Qendîl - Kuzey Kürdistan’ın Dersim kentinde, siyasi baskıların ve ulusal bilincin şekillendirdiği bir ortamda yetişen Gülnaz Karataş (Bêrîtan) Kürt kadın direniş tarihinin en güçlü sembollerinden biri olmayı sürdürüyor. 1989 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde başlayan mücadele yaşamı, cezaevi sürecinin ardından 1991’de Cudi Dağı’nda gerilla saflarına katılmasıyla yeni bir boyuta taşındı.

Bêrîtan, 25 Ekim 1992’de Xakurke’de kuşatılmasına rağmen teslimiyeti reddedip silahını kırarak uçurumdan atladığı tarihi eylemiyle, kadın mücadelesinde unutulmaz bir miras bıraktı.

‘Şehit Bêrîtan tüm Kürdistanlı kadınlar üzerinde etkili’

Qendîl eteklerinde yaşayan Serwîn Celal ajansımıza konuşarak şunları söyledi:

"Şehit Bêrîtan sadece Kürt direniş tarihinde bir isim değil; cesaretin, öncülüğün ve teslim olmamanın sembolüdür. Şehit Bêrîtan, 1992 yılında Türk devletinin ve yerel işbirlikçilerinin Xakurke'deki özgürlük gerillalarına yönelik saldırıları sırasında ihanet ve işgal çizgisine karşı duran cesur bir kadındı. Son mermisine kadar direndi ve silahının düşmanın eline geçmesini kabul etmedi. Teslim olmak yerine silahını kırdı ve kendisini dağın zirvesinden aşağı attı; bu eylem Kürt kadınlarının direniş tarihinde tarihi bir sembol haline geldi. Şehit Bêrîtan hala tüm Kürdistanlı kadınlar üzerinde etkilidir ve biz kadınlar için direnişin simgesidir. O, öncülüğün sadece erkeklere ait olmadığını, kadınların da öncü olabileceğini kanıtladı."

Serwîn Celal'e göre, Bêrîtan'ın direnişinin ve öncülüğünün etkisi, anısının kadın askeri örgütlenmelerinin doğuşu kapsamında yaşatılmasına yol açtı. Bu adım, onun değerlendirmesine göre ataerkil psikolojiye ve kadının rolünün sınırlandırılmasına karşı verilmiş önemli bir mücadele oldu.

‘Kürt kadınlarının tarihini yeni nesillere aktarmak önemli’

Qendîl eteklerinden bir diğer aktivist Delovan Sabah ise Şehit Bêrîtan'ın rolünü ve anısını değerlendirirken, onu inançları ve amaçları uğruna yaşamını ve yeteneklerini direniş meydanına koyan cesur bir kadın olarak tanımladı:

"Şehit Bêrîtan'ın adını duyduğumda; dağlarda, soğukta ve sıcakta, zorluklar ve zor koşullar içinde yaşamlarını ve kendilerini halkına adayan kadınları düşünüyorum."

Kürdistan dağlarındaki yaşamın zorluklarına değinen Delovan Sabah şunları ifade etti:

"Qendîl'deki kadınlar bu koşullarda yaşamanın ne kadar zor olduğunu çok iyi biliyor. Bu yüzden Bêrîtan gibi kadınları anmak, inanç ve amaçlarının yolunda yürümeye devam eden kişilere olan saygı ve sevgiyi artırıyor. Kürt kadınlarının tarihini yeni nesillere aktarmak çok önemli. Bence bu kadınların anısını ve adını korumalı, yeni neslin Kürt kadınlarının halklarının tarihinde nasıl bir rol oynadığını bilmesi için yaşam öykülerini çocuklarımıza anlatmalıyız."

‘Qendîl’deki kadınların amacı barış dolu bir ortamdır’

Delovan Sabah konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Qendîl’deki kadınların amacı, çocuklarının barış ve onur dolu bir ortamda büyümesi; vatan sevgisini, Kürdistan toprağını ve doğasını korumayı öğrenmesidir. Şehit Bêrîtan'ı ve inançları ile amaçları uğruna canlarını feda eden tüm kadınları saygıyla anıyoruz. Bir gün tüm Kürdistanlı kadınların barış ve özgürlük içinde yaşamasını diliyorum."