SORGUL ŞÊXO

Til Temir- Suriye Halk Meclisi'nin son seçimlerinde kadınlara ayrılan kontenjanın önemli ölçüde azaltılması, kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsiline ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Kadınlara göre bu gerileme, yalnızca parlamentodaki temsilin azalması anlamına gelmiyor; aynı zamanda kadınların siyaset, ekonomi, toplumsal yaşam, güvenlik ve savunma alanlarındaki rolünün de zayıflatıldığını ortaya koyuyor.

Kadınlar, Suriye seçim yasasında kadınlara yönelik kota gibi yasal güvencelerin yer almamasının siyasi temsildeki eşitsizliği derinleştirdiğine dikkat çekiyor. Suriye'nin taraf olduğu Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi'ne (CEDAW) rağmen mevcut yasal düzenlemelerin, devletin karar alma mekanizmalarında toplumsal cinsiyet eşitliğini güvence altına almadığına işaret eden kadınlar, kadınların siyasi temsiline yönelik yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsilin gerilemesi, yıllar süren mücadeleyle elde edilen kazanımları da tehdit ediyor. Özellikle Kuzey ve Doğu Suriye’deki kadınlar, uzun yıllardır baskı, yoksulluk, göç ve her türlü fiziksel ile psikolojik şiddete karşı mücadele yürütmelerine rağmen bugün siyasi ve toplumsal yaşamdan dışlanma riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Kadınlar, karar alma mekanizmalarından uzaklaştırılmalarının, hazırlanacak yeni yasalarda temel hak ve özgürlüklerinin korunmasını daha da zorlaştıracağı uyarısında bulunuyor.

‘Kadınların siyasi süreçlere katılımı hayati önem taşıyor’

Konuya ilişkin ajansımıza değerlendirmelerde bulunan Til Temir Kent Meclisi Eşbaşkan Yardımcısı Madlên İbêd, barışçıl, adil ve dengeli bir toplumun inşası için kadınların siyasi süreçlere katılımının hayati önem taşıdığını vurguladı. Kadınların toplumun temel taşı olduğunu belirten Madlên İbêd, “Kadın, toplumun inşasında temel bir rol üstleniyor; çünkü kadın toplumun kendisidir. Kadınların varlığı ve siyasete katılımı yalnızca biçimsel bir temsil değil, gerçek anlamda karar alma süreçlerinde yer almaları açısından da büyük önem taşıyor. Kadınlar aileyi, toplumu ve çocukların yaşadığı sorunları en iyi şekilde anlayabilir ve bunları karar alma mekanizmalarına taşıyabilir. Bu nedenle demokratik bir toplum inşa edilecekse, kadınlar yönetimle ilgili her alanda yer almalıdır” ifadelerinde bulundu.

Madlên Ibêd, Suriye'nin 14 yıllık savaşın ardından yeni bir siyasi geçiş sürecine girdiğini belirterek, bu süreçte kadınların önceki dönemlere kıyasla daha güçlü bir şekilde yer almasını umut ettiklerini söyledi. Madlên Ibêd, “Kadınlar, dünyanın birçok yerinde kalıcı ve barışçıl çözümler üretme konusundaki yetkinliklerini kanıtladı. Bu nedenle kadınların bu süreçte etkin biçimde yer alması, demokratik ve güçlü bir toplumun inşasında temel bir rol oynayacaktır” diye belirtti.

‘Bir aileyi kurabilen kadın, bir ülkeyi de inşa edebilir’

Toplumda kadınların hala geri planda bırakılmaya çalışıldığını, ancak kadınların hem aileyi hem de toplumu bir arada tutabilecek güce sahip olduğunun altını çizen Madlên Ibêd, sözlerine şöyle devam etti:

“Bir aileyi kurabilen kadın, bir ülkeyi de inşa edebilir. Çünkü kadınlar gerekli enerjiye ve birikime sahip. Siyasi, toplumsal, sağlık, eğitim ve insan hakları gibi birçok alanda yaşanan sorunlara dengeli çözümler üretebilirler. Farklı inanç ve etnik kimliklerden kadınların siyasi sürece katılması büyük önem taşıyor. Bu katılım toplumsal birliği güçlendirir, geleceğe yönelik daha kalıcı çözümlerin önünü açar ve toplumu daha sağlam temeller üzerine kurar. Suriye'de kadınlar tarih boyunca savaşçı, yönetici, öğretmen, mühendis, avukat, akademisyen ve doktor olarak önemli başarılara imza attı. Bu nedenle bugün de ülkenin geleceğini belirleyecek kararlarda söz sahibi olabilirler.”

‘Kadınların dışlanması bilinçli bir politika’

Suriye Parlamentosu'nda kadınların siyasi temsiline ilişkin adil bir dengenin sağlanması gerektiğini kaydeden Madlên Ibêd, erkeklere ayrılan kontenjanın kadınlardan çok daha fazla olduğuna dikkat çekti. Madlên Ibêd, “Parlamentoda erkeklere ayrılan kontenjanın kadınlara ayrılan kontenjandan çok daha yüksek olduğunu görüyoruz. Oysa kadınlar da bu görevleri başarıyla üstlenebilecek kapasiteye sahip” dedi.

Kadınların siyasi alandan dışlanmasının bilinçli bir politika olduğunu ifade eden Madlên Ibêd, geçici yönetimin kadınların katılımı olmadan ataerkil bir toplum inşa etmeye çalıştığını söyledi. Bunun Suriye'nin kadın haklarına önem veren ve kadınların karar alma mekanizmalarında yer aldığı gelişmiş ülkelerle rekabet etmesini engellediğini dile getiren Madlên Ibêd, “Bugün Suriye'de doktor, avukat, mühendis ve akademisyen çok sayıda kadın hedef alınıyor ve katlediliyor. Bu saldırıların amacı, kadınların çalışma yaşamındaki ve kamusal alandaki varlığını zayıflatmak, toplumsal rollerini sınırlandırmaktır” diye konuştu.

‘Siyasi süreçlerden dışlanma toplumsal gelişimi zayıflatır’

Kadınların siyasi süreçlere katılmamasının doğuracağı olumsuz sonuçlara dikkat çeken Madlên Ibêd, kadınların karar alma mekanizmalarından dışlanmasının demokrasiyi ve toplumsal gelişimi zayıflatacağına vurgu yaptı. Madlên Ibêd, “Kadınlar siyasi sürecin dışında bırakıldığında ne gerçek bir demokrasi kurulabilir ne de anlamlı kararlar alınabilir. Kadınlar özellikle çocuklar, aile, sağlık ve eğitim konularında güçlü bir vizyona sahip. Kadınların siyasi yaşama katılmaması halinde ne kadın kimliği yeterince tanınır ne de hakları hukuki, toplumsal ve ekonomik açıdan güvence altına alınabilir. Aynı zamanda kadınların aile ve toplum içindeki rolü de göz ardı edilir. Bu da kadınların hem toplumsal hem de siyasi alanda daha fazla geri plana itilmesine yol açar” dedi.

Suriye krizinde rol oynayan ülkelere çağrı

Madlên Ibêd, Suriye krizinde rol oynayan ülkelere kadınların siyasi sürece etkin katılımını destekleme çağrısında bulundu. Suriye'nin yeni bir siyasi geçiş dönemine girdiğini açıklayan Madlên Ibêd, kadınların bu sürecin en başından itibaren güçlü biçimde temsil edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Bugün kadınların hakları ve siyasi süreçteki rolleri adım adım sınırlandırılıyor. Parlamento sandalyelerinin büyük bölümünün erkeklere ayrılması da Suriye geçici yönetimin siyasi yaklaşımını ortaya koyuyor. Bu nedenle Suriye krizinde etkisi bulunan ülkelerin hem bugün hem de gelecekte kadınların haklarının gerilemesini önlemek için sorumluluk üstlenmesi ve gerekli adımları atması büyük önem taşıyor” şeklinde konuştu.

‘Örgütlenin ve eyleme geçin’

Suriyeli kadınlara haklarını savunmak için örgütlenme ve eylem çağrısında bulunan Madlên Ibêd, “Tüm Suriyeli kadınlar, haklarını talep etmek için bir araya gelmeli ve protestolar düzenlemeli. İster Suriye Parlamentosu önünde ister kadınları marjinalleştirmeye ya da kamusal yaşamdan dışlamaya çalışan kurumların önünde olsun, kadınlar haklarını savunmak için seslerini yükseltmelidir” diyerek sözlerini tamamladı. https://youtu.be/j0nZjeP4yKA