İran’da idama karşı eylemlerin 142’nci haftası: 66 cezaevinde açlık grevi
İran’da “Salı Günü İdamlara Hayır” kampanyası, 142’nci haftasına ulaştı. 66 cezaevinde açlık grevine katılan tutuklular, Ekim 2025-Ekim 2026 döneminde en az 2 bin 230 kişinin idam edildiğini belirterek uluslararası topluma çağrıda bulundu.
Haber Merkezi- İran’da idam cezalarına karşı Ocak 2024’te başlatılan “Salı Günü İdamlara Hayır” kampanyası, 142’nci haftasına girdi. Bir önceki hafta, 6 Ekim’de 141’inci kez gerçekleştirilen protestolar, bu hafta da ülke genelindeki 66 cezaevinde açlık greviyle sürdürüldü. Kampanya üyeleri, 10 Ekim Dünya İdam Cezasına Karşı Mücadele Günü’nün ardından yayımladıkları açıklamada, ülkede artan idamlara, siyasi tutuklular üzerindeki baskılara ve yeni idam kararlarına dikkat çekti.
‘Bir yılda en az 2 bin 230 kişi idam edildi’
Kampanyanın açıklamasında, 10 Ekim Dünya İdam Cezasına Karşı Mücadele Günü hatırlatıldı. Açıklamada, Ekim 2025 ile Ekim 2026 arasındaki yaklaşık bir yıllık dönemde İran’da en az 2 bin 230 kişinin idam edildiği belirtildi. Kampanyanın paylaştığı verilere göre, idam edilenler arasında 54 kadın, 47 siyasi tutuklu ve çocuk yaşta olduğu belirtilen 4 kişi bulunuyor. Kampanya üyeleri, bu sayıların yaşamını yitiren insanları, yas tutan aileleri ve her gün ölüm tehdidiyle karşı karşıya kalan toplumu temsil ettiğini vurguladı.
İki genç siyasi tutuklu hakkında idam kararı
Açıklamada, önceki hafta yaşanan gelişmelere de yer verildi. Siyasi tutuklu ve 23 yaşındaki üniversite öğrencisi Emir Hasan Ekberi Monfered hakkında verilen idam kararının İran Yüksek Mahkemesi tarafından onaylandığı bildirildi.
Ayrıca 19 yaşındaki siyasi tutuklu Ali Zakani hakkında da idam kararı verildiği belirtildi. Kampanya üyeleri, her iki gencin yaşamının tehlike altında olduğuna dikkat çekti.
Gözaltında ölüm ve işkence iddiaları
Kampanya, gözaltı ve ölüm olaylarına ilişkin yaşananları da paylaştı. İsfahan eyaletinin Hansar kentinde 17 yaşındaki Umid Kanuni’nin gözaltına alındığı, ertesi gün cenazesinin ailesine teslim edildiği ve bedeninde darp izleri bulunduğu ifade edildi. Meşhed’de gözaltına alınan Ferid Mekari’nin ise işkence sonucu yaşamını yitirdiği kaydedildi. Aynı dönemde siyasi tutuklu Cabir Hüsrevi’nin Damgan’da, Beluç yurttaş Ömer Derestaran’ın da idam edildiği belirtildi.
BM Özel Raportörü’nün desteği
BM Barışçıl Toplanma ve Örgütlenme Özgürlüğü Özel Raportörü Gina Romero’nun 13 Ekim’deki eyleme destek vereceğini duyurması da kampanyanın açıklamasında yer aldı. Kampanya üyeleri, Gina Romero’nun dayanışmasını idam tehdidi altında mücadele eden tutuklular açısından önemli bir moral kaynağı olarak değerlendirdi.
‘İran halkını yalnız bırakmayın’
Kampanya üyeleri, uluslararası toplumu somut adımlar atmaya çağırdı. Açıklamada, “Hiçbir insanın darağacının kurbanı olmaması gerektiğini 142 haftadır haykırıyoruz” denildi. Kampanya üyeleri, uluslararası kuruluşların yalnızca idamları kınamakla yetinmemesi, infazların durdurulması için acil ve uygulanabilir mekanizmalar oluşturması gerektiğini vurguladı. Açıklamada ayrıca, “Baskının hüküm sürdüğü bu karanlık günlerde İran halkını yalnız bırakmayın” çağrısı yapıldı.