیانۆی کرۆتۆن وەک یەکێک لە پێشەنگەکانی بوارەکانی بیرکاری و فەلسەفە سەریهەڵدا، وا بیر دەکرێتەوە کە ئەو ژنە لە نێوان ساڵانی ٦٠٠ بۆ ٥٥٠ پێش زایینی ژیاوە، بەڵام زانیارییەکان سەبارەت بە ژیانی تیانۆ تا ڕادەیەکی زۆر لەسەر سەرچاوەکانی دواتر دامەزراوە.

 

تیانۆ لە ڕێگەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ فیساگۆرسەوە هاتە ناو بازنەی ڕۆشنبیری فیساگۆرس و جگە لە خوێندنی بیرکاری، حەزی لە ئەندازەیی و مۆسیقا و فەلسەفەش بوو، تیانۆ وێڕای قبوڵکردنی ڕێبازی فیساگۆرس بۆ ڕوونکردنەوەی ڕێکوپێکی گەردوون لە ڕێگەی ژمارەکانەوە، بەرگری لە بیرۆکەی دووبارە لەدایکبوونەوەی ڕۆحیش کرد.

 

دوای مردنی فیساگۆرس، دەوترێت کە ڕۆڵێکی گرنگی لە بەڕێوەبردنی قوتابخانەکەدا وەرگرتووە، بە تایبەتی بەشداری لە پەروەردەکردنی منداڵانی کچان لە بیرکاریدا کردووە.

 

ئەو وتەیەی بۆ تیانۆ دەگەڕێتەوە، "ژنێک کە بیرناکاتەوە لە ئەسپێکی کێوی باشترە"، وەک کەسایەتییەکی سیمبولی کە جەخت لەسەر ئازادی هزری ژن دەکاتەوە.