Li Efganistanê tundiya mêr: 13 jin û 8 zarok hatin qetilkirin

Li Efganistanê di meha Tîrmeh û Tebaxê de 13 jin û 8 zarok hatin qetilkirin. Her wiha 5 jin bi awayekî guman mirin û cenazeyên du zarokan jî di çem de hate dîtin.

Navenda Nûçeyan – Di heyama çar salên desthilatdariya Talîbanê de, qetilkirin û qetlîamên jinan roj bi roj zêde dibe. Lê belê, ev bûyer di medyayê de cih nagirin. Derbarê kuştinên jinan de bi awayekî pir sînordar nûçe tên weşandin. Di heyama çar salên desthilatdariya Talîbanê de, hemû dezgehên medyayê yên li Efganistanê tên sansûrkirin û kontrolkirinê û tenê ji bo weşanên ku propagandaya xizmetên wan tên kirin, destûr tê dayîn.

Sedema bingehîn a qedexekirina eşkerekirina sûcên li dijî jinan tên pêkanîn; Talîban rasterast di nava sûcdaran de ye. Ji bilî kuştinên jinan ên bi pergalî, jin bi hincetên “ehlaqî” li ber çavê civakê tên qemçîkirin, girtin, îşkencekirin, rastî destdirêjî û tecawizê tên û bi gelek pirsgirêkên din re rû bi rû dimînin.

Her wiha jin, ji karesatên xwezayî jî nayên parastin; lehî, bahoz, qezayên trafîkê û karesatên din jî dibin sedema bidawîbûna jiyana jinên Efganî. Li bilî vê yekê, di nava jinên ciwan û mêran de rêjeya xwekuştinê jî zêde bûye. Sedema bingehîn ya vê yekê jî, zextên derûnî, xizanî û tundiya nava malê ye.

Di 2 mehên dawî de 13 jin û 8 zarok hatin qetilkirin

Der barê kuştinên jinan ên di mehên Tîrmeh û Tebaxê de li Efganistanê pêk hatin de, hinek agahî hatin bidestxistin. Di nava pêvajoya du mehan de 16 jin û 8 zarok hatin qetilkirin, 5 jin bi awayekî guman jiyana xwe ji dest dan û cenazeyê du zarokan bi awayekî guman li çem hate dîtin.

Her wiha, li gorî daxuyaniya Eniya Rizgariya Efganistanê, Talîbanê di nava 4 salên dawî de 30 leşkerên jin ên ku di saziyên leşkerî yên hikûmeta berê de kar kirine jî qetil kiriye.

Bûyerên hatine jiyîn wiha ne;

*4’ê Tîrmehê: Li bajarê Qendaharê, jinek 29 salî bi awayek bi guman mir.

*11’ê Tîrmehê: Li navçeya Nurghul a parêzgeha Kunarê, jinek û kurê wê ji aliyê mêrê pê re zewiciye ve hatin qetilkirin û di encama êrîşê de keç û kurek wê jî birîndar bûn.

*12’ê Tîrmehê: Li navçeya Beharak a parêzgeha Badaxşanê, jinek 22 salî û biraziyê wê ya 15 salî, li mala Pahlavan Nîmet ê 55 salî ji aliyê kesên çekdar ve hatin qetilkirin.

*14’ê Tîrmehê: Li navçeya Karabax a parêzgeha Gaznê, kesên çekdar li malekî jinek û 2 zarok jî di nav de 5 ferdên heman malbatê qetil kirin.

*14’ê Tîrmehê: Li parêzgeha Feryabê, jinek ji aliyê Talîbanê ve bi keviran hate qetilkirin.

*16’ê Tîrmehê: Li navçeya Sarubî ya parêzgeha Paktîka zaroka keç ji aliyê Talîbanê ve bi keviran hate qetilkirin.

* 17’ê Tîrmehê: Cenazeyê Medîna ya 5 salî piştî sê rojan li parêzgeha Kunarê di çemekî de hate dîtin.

*19’ê Tîrmehê: Li parêzgeha Baghlanê di encema pevçûnekî di navbera du malbatan de yek jê jin 5 kesan jiyana xwe ji dest dan û 11 kes jî birîndar bûn.

*19’ê Tîrmehê: Li navçeya Nahrin a parêzgeha Baghlanê cenazeyê jinekî ciwan bi awayekî hatiye perçekirin, hate dîtin.

*20’ê Tîrmehê: Li parêzgeha Ghorê du jinên bi navê Asude û Setayiş, ji aliyê karwaneke Neteweyên Yekbûyî ve hatin perçîqandin û jiyana xwe ji dest dan.

*23’ê Tîrmehê: Li navçeya Qerghayî ya parêzgeha Laghmanê, di encama pevçûna di navbera du malbatan de jinek hate qetilkirin û yek jê jin 3 kes jî birîndar bûn.

*26’ê Tîrmehê: Li navçeya Khogyanî ya parêzgeha Nangarharê, wesayîtekî aydê îstîxbarata Talîbanê li du jinan xist û her du jinan qetil kir.

*31’ê Tîrmehê: Li navçeya Lal va Sarjangal a parêzgeha Ghorê, jina bi navê Fatîma ya 32 salî bi guman mir.

*1’ê Tebaxê: Li parêzgeha Helmand, Nermîn a 10 salî û Ferişte ya 9 salî xwe avêtin çemê û jiyana xwe ji dest dan.

*3’ê Tebaxê: Li bajerê Celalabadê, Bijîşk Ziba bi êrîşek çekdarî hate qetilkirin.

* 3’ê Tebaxê: Li navçeya Qiyamdeşt a Tehranê ya Îranê, cenazeya du kesên hevjinê hev ên Efgan hat dîtin.

*6’ê Tebaxê: Li navçeya Khwaja Sabzposh a parêzgeha Feryabê, jinekî ciwan ji aliyê pismamê xwe ve hate qetilkirin.

*10’ê Tebaxê: Li navçeya Du Manda ya parêzgeha Khostê jinekî ciwan a 15 salî bi guman mir.

* 11’ê Tebaxê: Li navçeya Azra-rokh a parêzgeha Logarê, jinek bi awayek bi guman mir.

*13’ê Tebaxê: Li navçeya Mandozî ya parêzgeha Khostê, du kesên hevjinê hev bi guman mirin.

*16’ê Tebaxê: Eniya Rizgariya Efganistanê, ragihand ku Talîbanê nêzîkî 30 leşkerên jin ên ji hikûmeta berê qetil kiriye.

*18’ê Tebaxê: Li navçeya Sorkhrod a parêzgeha Nangarharê, malbatek 6 kesî ya 3 zarokên keç, zarokek kur, jin û mêrek extiyar pêk tê, ji aliyê kesên çekdar ên nasnameya wan nediyar ve hatin qetilkirin.