فاتمە ڕەشاد

 

گەشتی هونەرمەند و ڕاهێنەر ئانیسە ئانیس چیرۆکێکی ئیرادە و سۆزە، لەسەر بنەمای ئەو باوەڕە کە هونەر شتێکی خۆشگوزەرانی نییە، بەڵکو ئامرازێکە بۆ پاراستنی شوناس و دروستکردنی گۆڕانکاری.

 

 

بەرپرسی ناوەندی هونەر و ڕۆشنبیری و کولتووری لە شاری عەدەن دەرگای یادەوەرییەکەی دەکاتەوە و ئەو بەربەستانە دەگێڕێتەوە کە ئەزموونی هونەری و مرۆیی ئەویان لە قاڵب داوە، باس لە ئاڵەنگاری کاری کولتووری لە یەمەن و کاردانەوەکانی دەوروبەری پڕۆژەی "الكورال النسائي بالنقاب" "کۆڕی ژنان لە نیقاب" و پڕۆژەکانی داهاتووی دەکات کە ئامانجیان گەیاندنی میراسی عەدەنە بۆ بینەرانی سەردەمی.

 

سۆزێکی سەرەتایی بردییە مۆسکۆ

پەیوەندی ئانیسە ئانیس لەگەڵ هونەر لە تەمەنی شەش ساڵییەوە دەستی پێکرد کاتێک ڕاهێنەرێکی بالێی سووری لەگەڵ کۆمەڵێک کچ لە نەتەوە جیاوازەکاندا هەڵیبژارد بۆ بەشداریکردن لە نمایشەکانی منداڵان.

 

ئەو سەرەتایانەی بەبیر دێنێتەوە و وتی: ئێمە بۆ تەلەفزیۆنی منداڵان نمایشمان کرد، لەنێویاندا چیرۆکی سەندرێلا و گۆرانییە عەرەبییە جیاوازەکان و لەوێشەوە خۆشەویستیم بۆ هونەر بۆ یەکەمجار دەستیپێکرد.

 

لەگەڵ تێپەڕبوونی ساڵەکاندا، ئەو سۆزە گۆڕا بۆ کارێکی ژیان. لە قۆناغی ناوەندیدا سەرەڕای ڕەخنەی سەرەتایی خێزانەکەی، پەیوەندی بە گروپێکی بالێی کولتووریەوە کرد، پاڵپشتی نووسەر و سیاسەتمەداری کۆچکردوو عەبدوڵا بازیب خاڵی وەرچەرخانێکی سەلماند، چونکە باوکی هانیدا بۆ ئەوەی بەهرەکەی لە باوەش بگرێت و بەدواداچوون بۆ پیشەی هونەری بکات.

 

پاشان پەیوەندی بە پەیمانگای هونەرە جوانەکانەوە کرد و لەوێ مەشقی چڕ و پڕی ئەنجامدا کە بریتی بوون لە بالێی کلاسیک و یۆگا و بالەی نێودەوڵەتی، جگە لە خوێندنی کۆریۆگرافی و مۆسیقا لە ژێر چاودێری کۆمەڵێک هونەرمەند و مۆسیقاژەنی هەڵبژێردراوی یەمەن.

 

ئەو قۆناغە بە سەخت و پڕ لە ئاڵەنگاری پێناسە دەکات، بەڵام لە هەمان کاتدا، بەشداری کردووە لە پاڵاوتنی کەسایەتی هونەری و فراوانکردنی ئاسۆی داهێنەرانەی.

 

هەرچەندە لە قۆناغی ئامادەییدا وەستا بۆ خوێندنی تەکنەلۆژیای ئەندازیاری، بەڵام دواتر لە ڕێگەی کارەکانی لە وەزارەتی ڕۆشنبیری گەڕایەوە بۆ بواری هونەر، پێش ئەوەی سکۆلەرشیپێک بۆ مۆسکۆ وەربگرێت، لەوێدا بوو بە تاکە ژن کە لە پەیمانگای باڵای هونەری شانۆ وەرگیرا بۆ خوێندنی بالێ، ئەزموونێک کە یەکێک بوو لە گرنگترین بەربەستەکانی ژیانی.

گەڕانەوە بۆ یەمەن... پڕۆژەیەک بۆ پاراستنی میراسی کولتووری

ویستەکانی ئانیسە ئانیس لە قۆناغی نێودەوڵەتیدا نەوەستا، دوای چەندین ساڵ خوێندن و کارکردن لە دەرەوەی وڵات، لەنێویاندا قۆناغێکی بەرچاو لە سوید کە قوتابخانەی "أنيسة دانس" "بالێی ئانیسە"ی دامەزراند و پەرەی بە شارەزایی خۆی لە بەڕێوەبردنی پڕۆژە ڕۆشنبیرییەکان دا، بڕیاریدا بگەڕێتەوە بۆ یەمەن، دیدێکی نوێی لەگەڵ خۆیدا بۆ کاری ڕۆشنبیری هێنا.

 

لە ساڵی ٢٠١٩ ناوەندی هونەر و ڕۆشنبیری و کولتووری لە شاری عەدەن دامەزراند، بەهۆی ئەو باوەڕەوە کە کۆمەڵگە پێویستی بە پڕۆژەی کولتووری هەیە، میراسی ناوخۆیی زیندوو بکاتەوە و لە داڕمانی زەوی و لەبیرچوونەوە بیپارێزێت، وتی: هەستم دەکرد کۆمەڵگە زۆر پێویستی بە دەستپێشخەرییەک هەیە کە پەرە بە کولتوور و پاراستنی فۆلکلۆر بدات، بۆیە هەوڵمدا ناوەندێک دابمەزرێنم کە وەک پردێک بێت کە داهێنەری نەوە نوێیەکان بە ڕەسەنایەتی میراسەکەمانەوە ببەستێتەوە..

 

لە سەرەتای دامەزراندنیەوە، ناوەندەکە دەیان بۆنە و چالاکیی سازکردووە، لە کامپی پەروەردەیی بۆ منداڵان و مەشقکردن بە خەتنووسی عود و عەرەبی تا دەگاتە فێستیڤاڵەکانی کاری دەستی و میراسی کەنار دەریاکان، ئەمە جگە لە بەرنامەی بەهێزکردنی ژنان و گەنجان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان لە بوارەکانی هونەر و وێنەکێشان و پیشەی داهێنەرانەدا.

 

هەروەها ناوەندەکە پەرتوکێکی بە بەڵگەنامەکردنی زەڕەنگەری و زینە فۆلکلۆری یەمەن بڵاوکردەوە، کە لە بۆنە کولتوورییە عەرەبییەکاندا پێشکەشی دەکرد  جگە لەوەش پڕۆژەی تایبەتی لە بواری نیگارکێشانی ئاوریشم و شووشەدا جێبەجێکرد بۆ پاڵپشتیکردنی ژنان لە ڕووی ئابووری و داهێنەرانە.

 

زمانی جەستە... هونەر وەک ئامرازێک بۆ گۆڕانکاری

ئانیسە ئانیس تایبەتمەند بوو لە "شانۆی بالێی سەردەمی" کە بە زمانی جەستە ناسراوە، بوارێک کە لە ماوەی مانەوەی لە سوید پەرەی پێداوە پێش ئەوەی بیهێنێتە یەمەن و بەکارهێنانی بۆ چارەسەرکردنی پرسە کۆمەڵایەتی و کولتوورییە جیاوازەکان.

 

بەڵام ئەرکەکە ئاسان نەبوو، ئەو ڕووبەڕووی ئەو ئاڵەنگاریانەی بووەوە کە زۆرێک لە گەنجان و ژنان شەرمن لە دەربڕینی جەستەیی خۆیان لەسەر شانۆ، ئەمەش وای لێکرد بەدوای شێوازی نوێدا بگەڕێت کە هونەر لەگەڵ پەیامە کۆمەڵایەتییەکان تێکەڵ بکات.

 

ئەم هەوڵانە بووە هۆی بەرهەمهێنانی سێ فیلمی بالێ، کە تێیدا دەق و بیرۆکەکان گۆڕدراون بۆ دیمەنی جوڵەیی و مۆسیقی کە پەیامی قووڵی مرۆیی و کولتووری دەگەیەنن، وتی: "ەشی یەکەم میراس و شوێنەوارەکانی تێکەڵ کردبوو و لە پەرستگای فارس فیلمی گیرا و لە فێستیڤاڵێکدا لە سوید بەشداریمان کرد، لە بەشی دووەمدا لە وۆرکشۆپێکدا دەقەکانمان وەرگێڕا کە لەلایەن گەنجانەوە نووسراون و گۆڕمان بۆ بزووتنەوەی مۆسیقی سینەمایی.

 

سەبارەت بە بەشی سێیەمیش، باس لە پرسی هاوسەرگیری منداڵانی کردووە و هێشتا بڵاونەکراوەتەوە، چونکە دواتر سەرقاڵی کۆریۆگرافیای زنجیرە بالێ بۆ چەند شانۆگەرییەکی یەمەن بووم.

 

کۆری ژنان... کاردانەوەکانی دەوروبەری شێواز و پەیامێک لە دەرەوەی ڕواڵەت

سەبارەت بە دوایین پڕۆژەکانی ناوەمدەکە، ئاماژەی بەوەدا، کە پڕۆژەی "کۆری ژنان" کە لەم دواییانەدا لەلایەن ناوەندەکەوە دەستیپێکرد، کاردانەوەیەکی بەرفراوانی لە پلاتفۆرمەکانی تۆڕی کۆمەڵایەتیدا بەدوای خۆیدا هێنا، بەتایبەتی دوای ئەوەی بەشداربووان لە میانی نمایشێکی مۆسیقیدا بە نیقابەوە دەرکەوتن کە تێکەڵەیەک لە گۆرانییە نەریتییەکانی یەمەن تێیدا بەشداربوون.

 

ئانیسە ئانیس ڕوونی دەکاتەوە، کە پڕۆژەکە بە یارمەتییەکی ڕۆشنبیری پشتگیری کراوە کە ئامانج لێی ڕاهێنانی منداڵانی کچی بەتوانا بوو لە گۆرانی وتن بە گروپ و ئامادەکردنیان بۆ نمایشی شانۆ، وتی: منداڵانی کچی بەشداربوو لە سەرەتادا نیقابیان لەسەر بوو، کاتێک گەیشتینە قۆناغی وێنەگرتن، ڕەتیانکردەوە ڕووخساری خۆیان ئاشکرا بکەن، ئەرکی من بوو ڕێز لە هەڵبژاردنە کەسییەکانیان بگرم و هیچ بڕیارێکیان بەسەردا نەسەپێنم.

 

ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگە کۆمەڵایەتییەکان

بەڕێوەبەری ناوەندەکە پەشیمانی خۆی دەربڕی بەرامبەر بەو ڕەخنە توندانەی کە لە پڕۆژەکە گیراوە و ئاماژەی بەوەدا، کە بەشێکی هێڵەکەی لە ڕەخنەی هونەریەوە بەزاندووە بۆ پرسیارکردن لە مافی ژنان بۆ کارکردن و داهێنان، وتی: هێشتا کەسانێک هەن کە زاراوەی 'هونەرمەند' وەک کاردانەوەیەک سەیر دەکەن، لەکاتێکدا هونەر بەشێکی دانەبڕاوە لە کولتوور و ناسنامە.

 

سەرەڕای فشارەکان، دووپاتی کردەوە، کە ناوەندەکە پابەندە بە جێبەجێکردن و پەرەپێدانی پڕۆژەی کۆری ژنان، بە هەنگاوێکی گرنگی دەزانێت بەرەو بەهێزکردنی ژنان و تیشک خستنە سەر ئامادەبوونیان لە مەیدانی ڕۆشنبیری و هونەریدا، وتی: ئێمە بەردەوامین لە نمایشکردن لەگەڵ کۆری ژنان، ئەرکی ئێمەش پاراستن و پێشکەشکردنی گۆرانییە نەریتییەکانە بە شێوەیەکی سەردەمی کە لەگەڵ ناوی گەورەکانی هونەری یەمەندا بگونجێت، ئەمە یەکەمجارە گۆرانییەکانی یەمەن بەم شێوازە تۆمار دەکرێن و لەسەر پلاتفۆرمە نێودەوڵەتییەکان پێشکەش دەکرێن.

 

"گەنجینەکانی عەدەن"... پڕۆژەیەکی نوێ بۆ داهاتوو

ئانیسە ئانیس پەردەی لەسەر پڕۆژەیەکی نوێی لادا بەناوی "كنوز عدن" "گەنجینەکانی عەدەن"، کە بە هاوبەشی لەگەڵ دامەزراوەی "آفاق" جێبەجێکراوە، پاڵپشتی لە ڕۆشنبیری و هونەر لە جیهانی عەرەبیدا دەکات، ئامانجی پڕۆژەکە دامەزراندنی یەکەم ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی فیلمە لە شاری عەدەن، کە ببێتە هۆی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای سەردەمی بۆ بەڵگەنامەکردنی میراسی ناوخۆیی و پێشکەشکردنی بۆ نەوە نوێیەکان بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێشتر و کارلێککارانەتر.

 

ئەو ئەم هەنگاوە وەک درێژکراوەی ئەرکی سەرەکی خۆی بۆ پاراستنی میراسی کولتووری یەمەن دەبینێت، بەڵام ئەمجارەیان لە ڕێگەی ئامرازە تەکنەلۆژییا هاوچەرخەکانەوە کە ئاسۆی نوێ بۆ ئەم میراسە دەکاتەوە بۆ ئەوەی بگاتە بینەرانی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی.

 

لە نێوان یادەوەرییەکانی بالێ لە مۆسکۆ و پڕۆژەکانی پاراستنی میراسەکانی لە عەدەن، ئانیسە ئانیس درێژە بە گەشتەکەی دەدات لە بەرگریکردن لە کولتوور و هونەر، پێی وایە داهێنان دەتوانێت قەیرانەکان تێپەڕێنێت و کەشی نوێ بۆ هیوا و ژیان دروست بکات.