هشدار درباره وضعیت بند زنان زندان یزد؛ وخامت وضعیت زینب جلالیان
گزارشهای منتشرشده از زندان یزد حاکی از تشدید فشار بر زنان بازداشتشده در اعتراضات اخیر، نگهداری آنان در شرایط «غیرانسانی»، صدور احکام سنگین و ادامه بلاتکلیفی قضایی است. وضعیت زینب جلالیان بیش از دیگران مورد توجه فعالان حقوق بشر قرار گرفته است.
مرکز خبر- گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی و از سوی فعالان حقوق بشر، از وضعیت بحرانی و «غیرانسانی» در بند زنان زندان یزد حکایت دارد؛ وضعیتی که به گفته منابع مطلع، زنان بازداشتشده در جریان اعتراضات اخیر را با فشارهای شدید روانی، احکام سنگین، بلاتکلیفی قضایی و محرومیت از حقوق اولیه مواجه کرده است. در این میان، نگرانیها درباره وضعیت جسمی و درمانی زینب جلالیان، قدیمیترین زندانی سیاسی زن در ایران، افزایش یافته و گزارشها از خطر جدی آسیب به بینایی او خبر میدهند.
بر اساس این گزارشها، شماری از زنان بازداشتشده تنها به دلیل فعالیت در شبکههای اجتماعی، از جمله بازنشر مطالب، لایککردن پستها یا اظهار نظر در فضای مجازی، با پروندههای امنیتی و احکام سنگین روبهرو شدهاند. فعالان حقوق بشر میگویند بسیاری از این زنان ماهها در وضعیت نامشخص قضایی نگهداری میشوند و دسترسی محدود به وکیل، تماس با خانواده و روند دادرسی شفاف دارند.
منابع نزدیک به خانواده برخی زندانیان میگویند فشارهای روانی ناشی از بلاتکلیفی، ترس از صدور احکام سنگین و شرایط دشوار نگهداری، آثار جدی بر سلامت روحی بازداشتشدگان گذاشته است. به گفته این منابع، شماری از زندانیان زن با اضطراب شدید، بیخوابی، حملات عصبی و مشکلات جسمی ناشی از استرس مداوم روبهرو هستند.
یکی از مهمترین محورهای انتقاد مطرحشده درباره زندان یزد، عدم رعایت اصل تفکیک جرائم است؛ اصلی که بر اساس آن، زندانیان سیاسی و عقیدتی نباید در کنار زندانیان جرائم خشن یا مرتبط با مواد مخدر نگهداری شوند.
گزارشها حاکی است که برخی از بازداشتشدگان سیاسی و معترضان در کنار زندانیان جرائم مواد مخدر نگهداری میشوند؛ مسئلهای که به گفته فعالان حقوق بشر، سلامت جسمی و روانی آنان را بهشدت تهدید میکند و فضای ناامن و پراسترس در بند زنان ایجاد کرده است.
فعالان مدنی میگویند ازدحام جمعیت، کمبود امکانات بهداشتی، محدودیت دسترسی به خدمات درمانی و شرایط نامناسب محیطی، وضعیت زندانیان را دشوارتر کرده است. برخی گزارشها همچنین از کمبود دارو، تأخیر در اعزام بیماران به مراکز درمانی و بیتوجهی به نیازهای پزشکی زندانیان خبر میدهند.
وخامت وضعیت زینب جلالیان
در میان زندانیان بند زنان زندان یزد، وضعیت زینب جلالیان بیش از دیگران مورد توجه فعالان حقوق بشر قرار گرفته است. او که هجدهمین سال حبس خود را در تبعید سپری میکند، سالهاست با مشکلات متعدد جسمی و محرومیت از رسیدگی درمانی مناسب مواجه است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این زندانی سیاسی زن با مشکلات جدی چشمی روبهروست و نیاز فوری به درمان تخصصی دارد. منابع حقوق بشری هشدار دادهاند که ادامه محرومیت درمانی میتواند خطر نابینایی او را افزایش دهد.
فعالان حقوق بشر میگویند انتقال مکرر این زندانی به زندانهای مختلف، محرومیت از مرخصی درمانی و محدودیت دسترسی به خدمات پزشکی، وضعیت جسمی او را طی سالهای گذشته وخیمتر کرده است.
افزایش نگرانیها درباره سرکوب زنان
گزارشهای اخیر درباره بند زنان زندان یزد در شرایطی منتشر میشود که نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به افزایش فشارها بر زنان، فعالان مدنی و کاربران شبکههای اجتماعی در ایران هشدار دادهاند. به گفته این نهادها، پس از اعتراضات اخیر، شمار زیادی از زنان با پروندههای امنیتی، احکام قضایی و محدودیتهای گسترده مواجه شدهاند.
فعالان حقوق بشر معتقدند برخورد با زنان معترض و فعالان فضای مجازی، بخشی از سیاست گستردهتر سرکوب و کنترل اجتماعی در ایران است؛ سیاستی که به گفته آنان، از بازداشت و احضار تا فشار قضایی و محدودیتهای اجتماعی را دربر میگیرد.
در پی انتشار این گزارشها، «کمیته آزادی زندانیان سیاسی» از نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری خواسته است برای بهبود وضعیت زندانیان زن در زندان یزد اقدام فوری انجام دهند.
این نهاد خواستار فشار بر مقامهای جمهوری اسلامی و مسئولان زندان یزد برای بهبود شرایط نگهداری زندانیان، رعایت اصل تفکیک جرائم و تأمین دسترسی زندانیان به خدمات درمانی شده است. همچنین بر آزادی فوری زینب جلالیان و دیگر زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان این زندان تأکید شده است.