Haber Merkezi- Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Sudan'ın Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti El Ubeyd'de, yaklaşık yirmi yıl önce Darfur'da yaşanan ağır insan hakları ihlallerine benzer suçların işlenebileceği uyarısında bulundu.

UCM Savcılığı Başkan Yardımcısı Nezhet Şemim Han, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Darfur soruşturmalarına ilişkin yaptığı sunumda, mevcut gelişmelerin "en ağır uluslararası suçların işlenebileceğine" işaret ettiğini söyledi. Nezhet Şemim Han, UCM Savcılığı'nın, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin El Ubeyd'deki durumun ciddiyetine ilişkin değerlendirmesine katıldığını belirterek, “En ağır uluslararası suçlar işlenmek üzere olabilir. Artık 'bilmiyorduk' deme lüksümüz yok” ifadelerini kullandı.

Mülteci kamplarında ağır ihlal iddiaları

Nezhet Şemim Han, kısa süre önce Çad'ın doğusundaki mülteci kamplarını ziyaret ettiğini ve Darfur'dan kaçan sivillerle görüştüğünü aktardı. Nezhet Şemim Han, görüştüğü mültecilerin öldürme, tecavüz ve sivillere yönelik sistematik şiddet olaylarına ilişkin tanıklıklarını dinlediğini belirterek, birçok kişinin uluslararası toplumun yaşadıkları acıları görmezden geldiğini düşündüğünü ifade etti.

Tanıklıklarda aile bireylerinin gözleri önünde öldürüldüğü, kadınların cinsel saldırıya uğradığı ve çocukların ağır travmalara neden olan saldırılara maruz kaldığı yönünde ifadelerin yer aldığı kaydedildi.

UCM Savcılığı'nın topladığı bilgilerin, Darfur dosyasının 2005 yılında BM Güvenlik Konseyi tarafından mahkemeye sevk edilmesine neden olan suçlarla benzerlik gösterdiğini belirten Nezhet Şemim Han, sivillere yönelik yıldırma, aşağılama ve yaygın ihlallerin yeniden yaşandığına dikkat çekti.

BM Güvenlik Konseyi'ne acil çağrı

UCM Savcılığı, BM Güvenlik Konseyi ile Birleşmiş Milletler üyesi ülkelere sivillere yönelik yeni katliam ve ağır ihlallerin önlenmesi için hızlı ve somut adımlar atma çağrısında bulundu. Nezhet Şemim Han, sivillerin korunması ve kitlesel suçların önlenmesinin uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

Soruşturmaların sürdüğünü belirten Nezhet Şemim Han, UCM Savcılığı'nın hem 2025 yılında El Faşir'de işlendiği iddia edilen suçlar hem de Darfur'da yirmi yılı aşkın süredir devam eden ihlallere ilişkin delil toplamayı sürdürdüğünü söyledi.

Son aylarda önemli ilerleme kaydedildiğini ifade eden Nezhet Şemim Han, kilit tanıklarla yapılan görüşmeler sayesinde bazı suçların sorumlularıyla doğrudan bağlantı kurulabildiğini belirtti. Bunun, uluslararası cezasızlıkla mücadele açısından önemli bir gelişme olduğunu dile getirdi.

Kuzey Kordofan'da çatışmalar sürüyor

UCM'nin uyarısı, Kuzey Kordofan eyaletinde çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemde geldi. Son haftalarda El Ubeyd kenti, elektrik santrali ve akaryakıt tesisleri gibi sivil altyapıyı hedef alan insansız hava aracı saldırılarına maruz kaldı. Saldırılarda can kayıpları yaşanırken, altyapıda da ciddi hasar meydana geldi.

Birleşmiş Milletler, Mayıs ayında yaptığı açıklamada Kordofan bölgesinde insansız hava aracı saldırılarının arttığını ve Ocak-Nisan 2026 döneminde en az 880 sivilin yaşamını yitirdiğini bildirmişti.

Öte yandan Debbe Kenti Güvenlik Komitesi de Hızlı Destek Kuvvetleri'nin kentin elektrik trafo merkezini insansız hava araçlarıyla hedef aldığını açıkladı. Saldırıda çıkan yangında bir güvenlik görevlisinin hafif yaralandığı, geniş bir bölgede elektrik kesintisi yaşandığı bildirildi.

Sudan'da Nisan 2023'te ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında başlayan savaş, ülkeyi derin bir insani krize sürükledi. Yerel ve uluslararası verilere göre çatışmalarda on binlerce kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 13 milyon kişi ise yaşadığı yerleri terk etmek zorunda kaldı. Uluslararası kuruluşlar, sivillere yönelik ihlallerin daha da artmasından endişe duyuyor.