Haber Merkezi- İran'da azalan yağışlar, uzun süren kuraklık ve yeraltı su kaynaklarındaki düşüş nedeniyle yaşanan su krizi ülke genelinde derinleşiyor. Son olarak Kuzey Horasan Eyaleti yetkilileri, eyaletteki 24 köyün kritik düzeyde içme suyu sıkıntısı yaşadığını, 83 köyde ise su yetersizliğinin sürdüğünü duyurdu.

Kuzey Horasan Vali Yardımcısı'nın verdiği bilgiye göre, eyalette bulunan 838 köyden 24'ünde içme suyu temini kriz seviyesine ulaşırken, 83 köyde de su arzında ciddi sorunlar yaşanıyor. Yetkililer, özellikle yaz aylarında bazı köylerin içme suyu ihtiyacının yalnızca tankerlerle karşılanabildiğini belirtti. Bu durumun, binlerce kırsal hane için güvenli ve kesintisiz içme suyuna erişimin hala sağlanamadığını ortaya koyduğu ifade edildi.

Su krizi ülke geneline yayıldı

Su krizi artık İran'ın güneyinden kuzeyine, doğusundan batısına kadar çok sayıda eyaleti etkiliyor. Rojhilat Kürdistan, Sistan ve Belucistan, Hürmüzgan, Kirman, Yezd, İsfahan, Fars, Buşehr, Huzistan, Tahran, Elburz, Kum, Simnan, Razavi Horasan, Güney Horasan, Kuzey Horasan, Doğu Azerbaycan, Merkezi Eyaleti, Kazvin, Zencan, Hemedan, Luristan, Çaharmahal ve Bahtiyari, Kohgiluye ve Buyer Ahmed, Gülistan ile Mazenderan son yıllarda su kesintileri, düşük şebeke basıncı ve su kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldı.

Sistan ve Belucistan'da yüzlerce köye halen tankerlerle su taşınırken, İran'ın en önemli yüzey su kaynaklarına sahip Huzistan'da ise yurttaşlar sık sık su kesintileri, içme suyundaki tuzluluk oranı ve hizmet kalitesinin düşüklüğünü protesto ediyor.

İsfahan'da Zayende Rud Nehri'nin kuruması ve yaygın zemin çökmesi, yeraltı sularının aşırı kullanımının simgesi haline gelirken; Kirman ve Yezd'de su kaynaklarındaki azalma tarım ve hayvancılığı ciddi biçimde etkiliyor. Başkent Tahran'da ise barajlardaki su seviyesinin düşmesi nedeniyle yetkililer sık sık su sıkıntısının daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulunuyor.

Uzmanlar: Sorun yalnızca kuraklık değil

Uzmanlar, iklim değişikliği ve yağışlardaki azalmanın su krizini hızlandırdığını kabul etmekle birlikte, sorunun temelinde onlarca yıldır sürdürülen sürdürülemez su yönetimi politikalarının bulunduğunu belirtiyor.

Kurak bölgelerde yoğun su tüketen tarımsal üretimin yaygınlaştırılması, kontrolsüz yeraltı suyu kullanımı, çok sayıda baraj inşa edilmesi, ekolojik kapasite gözetilmeden havzalar arası su transferleri, eskiyen su şebekeleri ve uzun vadeli planlamanın yetersizliği krizi derinleştiren başlıca nedenler arasında gösteriliyor.

Uzmanlar ayrıca aşırı yeraltı suyu çekiminin birçok ovada zemin çökmesine yol açtığına dikkat çekiyor. Özellikle İsfahan, Kirman, Tahran, Fars ve Razavi Horasan eyaletlerinde görülen çökme riskinin altyapı, tarım arazileri ve yerleşim alanlarını tehdit ettiği belirtiliyor.

Sosyal ve ekonomik etkiler büyüyor

Su krizinin etkileri yalnızca içme suyuyla sınırlı kalmıyor. Tarımsal üretimin azalması, bahçelerin kuruması, işsizliğin artması, kırsal göç, bazı köylerin boşalması, yoksulluğun derinleşmesi ve toplumsal gerilimlerin artması krizin başlıca sonuçları arasında yer alıyor.

Birçok bölgede yurttaşlar içme suyuna ulaşabilmek için saatlerce su tankerlerini beklemek ya da yüksek maliyetlerle su temin etmek zorunda kalıyor.

Kuzey Horasan'da 24 köyün kritik su sıkıntısı yaşadığı ve 83 köyde su yetersizliğinin sürdüğünün açıklanması, uzmanlara göre bugün milyonlarca İran vatandaşını etkileyen ülke çapındaki su krizinin yalnızca son örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, su kaynaklarının yönetimine ilişkin köklü reformlar yapılmadığı takdirde krizin önümüzdeki yıllarda daha da ağırlaşacağı uyarısında bulunuyor.