ŞÎLER KOYİ

Koye - Güney Kürdistanlı kadınlar, bağımsızlık, sivil aktivizm ve mücadele açısından hassas bir dönemden ve tarihsel bir dönüm noktasından geçiyor. Bu süreçte son yıllarda sınırları ve gelenekleri aşmayı başaran kadınlar, toplumsal, ekonomik, siyasi ve kültürel yaşamın birçok alanında kendi konumlarını kanıtladı.

Kürt kadını bugün yalnızca zor dönemlerin mağduru değil, aynı zamanda karar verici, öncü ve sivil bir toplumun inşasında etkin bir güç haline geldi. Güney Kürdistan’da kadınların bugün sahip olduğu özgürlük ve bağımsızlık, her şeyden önce ekonomik bağımsızlığın kazanılması, eğitim, karar alma mekanizmalarına katılım ve farkındalık çalışmalarına katılım yoluyla kendini gösteriyor. Güney Kürdistan’ın Silêmanî kentindeki Koyîyan Merkezi üyesi kadınlar da, kendilerini geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor, bir araya gelerek toplumsal ilişkilerini aktif şekilde güçlendiriyor.

Amaç toplumsal ilişkileri güçlendirmek

Çalışmaları hakkında ajansımıza konuşan merkez sorumlusu Xumar Refiq, 2016 yılında kurulan merkezin 2023’ten bu yana sorumluluğunu yürüttüğünü belirtti. Merkezin temel amacının toplumsal ilişkileri güçlendirmek olduğunu kaydeden Xumar Refiq, kültür, sağlık, eğitim ve çevre çalışmalarının yanı sıra kadınlara yönelik faaliyetlere de ağırlık verdiklerini aktardı. Üç yıllık çalışma sürecinde kadınlara özel 4-5 toplantı düzenlediklerini söyleyen Xumar Refiq, 2 Ağustos 2023’te ise sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla büyük bir etkinlik gerçekleştirdiklerini aktardı.

Xumar Refiq, kadınların bu tür buluşma ve gezilere ilgi gösterdiğini dile getirerek, “Bu yıl genel bir gezi düzenledik, ayrıca birçok gezi organize ettik ve bir araya geldik. Kadınlar da çağrımıza karşılık veriyor, bu tür ziyaret, buluşma ve toplantılardan mutlu oluyorlar. Çalışmalarımız kapsamında iki grup halinde Koye’ye de geldik. Bizler Silêmanî’den, Hewlêr’den de arkadaşlarımız davetimiz üzerine geldi” dedi.

‘Bazı kadınlar aileleri nedeniyle evlerinde kısıtlanıyor’

Kadınların özgürlüğüne dikkat çeken Xumar Refiq, kadınların ekonomik bağımsızlıklarını kazanarak kendi ayakları üzerinde durduğunu ve toplumsal yaşamda daha aktif hale geldiğini belirtti. Kadınların toplantı ve buluşmalara katıldığını, seyahat ederek farklı yerlere gidebildiğini ifade eden Xumar Refiq, buna rağmen bazı kadınların hala aileleri nedeniyle evlerinde kısıtlandığını söyledi.

Xumar Refiq, “Kadınlar artık güçlü, kendi işlerinin sahibi ve kendi iradeleri ile hareket ediyor. Özellikle bugün kadınlar özgür, her türlü toplantı ve buluşmaya katılıyor. Bilinçliler ve bu da kendi ayakları üzerinde durmalarını sağlıyor. Birilerinin onlara ne yapıp ne yapmayacaklarını söylemesine ihtiyaç duymuyorlar. Bugün kadınlar arasında gördüğüm, özellikle Silêmanî’deki kadınlar, son derece cesur. Her yere gidip geliyorlar. Hatta bugün kadınlar gruplar halinde ülke dışına bile tek başlarına seyahat ediyor. Ancak hala bazı kadınlar evlerinde kısıtlı. Ailelerinin dağılmasını istemedikleri için bireysel özgürlüklerinden vazgeçiyor ve her şeye katlanıyorlar. Her ne kadar hala içimizde bazı aşiretçi düşünceler olsa da, kendi konumunda ve mesleğinde yer alan, güçlü bir kişiliğe sahip kadınların özgürleşmesi mümkündür” ifadelerinde bulundu.

Xumar Refiq, kadının kendi işine ve gelirine sahip olmasının ekonomik bağımsızlığını kazanması ve güçlü bir birey olarak kendi kararlarını verebilmesi açısından önemli olduğunu belirtti. Kadının ekonomik olarak kendi ayakları üzerinde durması halinde erkeğin kontrolünden çıkabileceğini ifade eden Xumar Refiq, “Ben seni geçindiriyorum” anlayışının da ancak kadının kendi gelirine sahip olmasıyla aşılabileceğini kaydetti.

‘Bu buluşmalar toplumsal ilişkileri güçlendiriyor’

Özgürlüğün kadınlar için taşıdığı öneme dikkat çeken Xumar Refiq, kadınların bir araya gelerek toplumsal ilişkilerini güçlendirmesinin önemli olduğunu belirtti. Xumar Refiq, “Özgürlükten daha güzel hiçbir şey yok. Bugün bir kadın olarak bu kadınları bir araya getirip kendi şehrime getirebildiğim için çok mutluyum. Bu buluşmalar toplumsal ilişkileri güçlendiriyor ve aramızda sevgi oluşturuyor. Artık kadınların kendileri olmalarının, özgür olmalarının, dışarı çıkıp gezmelerinin zamanı geldi. Çünkü kadının toplumun yarısı olduğu söylenmesine karşın, bugün erk zihniyet toplumun önünde bir engel haline geldi. Erk zihniyet sürekli egemen olmak ve çevresini kontrol etmek istiyor. Ancak kendin olursan ve kendi ekonomine sahip olursan, o zaman erkeğin gölgesi altında olmazsın” diyerek sözlerini tamamladı.