Navenda Nûçeyan – Li Yemenê şerê bi salan e didome, bi dijwarbûna pevçûnan re, krîza mirovî girantir dike. Operasyonên leşkerî yên dijwartir li eniyên cuda û êrîşên hewayî yên hevbeş jiyana sivîlan zortir dikin. Rêxistinên navneteweyî hişyarî didin ku karesata mirovî li herêmê dibe mezintir bibe. Bi taybetî zarok li deverên ku pêdiviyên bingehîn lê tune ne, bi gefa birçîbûn, tîbûn û nexweşiyê re rûbirû ne.

Fona Zarokan a Neteweyên Yekbûyî (UNICEF) ragihand ku nêzî 3 milyon kes li seranserê Yemenê ji ber şer di gihîştina xizmetên giştî yên bingehîn de bi zehmetiyên giran re rûbirû ne. Rêxistinê tekez kir ku her çendî li welat gelek pirsgirêkên mirovî hene jî ji ber rewşa li Taîzê pêwîstî bi mudaxeleya lezgîn heye.  

Li Taîzê krîza av û xwarinê mezin dibe 

Li Taîzê ku ji aliyê çavkaniyên avê ve yek ji herêmên herî xizan ên Yemenê ye, girtina riyên dabînkirinê ji ber pevçûnan, hema bibêje jiyana rojane rawestandiye.

Rayedarên UNICEF’ê diyar kirin ku ji ber astengbûna riyên çûnhatin û dabînkirinê, gihîştina sotemenî, xwarin û ava vexwarinê her diçe rewş zortir dibe. Bihayên zêde yên kelûpelên bingehîn gihîştina çavkaniyan zortir dike. Xizmetên av û paqijiyê li bajêr di xetera qutbûnê de ne û rayedaran hişyarî dane ku dibe xizmetên bingehîn bi temamî rawestin. 

Kombûna çopê metirsiya nexweşiyên vegirtî zêde dike 

Pirsgirêkên ji ber kêmbûna sotemeniyê çêdibin, ne tenê bi veguhestin û xizmetên avê ve sînordar in. Li Taîzê, ji ber wesayîdên berhevkirina çopê nikarin bixebitin û bigihîjin cihên avêtina çopê, bermahî li deverên niştecihbûnê kom bûne.

UNICEF’ê da zanîn ku bi taybetî bi nêzîkbûna zivistanê re, şert û mercên ne paqij ên jîngehê metirsiya belavbûna nexweşiyên vegirtî yên weke îshal û kolerayê zêde dibin. Gihîştina sînorkirî ya ava paqij û xirabûna pergalên paqijiyê di nava pirsgirêkên sereke ku gefê li tenduristiya giştî dixwin de ne. 

Zarok di bin gefa birçîbûn û nexweşiyan de ne 

Zarok di nav kesên ku herî zêde ji ber rewşa mirovî ya ji ber şer girantir bûye bi bandor dibin de cih digrin. UNICEF’ê diyar kir ku kêmbûna xwarinê di nava zarokên li Taîzê de bûye pirsgirêkek cidî. Ji bilî kêmbûna xwarinê, nebûna gihîştina ava vexwarinê ya ewle, belavbûna nexweşiyên vegirtî û girtina navendên tenduristiyê, rewşa ku gefê li jiyana zarokan dixwe girantir dike.

Ji ber kêmbûna derman û pêdiviyên tibî yên bingehîn, dermankirina nexweşiyan dijwartir dike û dibe sedema têkçûna xizmetên tenduristiyê. Rayedarên UNICEF’ê tekez kirin ku tevliheviya birçîbûn, tîbûn û xizmetên tenduristiyê yên nebaş rewşê her roj xeternaktir dike.

UNICEF’ê ji bo parastina sivîlan bang li aliyan kir 

UNICEF’ê, bal kişand ser encamên mirovî yên pevçûnên li Yemenê û bang li hemû aliyan kir ku erkên xwe yên di çarçoveya yasayên mirovî yên navneteweyî de bi cih bînin. Bi taybetî tekezî li ser pêwîstiya parastina zarok û sivîlan kir. Rêxistinê daxwaz kir ku torên avê û tesîsên tenduristiyê bên parastin û şert û mercên pêwîst ji bo xebatkarên alîkariya mirovî ava bibin da ku bi ewlehî bigihîjin kesên hewcedar.

UNICEF’ê her wiha ragihand ku destûreke îstîsnayî girtiye da ku pêdiviyên xwarinê yên amade ji bo bikaranîna deverên di bin kontrola Hûsiyan de bigihîjîne. Tê payîn ku ev kelûpel hatine plankirin di demek nêz de bişînin û hewcedariyên nêzî şeş mehan bi cih bînin. Hişyariyên rêxistinên navneteweyî bandora wêranker a şerê li Yemenê ne tenê li ser eniyên leşkerî, di heman demê de li ser jiyana rojane ya bi milyonan sivîlan jî nîşan dide.