lîsta rojê

08:34

Persepolîs ji fîlmek anîmasyonê zêdetir; şahidiya hunerî û siyasî ji bo demek krîtîk di dîroka Îranê de pêşkêş dike. Çîrok, bi çavên zarokek ku di cîhana bi lez diguhere de mezin dibe, tê vegotin û diyar dike ku azadî bi rastgotinê dest pê dike.

09:11

Chrîstîne de Pîzan ku di sala 1364’an de li Venedîkê jidayîk bû, mîna yekem nivîskara jin a profesyonel tê hesibandin ku hem piştgirî da malbata xwe û hem jî bi qelema xwe ya bihêz ji bo perwerdehiya jinan û rolên civakî parêzvanî kir.

09:10

Kaniya Jinan ku li hewşa paşîn a Farina-Haus li Kolnê ye, veguherîna dîrokî û civakî ya bajêr bi 10 fîgurên jinan ên ji serdemên cuda nîşan dide.

08:28

Sonîta Alîzadeh ku yek ji çalakvanên mafên jinan ên herî berbiçav ên îroyîn e, kesayetiyek bihêz e ku muzîkê veguherand amûrek berxwedanê, jiyana wê ne tenê çîroka serkeftina takekesî ye, di heman demê de temsîla dengek e ku li dijî zordariya sîstemîk.

10:00

Fîlma "The Orchestrator" li ser çîroka rastîn a muzîkjena Holandî Antonia Brico hatiye çêkirin; çîroka jinekê vedibêje ku di serdema cudakariyê de bûye yek ji pêşengên orkestraya senfoniyê ya jinan a yekem a cîhanê.

12:31

Nivîskara Umanî Aye El Siyabî di romana xwe ya bi navê ‘Qawîşa Pêncem... Jiyana di Girtîgeha Jinan de’ de zextên ku girtiyên jin dijîn, tenêtî û têkoşîna jiyanê bi vegotinek bi hêz dinirxîne.

09:03

Jeanne Dielman ku yek ji fîlmên herî bi bandor ên dîroka sînemayê ye û wekî 'fîlma herî baş a hemû deman' tê binavkirin, di sala 1975’an de ji aliyê derhênera Belçîkî Chantal Akerman ve hatiye çêkirin.

09:40

Îro em li Michael Armstrong, Factory Boy binêrin, romanek ku wekî aliyê tarî yê Şoreşa Pîşesaziyê tê hesibandin. Li Îngilistanê di sedsala 19’an de, dema ku pîşesazîbûn zûtir bû, kargeh, maden û torên veguhastinê yên nû rûyê welat guherandin.

09:58

Tê qebûlkirin ku yekem belgeya nivîskî ya têgeha ‘azadî’ di dîroka mirovahiyê de vedibêje, di tabletên şaristaniya Sumerî de tê dîtin. Têgeha ku bi Sumerî wekî ‘Amargî’ (an Amagî) tê zanîn, di tabletên reformên Qiral Urukagina yên 2350 BZ. de xuya dike.

08:20

Zarê fîlmek dramatîk a bêdeng a sala 1926’an e ku li ser Kurdên Êzîdî hatiye çêkirin. Ew wekî yekem fîlm tê hesibandin ku sosyolojiya Kurdan aniye ser ekrana mezin. Fîlm di 9’ê Mijdara 1926’an de hate pêşandan û derhêner, Hemo Beknazaryan bû.

08:35

Fîlmê “Pêncê Esrê”, ji dramayek civakî bêtir e. Çîrokek sembolîk e li ser rewşa jinan a di civakên piştî şer de.

11:05

Dîwarê “Hêvî û Pel” vîzyona hunermendê Sûdanî Alaa Satêr a rêwîtiya penaberan wekî tevgerek berdewam ber bi ewlehiyê ve temsîl dike, laşên mirovan û çûkan di metaforek dîtbarî ya bihêz de bikar tîne.

10:29

"The Hours", ku adaptasyoneke şahesera Virginia Woolf "Mrs. Dalloway" e, bi awayekî bihêz nîşan dide ka jin çawa mîna xelekên zincîrekê bi hev ve girêdayî ne.

09:39

Zabel Yesayan, nivîskarek sosyalîst-femînîst a Ermen ku şer, jenosîd û sirgûnan dîtiye, tarîtiya serdema xwe bêyî ku wê romantîze bike vegot. Tevî zilmê, Zabel li pey rastiyê çû, mîrateyek wêjeyî û siyasî ya bihêz li dû xwe hişt.

09:28

Bajarê kevnar ê Marî ku li nêzî bajarokên Ebû Kemal û Baxozê yê li ser sînorê Sûriye-Iraqê ye, di dîroka Mezopotamyayê de wekî yek ji navendên herî girîng ên şaristaniyê tê hesibandin.

08:00

Her çendî ev fîlm di serî de wekî çîroka gundekî biçûk xuya bike jî di rastiyê de vegotineke siyasî, sosyolojîk û sembolîk a qat bi qat pêşkêş dike. Fîlm li gundekî biçûk ê Lubnanê derbas dibe li cihê ku misilman û xirîstiyan bi hev re bi aştiyane dijîn.

09:07

Pirtûka bi navê ‘Jinên Komela’ ya Fatime Kerîmî, di yek ji demên herî girîng ên têkoşîna Rojhilatê Kurdistanê de rola gerîlayên jin ên Kurd û ezmûnên wê, bi nêrînek lêkolînê nirxand. Berhem zayenparêziya civakî, şoreş û pergala civakî-siyasî lêkolîn dike.

09:51

Fîlmê ‘Bêje Şehrazad’ bi rêya karaktera pêşkêşvanek televîzyonê ku bi nakokiyek di navbera serkeftina xwe ya pîşeyî û zextên jiyana xwe ya zewacê de rû bi rû ye, dermankirinek dramatîk a rastîn pêşkêş dike.

10:37

Jiyana Ayşe Denîz ku piştî berxwedana Gezî hatî girtin û di raya giştî de wek ‘Keça bi fulara sor’ tê nasîn; ji rêwîtiya pêvajoya girtîgehê heta Rojava dirêj dibe, di bîra me de cih girt.

10:08

Dayîkên Şemiyê bi salan li heman qadê, bi heman wêneyan û bi heman êşê rûniştin, dest ji lêgerîna zarokên xwe bernedan. Di van rojên ku behsa aştî û hevrûbûnê tê kirin de hê jî Qada Galatasarayê bi dengê wan olan dide.