Haber Merkezi- Dünyada derinleşen savaşlar, iklim krizinin ağırlaşan etkileri ve ekonomik eşitsizlikler, milyonlarca insanı temel yaşam ihtiyaçlarından mahrum bırakıyor. Açlık, eğitime erişememe, temiz su ve elektrikten yoksunluk giderek daha fazla insanın günlük yaşamının bir parçası haline gelirken, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) yayımladığı yeni rapor, küresel yoksulluğun ulaştığı boyutu ortaya koydu. Yayımlanan 2026 raporuna göre, dünya genelinde çok boyutlu yoksulluk içinde yaşayanların sayısı 51,5 milyon kişi artarak yaklaşık 1,2 milyara yükseldi.

Raporda, 2010 yılında oluşturulan Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi kapsamında yoksulluk içinde yaşayanların sayısında ilk kez artış kaydedildiği belirtildi. Ancak bu artışın yalnızca yaşam koşullarındaki kötüleşmeden kaynaklanmadığı, nüfus artışı ve istatistiksel kapsam değişikliklerinin de sonuçları etkilediği vurgulandı.

‘Tüm dünya için alarm’

UNDP yöneticisi, yoksulluktaki artışı “tüm dünya için bir alarm” olarak değerlendirdi. Açıklamada, rakamların arkasında her geçen gün daha ağır koşullarla mücadele eden milyonlarca insanın bulunduğuna dikkat çekildi.

Şiddetli açlık, eğitimden mahrum kalma, güvenli içme suyuna ve elektriğe erişememe, yoksulluk içinde yaşayanların karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar arasında sıralandı.

BM yetkilisi, mevcut tablonun kabul edilemez olduğunu belirterek ağır yoksulluk koşullarında yaşayanların yarısından fazlasını çocukların oluşturduğunu vurguladı.

Yoksulluktaki artışta nüfus değişiminin etkisi

Rapora göre, küresel yoksulluk verilerindeki artışın önemli bir bölümü nüfus yapısındaki değişiklikler, istatistiksel araştırmaların kapsamının genişlemesi ve nüfus artışıyla bağlantılı. Yalnızca nüfus artışının, yoksulluk içinde yaşayanların toplam sayısına 15,4 milyon kişi eklediği belirtildi.

Bu nedenle raporda ortaya konulan 51,5 milyon kişilik artışın tamamı, yoksulluk oranlarının yükselmesi anlamına gelmiyor.

33 ülkede yoksulluk yarı yarıya azaltıldı

Küresel ölçekteki olumsuz tabloya rağmen bazı ülkelerin yoksullukla mücadelede önemli ilerlemeler kaydettiği bildirildi. BM verilerine göre, karşılaştırılabilir istatistiklere sahip 89 ülkeden 33'ü, çok boyutlu yoksulluk oranını 15 yıldan kısa bir sürede yarı yarıya düşürmeyi başardı. Bu ülkelerden 6'sının Sahra Altı Afrika bölgesinde yer aldığı belirtildi.

Bazı ülkelerde gerileme, bazılarında artış

Güncellenmiş verilerle incelenen 13 ülkenin sonuçları, yoksullukla mücadelede farklı eğilimlerin yaşandığını ortaya koydu. Mısır, Nepal ve Tacikistan'da hem yoksulluk oranı hem de yoksulluk içinde yaşayanların sayısı önemli ölçüde azaldı.

Angola ve Zambiya'da ise yoksulluk oranlarındaki düşüşe rağmen yoksul nüfusun toplam sayısı arttı. Bunun temel nedeninin, nüfus artış hızının yoksulluğun azaltılma hızını geride bırakması olduğu belirtildi.

Yoksulluk yalnızca gelirle ölçülmüyor

Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, yoksulluğu yalnızca insanların gelir düzeyine göre değerlendirmiyor. Sağlık, eğitim ve yaşam standartları alanlarında karşılaşılan yoksunlukları da dikkate alıyor. Endeks, üç temel alana dağıtılmış toplam 10 göstergeden oluşuyor. Bu göstergeler arasında beslenme, eğitim olanakları, temiz su, elektrik ve temel yaşam koşullarına erişim bulunuyor. Ağırlıklandırılmış göstergelerin en az üçte birinde yoksunluk yaşayan kişiler, çok boyutlu yoksulluk içinde kabul ediliyor.

UNDP'nin 2026 raporu, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 78'ini barındıran 108 gelişmekte olan ülkeyi kapsıyor. Rapor, yoksullukla mücadelede ilerleme sağlanan ülkeler bulunmasına rağmen milyonlarca insanın hala temel hak ve hizmetlere erişemediğini ortaya koyuyor.