ژن و سیاسەت بابەتێکی گرنگ و پێکەوە گرێدراوە بە ماف، دادپەروەریی و گەشەپێدانی کۆمەڵگەوە، لە دنیادا ژنان بە درێژایی مێژوو رووبەڕووی سنووردارکردن لە بەشداریکردنی سیاسیدا بوونەتەوە، بەڵام لەم سەدەیەدا ئەم دۆخە گۆڕانکاریی زۆری بەسەردا هاتووە. 

لە کۆندا ژنان زۆرجار لە دەسەڵات و بڕیاردان دوورخراونەتەوە، بەڵام بە هۆی هەوڵ و خەباتی ژنانەوە، توانیویانە زیاتر بەشداری لە کایەکانی سیاسەتدا بکەن هەر لە هەڵبژاردنەوە تا دامەزراندنی پارت و گرتنی پۆستی سیاسی وەک پەرلەمانتار، وەزیر و سەرۆکی وڵات، گرنگیی بەشداریکردنی ژنانیش لە سیاسەتدا دەکرێت لە چەند خاڵێکدا کورتی بکەینەوە، لەوانە:
*دادپەروەری و یەکسانی: بەشداریکردنی ژنان هەنگاوێکی گرنگە بۆ یەکسانیی لەنێوان ژن و پیاودا.

*بڕیارە باشترەکان: ئامادەبوونی ژنان لە بڕیارداندا دەبێتە هۆی ئەوەی بڕیارەکان بۆ هەموو توێژەکانی کۆمەڵگە گونجاو بن. 
*نوێکردنەوەی سیاسەت: ژنان زۆرجار بابەتە کۆمەڵایەتییەکانی وەک پەروەردە، تەندروستی و خێزان دەهێننە ناو ئەجێندای سیاسییەوە.

کەواتە بەشداریکردنی ژنان لە سیاسەتدا پێویستییەکی بنەڕەتییە بۆ گەشەی دیموکراسی و دادپەروەریی کۆمەڵگە و دامەزراوەکان گرنگە، بۆیە پێویستە زیاتر رێگە بە ژنان بدرێت بۆ ئەوەی بتوانن بە شێوەیەکی کاریگەر بەشداریی ژیانی سیاسی بکەن، هاوکات تێڕوانینی کۆمەڵگەی کوردی بەگشتی سەبارەت بە بەشداریکردنی سیاسی ژنان لە کوردستاندا جیاوازە، بەداخەوە هەندێک تا ئێستا پێیان وایە بواری سیاسەت ناوەندێک نییە بۆ ژنان کە کاری تێدا بکەن، بەپێچەوانەی ئەم رایەشەوە هەیە رای وایە بێ بەشداربوونی ژنان لە بڕیاری سیاسیدا پرۆسەی سیاسی گەشە ناکات و کۆمەڵگە بەرەوپێش ناچێت، بێگومان هەر یەک لەم راوبۆچوونانە بنەما و هۆکاری خۆیان هەیە، هۆکارەکانیش زۆرن، لەوانە لە کۆمەڵگەی کوردیدا چەندین هۆکاری (ئایینی، کەلتور، پیاوسالاریی، بڕوا نەبوون بەتوانای ژنان) هەیە و بوونی ئەمانە کاریگەریی تەواوی لەسەر بیرکردنەوەی کۆمەڵگە هەیە، جگە لە ئاستی رۆشنبیری تاکەکان کە هەمیشە جیاکاریی و جیاوازیی دەخاتە نێوان رەگەزەکانەوە و وەک مرۆڤێکی یەکسان سەیریان ناکات، تا لەو رێیەوە توانا و لێهاتووییان ببێتە سەنگی مەحەکی جیاکردنەوەیان لە رووی تواناوە نەک لە رووی رەگەزەوە.

 لە هەمانکاتدا وێڕای بەشداریی ژمارەیەک لە ژنان لە پرۆسەی سیاسیدا لە هەموو جیهاندا، بەڵام ئەو بەشدارییکردنە لە ئاستی (دەستە بژێریدا) ماوەتەوە و بەپێ واقیعی کۆمەڵگەکان جیاوازیی هەیە، وەک لە کۆمەڵگەی کوردیدا دەیبینین تا ئەم ساتەش ژنان لەو بوارەدا کەمینەن ئەوەش خۆی لە چەند خاڵێکدا دەبینێتەوە وەک (کەلتور و کۆمەڵگە، خودی ژنان، رۆڵی راگەیاند، ئایین) من وەک ژنێک خاڵی دووەم بە گرنگ دەزانم بە حوکمی ئەوەی من کوردم و دەزانم لە کۆمەڵگەیەکی داخراو و باوکسالارییدا دەژیم، لەگەڵ ئەوەشدا نابێت رێگە بدەم رۆڵم لە سیاسەت و بڕیارداندا سنوردار بکرێت، هەروەها ملکەچبوونی ژنان و پەراوێزخستنیان لە سیاسەتدا هۆکارێکی ترە، وایکردووە رۆڵی ژنان لەناو سیاسەتدا کەم بێت، ئەم هۆکارەش بووەتە هۆی ئەوەی ژنان لە ناوەندی سیاسیی لە کوردستاندا کەمینە بن، بێ دەنگیی ژنانیش لە مافی یەکسانبوون هۆکارێکی دیکەیە، بۆ ئەوەی هەمیشە ژن بە پلە دوو حیسابی بۆ بکرێت، ئەگەرچی چالاکیی سیاسی بۆ هەردوو رەگەز بە هەمان پرۆسەدا دەڕوات، بەڵام بەداخەوە ژنی کورد زۆربەی کات رێگەی پێنادرێت لە سیاسەتدا بەشدار بێت، ئەمەش یەکێکە لە توندوتیژییەکانی لەو بوارەدا بەرامبەر بە ژنان دەکرێت.