SORGUL ŞÊXO

Qamişlo – Göç, insanların yalnızca yaşadıkları coğrafyayı değil; ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamlarını da değiştiren bir süreç. Savaş, güvenlik sorunları, siyasi baskılar ve ekonomik koşullar nedeniyle ülkelerinden ayrılmak zorunda kalanlar, gittikleri ülkelerde yeni bir yaşam kurmaya çalışırken dil, eğitim ve istihdam gibi birçok alanda farklı koşullarla karşılaşıyor.

Kürtlerin yaşadığı bölgelerden Avrupa ülkelerine gerçekleşen göç de uzun yıllardır devam ediyor. Ekonomik sorunların yanı sıra Baas rejiminin Kürtlere yönelik politikaları ve bölgede yaşanan çatışmalar, birçok Kürt ailenin yaşadığı yerlerden ayrılmasına neden oldu. Göç eden aileler, yeni yaşamlarını kurarken bir yandan eğitim ve çalışma olanaklarına erişmeye, diğer yandan dil ve kültürleriyle bağlarını sürdürmeye çalışıyor.

Bu ailelerden biri de Efrînli Dilşan Toran’ın ailesi. Henüz 12 yaşındayken ailesiyle Efrîn’den ayrılmak zorunda kalan Dilşan, bugün Finlandiya’da mesleki eğitim alarak ekonomik bağımsızlığını kazanmak için çalışıyor.

Efrîn kentinden Avrupa’nın Finlandiya ülkesine

Dilşan, 12 yaşındayken ailesiyle birlikte 2015 yılında Efrîn’den Kuzey Kürdistan’a göç etmek zorunda kaldı. Burada 7 yıl yaşayan aile, daha sonra Avrupa’ya geçti. Dilşan ve ailesi 2021’den bu yana Finlandiya’da yaşamını sürdürüyor.

Finlandiya’da ekonomik bağımsızlığını kazanmak ve meslek edinmek isteyen Dilşan Toran, eğitim olanaklarını araştırmaya başladı. Bu arayış onu, geleneksel olarak erkeklerle özdeşleştirilen mekanik alanına yöneltti. Dilşan, 1 Mart 2026’da Koulutuskeskus Salpaus Meslek Enstitüsü’nün otomotiv alanında araç mekanikliği eğitimine başladı.

Finlandiya’daki mesleki eğitim sistemi (Ammatillinen koulutus), teorik eğitimin yanı sıra uygulamalı mesleki becerilerin geliştirilmesine ve öğrencilerin çalışma yaşamına hazırlanmasına odaklanıyor. Dilşan da bu eğitim kapsamında otomobillerin bakım ve onarımına ilişkin teorik ve uygulamalı eğitim alıyor.

‘Ailemin geçimini sağlamak istedim’

Dilşan Toran, ajansımıza göç hikayesini, ekonomik bağımsızlık arayışını ve eğitim sürecini anlattı. Küçük yaşlardan itibaren çalıştığını ve kendi gücüne dayanarak ayakta kalmaya çabaladığını belirten Dilşan, “Çalışmayı kolay bir seçenek olduğu için tercih etmedim. Ailemin geçimini sağlamak ve başka hiç kimseye muhtaç olmadığımızdan emin olmak istediğim için çalıştım” dedi.

‘Efrîn sadece yaşadığımız bir yer değildi’

Efrîn’den ayrılmanın kendisi için hiç de kolay bir karar olmadığını belirten Dilşan, Efrîn’in yalnızca yaşadığı bir yer olmadığını ifade ederek şöyle devam etti: “Orası bizim evimizdi, anılarımızdı, hayatımızdı; bildiğimiz her şeydi. Ancak ağır koşullar bizi güven içinde yaşayabileceğimiz ve daha iyi bir gelecek kurmaya çalışabileceğimiz bir yer aramaya mecbur bıraktı.”

‘Finlandiya’daki yaşama alışmak zordu’

Finlandiya’nın diline ve kültürüne alışma sürecinde iki yıl boyunca büyük zorluklar yaşadığını dile getiren Dilşan Toran, “Burada yaşam zor. Yaklaşık 6 ay boyunca hava sürekli soğuk ve sanki her mevsim kış gibi. Sıcaklık eksi 40 dereceye kadar düşüyor. Yani hava oldukça soğuk ve zorlu. Bu nedenle buradaki yaşama alışmam uzun zaman aldı” şeklinde konuştu.

Finlandiya’nın ilk Kürt kadın mekanisyeni oldu

Efrîn ile Finlandiya arasındaki kültürel farklılıklara ve kadınlara iş gücü piyasasında sunulan olanaklara dikkat çeken Dilşan Toran, “Efrîn’de kadınlar mekanik alanında çalışamıyor ya da bu alanda eğitim alamıyor. Bir kadının mekanik işi yapması çok sıra dışı karşılanıyor ve yaptığı iş ayıp olarak görülüyor. Mekanik her zaman erkek işi olarak görülmüş; kadınların bu işi ya da alışılmışın dışında başka bir işi yapamayacağı düşünülmüş. Avrupa’da, Finlandiya’da çok sayıda kadın mekanisyen var ancak hepsi Avrupalı. Finlandiya’da mekanisyenlik yapan tek Kürt kadın benim” diye belirtti.

İstek ve öneri arasında mekanik dünyasına adım attı

Başlangıçta hemşirelik okumak isteyen Dilşan Toran, mekanik alanını seçme sürecini şöyle anlattı: “Abim mekanik bölümünü okumamı önerdi ve bana bu alanın zor olduğunu söyledi. Babam da mesleki hayatımdaki bu ilk adımı atmam için bana büyük destek verdi. İlk gün ve ilk hafta benim için zor olsa da geride kalan 6 ayda otomobiller ve tamirleriyle ilgili birçok ayrıntıyı öğrendim. Henüz 6 ay geçti, önümde daha önemli şeyler öğreneceğim iki buçuk yıl var. Öğrenmek için önümde büyük bir fırsat bulunuyor.”

‘Hayalleriniz için mücadele edin’

Dilşan Toran, ataerkil zihniyetin yarattığı engellerle karşılaşan kadınlara ve genç kadınlara hayallerinin peşinden gitmeleri ve eğitimlerini sürdürmeleri çağrısında bulunarak, sözlerini şöyle tamamladı: “Büyük hayalleri olan genç kadınlara, toplumun geri kalmış düşüncelerine aldırmamaları çağrısında bulunuyorum. Hayallerini gerçekleştirsinler; bunun için mücadele etsin ve emek versinler. Hiçbir şey kolay elde edilmiyor. Bir kadın mekanisyen de olabilir, pilot da olabilir ve uçak da uçurabilir. Biz kadınlar birçok işi yapabiliriz. Artık kadın ve erkek arasında böyle bir ayrım olmamalı. Kadınlar olarak hedefimiz başarmaktır. Ben de bir Kürt olarak Finlandiya’da başarılı olmak istiyorum.”