Navenda Nûçeyan – Krîza mirovî li Bakurê Darfûrê bi zêdebûna koçberiyê û xirabûna xizmetiyên bingehîn re xirabtir dibe. Êrîş û pirsgirêkên ewlehiyê ji dawiya sala borî ve li herêmê zêde bûne û ji bo karesateke mirovî ya zêde dibe, hişyarî tên dayîn.

Li gorî daxuyaniyekê ku duh ji aliyê Odeyên Awarte yên Bakurê Darfûrê ve hatiye dayîn, navçeya Umbro ya li Eyaleta Bakurê Darfûra li rojavayê Sûdanê, rewşek mirovî ya pir dijwar dijî. Daxuyaniyê destnîşan kir ku xirabûna ewlehî û şert û mercên jiyanê zêdetirî 6 hezar û 500 malbat neçar kiriye ku birevin geliyan û gundên cîran.

Krîza mirovî ji dawiya Kanûnê ve xirabtir bûye

Daxuyaniyê hişyarî da ku li herêma Ambroyê krîza mirovî ji dawiya Kanûnê ve xirabtir bûye û bûye sedema şert û mercên ku her ku diçe xirabtir dibin û zêdetirî 6 hezar û 500 malbat koçber bûne. Di daxuyaniyê de hat diyarkirin ku koçber di bin şert û mercên pir dijwar de li derve dijîn, ji kêmbûna giran a stargeh û xwarinê dikişînin, xizmetên bingehîn hilweşiyane û milkê giştî û taybet ku di nav de yekane ambulansa herêmê jî heye, tê talankirin. Her wiha hat destnîşankirin ku girtina tevahî ya Nexweşxaneya Gundewarî ya Ambro nexweşan û kesên xwedî pêdiviyên taybet dike xetereyek mezin. Xizmeta Awarte ya Bakurê Darfûrê ji bo dabînkirina xwarin û dermanan û hêsankirina derxistina bijîşkî ya nexweşên giran û kal û pîran, daxwaza mudaxeleya mirovî û navneteweyî ya bilez kir.

Zêdetirî 7 hezar kes ji herêmên Ambro û Karnoi yên Bakurê Darfûrê reviyane

Di 28’ê Kanûnê de, Rêxistina Navneteweyî ya Koçberiyê ragihand ku piştî êrîşên ku ji hêla Hêzên Piştgiriya Lezgîn ve têne kirin, zêdetirî 7 hezar kes ji herêmên Ambro û Karnoi yên Bakurê Darfûrê reviyane. Rojek berê, Tora Bijîşkên Sûdanî gotibû ku Hêzên Piştgiriya Lezgîn li navçeyên Ambro, Sarba û Ebû Qumra kuştinên bi motîvasyonên etnîkî kirin. Torê ragihandibû ku di encamê de ji dema ku wan kontrola li ser van deveran ragihandiye zêdetirî 200 kes mirine; lê belê, hêzan li ser van tohmetan şîrove nekirine. Ji destpêka pevçûnên di Nîsana 2023’an de destpê kirine ve, Sûdan yek ji krîzên mirovî yên herî aloz ên dîroka xwe ya nûjen dijî. Ji ber ku pevçûnên di navbera artêşa Sûdanê û Hêzên Piştgiriya Lezgîn de, veguherî pevçûnek mezin ku li piraniya deverên welêt belav bû.

Torên av û elektrîkê li deverên berfireh qut bûn

Zêdebûna operasyonên leşkerî û xirabûna şert û mercên ewlehiyê bi milyonan sivîl neçar kirin ku koçî hundir û derveyî welat bikin û ev yek bû sedema pêla herî mezin a koçberiyê ku herêmê di salên dawî de dîtiye. Ev valahiya ewlehiyê bi kêmbûnek cidî ya xizmetên bingehîn re jî pêk hatiye. Bi sedan tesîsên tenduristiyê bêkêr man, torên av û elektrîkê li deverên berfireh qut bûn, bajar û gundan kêmasiyên giran ên xwarin, derman û stargehê kişandin. Rêxistinên mirovî berdewam hişyarî dan ku rewşek xirabtir dibe, ji ber ku gihîştina herêmên bandordar her ku diçe dijwartir dibe û ji ber berfirehbûna çarçoveya hewcedariyên lezgîn ên nifûsê.