پایان ششمین کنفرانس اسلو؛ ۱۵ جریان سیاسی بر اصول حداقلی حقوق‌بشری توافق کردند

گفت‌وگو میان جریان‌های سیاسی با دیدگاه‌های متفاوت برای تبدیل اصول مشترک حقوق‌بشری به اقدام عملی ادامه خواهد یافت

مرکز خبر- ششمین کنفرانس اسلو به میزبانی سازمان حقوق بشر ایران پس از دو روز گفت‌وگو میان احزاب و گروه‌های اپوزیسیون جمهوری اسلامی با گرایش‌ها و دیدگاه‌های سیاسی متفاوت پایان یافت. محور اصلی این نشست، بررسی امکان همکاری در زمینه حقوق بشر و تبدیل توافق بر سر اصول مشترک به اقدام‌های عملی بود.

در جریان این کنفرانس، ۱۵ حزب و تشکل سیاسی سندی با عنوان «اصول حداقلی حقوق‌بشری برای دوره گذار» را تأیید کردند؛ سندی که بنا بر اعلام سازمان حقوق بشر ایران، حاصل حدود یک سال گفت‌وگو میان جریان‌های سیاسی مختلف با تسهیل‌گری این سازمان است. نمایندگان ۱۲ حزب و تشکل امضاکننده نیز در مراسم عمومی امضای سند در اسلو حضور داشتند.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، امضای این اصول از سوی جریان‌هایی با پیشینه و دیدگاه‌های سیاسی متفاوت را گامی مهم دانست و گفت اختلاف نظر درباره آینده سیاسی ایران نباید مانع احترام به حقوق بنیادین افراد شود. او همچنین تأکید کرد اهمیت این توافق در نهایت به اقدام‌هایی بستگی دارد که پس از کنفرانس انجام خواهد شد.

 

از اصول مشترک تا اقدام مشترک

روز نخست کنفرانس پشت درهای بسته برگزار شد و شرکت‌کنندگان درباره راه‌های تبدیل اصول مشترک حقوق‌بشری به اقدامات عملی گفت‌وگو کردند.

بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، واکنش به اجرای احکام اعدام و خطر اعدام زندانیان سیاسی و معترضان، نقض حقوق گروه‌های اتنیکی و مذهبی و ایجاد سازوکارهایی برای واکنش سریع‌تر به موارد جدی نقض حقوق بشر، از جمله موضوعات مورد بحث در این نشست بود.

در این گفت‌وگوها همچنین تأکید شد که هدف، تشکیل ائتلاف سیاسی یا دستیابی به یک برنامه مشترک برای آینده سیاسی ایران نیست، بلکه یافتن حوزه‌هایی است که جریان‌های مختلف بتوانند با وجود اختلافات سیاسی خود، بر اساس اصول مشترک حقوق‌بشری در آنها اقدام مشترک یا هماهنگ انجام دهند.

 

امضای سند «اصول حداقلی حقوق‌بشری برای دوره گذار»

در روز دوم، نمایندگان ۱۲ حزب و تشکل سیاسی در آکادمی علوم و ادبیات نروژ در اسلو گردهم آمدند و سند «اصول حداقلی حقوق‌بشری برای دوره گذار» را به‌طور رسمی امضا کردند.

بر اساس توضیحات سازمان حقوق بشر ایران، این سند مجموعه‌ای از حداقل تعهدات حقوق‌بشری را مشخص می‌کند که امضاکنندگان، مستقل از اینکه در آینده چه نیرویی در ایران قدرت را در دست داشته باشد، خود را به رعایت آنها متعهد می‌دانند.

در این سند بر این اصل تأکید شده است که حقوق بنیادین و کرامت انسانی افراد نباید به دلیل دیدگاه سیاسی، هویت، باور، جنسیت یا تعلق اتنیکی و مذهبی آنها نقض شود.

سازمان حقوق بشر ایران تأکید کرده است که امضای این سند به معنای ائتلاف سیاسی یا توافق بر سر شکل حکومت آینده ایران نیست، بلکه توافقی بر سر مجموعه‌ای از اصول حداقلی حقوق‌بشری است.

 

تأکید جریان‌های مختلف بر حقوق برابر

نمایندگان جریان‌های سیاسی حاضر در کنفرانس، با وجود اختلاف نظر درباره ساختار سیاسی آینده ایران، در سخنرانی‌های خود بر ضرورت رعایت حقوق بشر تأکید کردند.

از جمله، نمایندگان جبهه دموکراتیک ایران، حزب تضامن دموکراتیک اهواز و حزب چپ ایران بر جهان‌شمول بودن حقوق بشر و ضرورت مخالفت با اعدام و محرومیت افراد از حقوق بنیادین تأکید کردند.

نمایندگان احزاب دموکرات آذربایجان، دموکرات کردستان ایران، حزب حیات آزاد کردستان و جریان‌های دیگر نیز بر حقوق گروه‌های اتنیکی و مذهبی، حق مشارکت سیاسی و ضرورت توجه به حقوق جمعی در کنار حقوق فردی تأکید داشتند.

برخی دیگر از سخنرانان، از جمله نمایندگان حزب کمونیست کارگری ایران، کومه‌له کردستان ایران، کومه‌له زحمتکشان کردستان و شورای راهبردی جمهوری‌خواهان داخل کشور، بر برابری حقوقی شهروندان فارغ از ملیت، مذهب، جنسیت، زبان، فرهنگ و محل تولد یا سکونت تأکید کردند.

در بخش دیگری از نشست، بر ضرورت حرفه‌ای‌تر شدن مستندسازی نقض حقوق بشر و استفاده از این مستندات در تحقیقات مستقل، رسیدگی‌های قضایی و روندهای عدالت انتقالی تأکید شد.

نمایندگان حزب مردم بلوچستان و شورای همکاری ترکمن‌صحرا نیز بر ضرورت توجه به حقوق فردی و جمعی و مقابله با تبعیض تأکید کردند. همچنین نماینده همبستگی جمهوری‌خواهان ایران، مشکلات اقتصادی، دسترسی به دارو و مواد غذایی و خطر درگیری داخلی را از مسائلی دانست که باید در کنار موضوعات حقوق‌بشری مورد توجه قرار گیرند.

یکی از پیام‌های مشترک مطرح‌شده در سخنرانی‌ها این بود که رعایت حقوق بشر نباید به دوره پس از تغییر سیاسی در ایران موکول شود و اختلافات سیاسی میان جریان‌ها نباید مانع دفاع از حقوق بنیادین افراد شود.

 

ادامه گفت‌وگوها برای اقدام مشترک

سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرده است که گفت‌وگوهای میان جریان‌های شرکت‌کننده ادامه خواهد یافت و مرحله بعدی این روند بر شناسایی موارد مشخص نقض حقوق بشر و امکان انجام اقدامات مشترک یا هماهنگ متمرکز خواهد بود.

بر اساس این گزارش، این همکاری به معنای تشکیل ائتلاف سیاسی نیست و هدف آن ایجاد زمینه‌ای برای اقدام مشترک در مواردی است که حقوق بنیادین افراد و گروه‌ها در ایران نقض می‌شود.

۱۵حزب و تشکل اعلام‌شده به‌عنوان امضاکنندگان «اصول حداقلی حقوق‌بشری» عبارت‌اند از: جبهه دموکراتیک ایران، حزب تضامن دموکراتیک اهواز، حزب چپ ایران، حزب دموکرات آذربایجان، حزب دموکرات کردستان ایران، حزب دموکراسی و توسعه آذربایجان، حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)، حزب کمونیست کارگری ایران، حزب کومه‌له کردستان ایران، حزب کومه‌له زحمتکشان کردستان، حزب مردم بلوچستان، شورای راهبردی جمهوری‌خواهان داخل کشور، شورای مدیریت گذار، شورای همکاری ترکمن‌صحرا و همبستگی جمهوری‌خواهان ایران.