DÊRÎN REHÎM

Silêmanî – Jinên Kurd her dem di nava têkoşînê de bûn û ji salên 1970’yan heta destpêka salên 1990’yan, jinên li Başûrê Kurdistanê li dijî rejîma Baasê şer kirin.

Bahra Osman yek ji wan jinên têkoşer e ji ajansa me re axivî û diyar kir ku rejîma Baasê rejîmeke zordar e her dem ji bo Kurdan, bi taybetî Silêmaniyê ji xwe re kiriye meydana şer.

Bahra Osman di destpêka axaftina xwe de bal kişand ser girîngiya bajarê Silêmaniyê û wiha got: “Ji ber ku Silêmanî bajarekî zindî, bajarê tevger, berxwedan û xwepêşandanan bû; her dem meydana berxwedanê bû. Em di mala xwe de hatin girtin. Pir dijwar bû. Ez zewicî bûm. Mala min li Kerkûkê bû lê di sala 1986’an de ji bo xebatê derketim. Ez di rêxistinên veşartî yên Komeleya Rencdaran a Kurdistanê de bûm. Em ji saet 7’ê sibehê heta 5’ê êvarê di şer de bûn. Cerdevanan direviyan. Wan cerdevanan malên me veguherandibûn qadên şer ji bo ku Pêşmerge careke din êrîş nekin. Pêşmergeyan ji pişt ve êrîş kirin. Wan ji birayên min re gotin ku ew piştî şîvê ji derî yan banî hatine, her kesê xistin odeyekê de û dest bi lêgerîna di nava malan de kirin. Lê belê tiştek nedîtin. Du birayên min girtin, matmayî man ku dîtin jinek bi Erebî diaxive. Bavê min her dem guhdarî nûçeyan dikir. Ji lewre vê yekê bandoreke mezin li ser min çêkir. Dema ku ez li Ranyayê bûm, xwişka min nameyek ji min re şand û got ku hemû hevalên wê hatine girtin û divê ez venegerim.”

‘Girtîgeh tijî jin û zarok bûn bi awayekî hovane îşkence dikirin’

Bahra Osman wiha pê de çû: “Ez di destpêka Adara 1987’an de hatim girtin. Min radestî Hêzên Ewlehiyê yên Sor kirin. Bi saya şiyana min a axaftina bi Erebî û bersivdayîna kesên lêpirsîn dikirin, ez heta Tîrmeha heman salê li wir mam. Her çendî fermanên girtinê ji bo min û hevalên min Sorgul û Çinar hatibûn dayîn jî piştî ku cihê me hat eşkerekirin, ez û hevjînê xwe em dikaribûn birevin. Girtîgeh tijî jin û zarok bû. Li hevalên min Sorgul û Çinar cezayê darvekirinê hatibû birîn lê ew di sala 1984’an de bi riya danûstandina bi girtiyan re hatin azadkirin. Sorgul ji min re got ku beriya werin berdan, darvekeran têl li stûyê wan lefandine da ku ew ji mirinê bitirsin. Di lêpirsîna dawî ya li Amnesty International de, wan dîsa gazî me kirin û dîsa dest bi lêpirsînê kirin. Lê ez aram mam û netirsiyam. Piştî ez hatim berdan, wan biryar da di nava 24 demjimêran de ji Kerkûkê derkevin.”

‘Me azadiya xwe bi berxwedan û têkoşînê bidest xist’

Bahra Osman axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Ez 40 salan bê cudahî û bê poşmanî xebitîm, ji ber ku em xwenda bûn. Her wiha em xwedî nasnameyeke neteweyî bûn. Ev yek ji bo kesên vê civakê pir girîng e. Vê têkoşîn û xebata dijwar niha rê li ber wan vekiriye ku jiyana bê sansur, jiyana azad bijîn. Barê wan tune ye, ew bi azadî dijîn û tevdigerin. Rojên ku me derbas kirine pir dijwar bûn. Em gihîştibûn xalek, me jiyana xwe xistibû xeterê da ku em nekevin destên Baasiyan û zirarê nebînin. Em dizanin ku ev azadî li ser tepsiyeke zîvîn û bi hêsanî ji me re nehat, bi saya fedakarî, hewldan, xebata dijwar û berxwedana me ya salên borî çêbû.”