Malika el-Fassi: Fas’ın bağımsızlık mücadelesinde öncü bir kadın
Fas’ın bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynayan Malika el-Fassi, 1944 bildirisine imza atan tek kadın olarak tarihe geçerken, toplumsal mücadelesiyle Fas'ın kolektif hafızasına kazınmış eşsiz bir yol çizdi.
Haber Merkezi – Erkek egemen aklın yürüttüğü siyaset içerisinde, Malika el-Fassi, kalemi ve farkındalığıyla öne çıkarak Fas’ın ulusal ve toplumsal mücadelesinde önemli bir rol üstlendi. Fez şehrinden yükselen bu güçlü ses, tarihe adını yazdırdı. 1944 yılında Fas’ın bağımsızlığını talep eden bildiriyi imzalayan 65 erkek arasında yer alan tek kadın olarak dikkat çekti.
Malika, 1919’da, entelektüel ve mücadeleci bir aile olan el-Fassi ailesinde dünyaya geldi. Çocukluğu, Karaviyyin Üniversitesi’nin önde gelen akademisyenlerinin katıldığı sohbetler ve evlerinde düzenlenen, devrim düşüncelerinin paylaşıldığı gizli toplantılarla şekillendi. Henüz 18 yaşındayken ulusal harekete katılan Malika el-Fassi, daha sonra gizli “Ta'ifa” hücresinde aktif rol aldı.
Gazetecilik yılları
1930’lu yıllarda “Şehir Kızı” ve “Şehir Araştırmacısı” gibi takma adlarla gazetecilik yapan Malika el-Fassi, kalemiyle toplumsal adaletsizlikleri görünür kıldı. Özellikle kadınlara yönelik haksızlıkları ele alarak, onların eğitim hakkı ve siyasi yaşama katılımı için güçlü bir savunuculuk yürüttü. Kadınların kamusal alanda seslerinin büyük ölçüde bastırıldığı bir dönemde gazeteciliğe adım atan Malika el-Fassi, bu alanda öncü bir isim olarak öne çıktı ve Fas’ta gazetecilik yapan ilk kadınlardan biri oldu.
Kadınların hakları için mücadele verdi
Üniversiteye gitmesi engellendiğinde Malika el-Fassi’nin eğitimi yarım kalmadı; babası evlerini adeta özel bir okula dönüştürerek onun öğrenimini sürdürmesini sağladı. Bu süreç, Malika el-Fassi’nin eğitime ve kadın haklarına olan bağlılığını daha da güçlendirdi. Yıllar sonra El-Karaviyyin Üniversitesi’nin kadınlara açılması için kararlı bir mücadele yürüttü. Çabaları sonuç verdi ve üniversitenin kapıları kadınlara da açıldı. Böylece Malika el-Fassi, Fas’ta kadınların yükseköğretime erişiminin önünü açan öncü isimlerden biri olarak tarihe geçti.
Fas'taki ilk kadın derneği olan "Saflık Kardeşleri"ni kurdu ve özellikle kadınlar arasında okuma yazma bilmemeye karşı kampanyalar yürüttü. Ayrıca ihtiyaç sahiplerini desteklemek için "Eşitlik" derneğini kurdu ve İstiklal Partisi içinde kadınlar için güçlü bir ses olmaya devam etti.
Mücadeleyle geçen yıllar
UNESCO ve Fas Eğitim Birliği tarafından onurlandırılan Malika el-Fassi’ye Rus hükümeti tarafından Dostluk Nişanı verildi. 2005 yılında, ülkenin bağımsızlığındaki rolü nedeniyle Birinci Sınıf Taht Nişanı ile ödüllendirildi.
UNESCO ve Fas Eğitim Birliği tarafından onurlandırılan Malika el-Fassi, 12 Mayıs 2007’de vefat etti ve Rabat’ta defnedildi. Geride mücadele dolu bir miras ve ulusun hafızasına kazınmış, özgürlüğün eğitimle başladığına inanan dirençli bir kadın, yazar ve eğitimci bıraktı.