Haber Merkezi- Fransa’da lise öğrencilerinin eylül ayının ikinci yarısında eğitim sistemindeki sorunlara karşı başlattığı protestolar üçüncü haftasına girdi. Öğretmen açığı, kalabalık sınıflar, eğitim binalarının yıpranmış durumu, imkan eksikliği ve eğitim baskısına tepki gösteren öğrencilerin eylemleri, ülkenin birçok kentinde okul girişlerinin kapatılması ve kitlesel gösterilere dönüştü.

Protestoların bazı kentlerde polisle çatışmalara, kamu mallarının zarar görmesine ve polisin müdahalesinde kullandığı toplumsal olaylara müdahale ekipmanlarının devreye sokulmasına kadar varması, eğitim taleplerinin yanı sıra güvenlik güçlerinin müdahale biçimini de tartışmanın merkezine taşıdı.

215 öğrenci, 85 eğitim çalışanı yaralandı

Fransa hükümetinin açıkladığı son verilere göre protestolar sırasında şu ana kadar 215 öğrenci, 85 eğitim çalışanı ile 715 polis ve jandarma yaralandı. Yaralanan eğitim çalışanlarından 34’ünün okul müdürü veya müdür yardımcısı olduğu belirtildi.

Başbakanlık tarafından yapılan açıklamada, yaralanan öğrencilerin çok büyük bölümünün kazara ya da güvenlik güçleri dışındaki kişilerin eylemleri nedeniyle yaralandığı savunuldu. Ancak öğrencilerin ağır yaralandığı bazı olayların polis müdahaleleri sırasında meydana gelmesi üzerine resmi soruşturmalar başlatıldı.

15 yaşındaki öğrencinin eli koptu

En ağır olaylardan biri Lens kentinde yaşandı. 15 yaşındaki bir öğrenci, polisle yaşanan çatışma sırasında polisin kullandığı bir el bombasıyla temas etmesinin ardından elini ve ön kolunun bir bölümünü kaybetti.

Bölge savcılığı, yürütülen soruşturmanın el bombasının öğrenci tarafından mı alındığını yoksa bombanın öğrenciye doğru mu atıldığını ortaya çıkarması gerektiğini açıkladı.

Tours kentinde ise 16 yaşındaki bir öğrenci sağ gözünden ağır yaralandı. Öğrencinin ailesi olayla ilgili şikayette bulundu.

Polis müdahaleleri hakkında 10 soruşturma

Yaşanan olayların ardından Fransa İçişleri Bakanlığı, Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) tarafından 10 soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Soruşturma sayısı 10’a ulaşmadan önce de Sevr, Saint-Ouen-l’Aumône, Tours, Saint-Denis, Argenteuil ve Lens kentlerinde polisin müdahale biçimine ilişkin en az 6 soruşturma yürütülüyordu.

İnsan hakları örgütleri ise öğrencilere ve çocuklara yönelik güç kullanımından duydukları endişeyi dile getirdi.

6 binden fazla gözaltı

Protestoların boyutu gözaltı sayılarında da ortaya çıktı. İçişleri Bakanlığı verilerine göre 28 Eylül’den bu yana 6 bin 59 kişi polis tarafından gözaltına alındı.

Adalet Bakanlığı’nın ayrı verilerine göre ise aynı dönemde 5 bin 60 kişi polis soruşturması kapsamında resmi gözaltı statüsüne alındı. Bu kişilerin yaklaşık yüzde 87’sinin 18 yaşından küçük olduğu belirtildi.

Bu kişilerden bin 802’si hakkında adli işlem ve kovuşturma başlatılırken, 14 kişi tutuklandı.

Fransa Adalet Bakanlığı, okulların ve kamu mallarının tahrip edilmesi ile güvenlik güçleri ve eğitim çalışanlarına yönelik şiddet olaylarına karşı savcıların adli süreçleri daha hızlı yürütmeleri talimatı aldığını açıkladı.

Yüzlerce lise eğitimi aksattı

Protestolar eğitim alanında da geniş çaplı aksamalara yol açtı. Son günlerde yüzlerce lise tamamen veya kısmen kapatıldı ya da faaliyetleri aksadı.

Fransız basınında yer alan haberlere göre bazı dönemlerde 400 ila 500 lise protestolar ve güvenlik sorunları nedeniyle normal şekilde faaliyet gösteremedi. Fransız yetkililer bir aşamada 589 eğitim kurumunda aksama yaşandığını açıkladı.

En az 24 okulun ise olaylar sırasında zarar gördüğü, tahrip edildiği veya ateşe verildiği bildirildi. Bazı çevrim içi dersler de protestocular tarafından hedef alınırken, Fransız medyası bu eylemleri “siber blokaj” olarak nitelendirdi.

Üniversite öğrencileri de eylemlere katıldı

Protestolar ilk olarak Paris bölgesinde, özellikle Créteil’de başladı ve kısa sürede Fransa’nın diğer bölgelerine yayıldı. Çok sayıda lisede grev, gösteri ve okul girişlerinin kapatılması eylemleri düzenlenirken, bazı kentlerde üniversite öğrencileri de lise öğrencilerine destek verdi.

Öğretmen sendikaları ve bazı işçi sendikaları da öğrencilerin taleplerine destek açıklamalarında bulundu. Protestoların devam etmesi amacıyla bugün için de ülke genelinde çok sayıda çağrı yapıldı.

Hükümetten ‘barışçıl protesto’ çağrısı

Fransa hükümeti eğitim sistemindeki bazı sorunları kabul ederken, protestoların barışçıl olması gerektiğini savundu. Hükümet, okulların tahrip edilmesini, güvenlik güçlerine yönelik saldırıları ve kamu mallarına zarar verilmesini kınadı.

Hükümet ayrıca öğrencilerin öğretmen açığı, okul binalarının durumu ve eğitim koşulları başta olmak üzere dile getirdiği taleplerin belirli bir program kapsamında ele alınacağını açıkladı.

İnsan hakları örgütlerinden polis müdahalesi uyarısı

İnsan hakları örgütleri ise gerilimin düşürülmesi ve barışçıl protesto hakkının güvence altına alınması çağrısında bulundu.

Fransa İnsan Hakları Birliği (LDH), polis şiddetindeki artış olarak nitelendirdiği gelişmeler konusunda uyarıda bulunurken, Uluslararası Af Örgütü de barışçıl toplanma hakkına saygı gösterilmesi ve gerilimin azaltılması gerektiğini belirtti.