ESMA MUHAMMED

Qamişlo - Suriye’nin yakın tarihinin kritik ve hassas bir döneminde; siyasi dönüşümlerin hızlandığı, devlet yapısı ile anayasal ve kurumsal yeniden yapılanma projelerinin kesiştiği bir süreçte, kadının konumu ertelenemez ve göz ardı edilemez temel meselelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu derin değişimler karşısında, kadınların karar alma mekanizmalarındaki varlığının gerilemesine ve uzun yıllar boyunca maruz kaldıkları dışlanma ve marjinalleştirme pratiklerinin yeniden üretilmesine yönelik kaygılar artıyor. Oysa Suriyeli kadınlar, siyasi, toplumsal ve hatta savunma alanlarında büyük bedeller ödemiştir.

Kadınların Suriye’nin geleceğinin şekillendirilmesindeki rolünü güçlendirmeyi amaçlayan önemli bir adım olarak, dün Qamişlo kentinde Kongra Star öncülüğünde geniş katılımlı bir konferans düzenlendi. Farklı bileşenlerden çok sayıda kadının katıldığı konferansta, Suriyeli kadınların karşı karşıya olduğu zorluklar ve mevcut siyasi dönüşümler sürecinde haklarının nasıl korunacağı tartışıldı.

Mevcut zorluklara karşı ortak bir duruş

Konferans, kadın meselesini yalnızca hak taleplerine indirgenen bir konu olarak değil, demokratik, adil ve dengeli bir gelecek inşasının temel unsuru olarak yeniden ulusal tartışmanın merkezine yerleştirmeyi hedefleyen ileri bir adım olarak değerlendiriliyor. Aynı zamanda farklı toplumsal kesimlerden kadınları bir araya getiren bu platform, deneyim ve görüş alışverişine imkân tanırken, ortak bir kadın perspektifinin geliştirilmesi ve mevcut zorluklara karşı ortak bir duruş oluşturulması açısından da önem taşıyor.

Konferans ayrıca, kadınların özellikle mevcut siyasi süreçlerde gerileyen rolüne karşı, farklı alanlarda etkin katılımını güvence altına alacak mekanizmaların tartışıldığı derinlikli bir diyalog zemini sundu. Amaç, yalnızca sorunları tespit etmekle sınırlı kalmayıp, örgütlü ve stratejik bir perspektif geliştirerek kadınların gelecek süreçteki yerini net biçimde belirlemek ve marjinalleşmenin önüne geçmek olarak ifade edildi.

Kongra Star Diplomatik İlişkiler Komitesi Sözcüsü Emine Osi, ajansımıza konferansa dair değerlendirmelerde bulundu.

‘Anayasal bildiri ve hükümet oluşumları kadınların varlığını yansıtmadı’

Kongra Star Diplomatik İlişkiler Komitesi Sözcüsü Emine Osi, konferansın temel amacının kadın çalışmalarını kurumsallaştırmak ve artan zorluklara karşı örgütlü bir çerçevede birleştirmek olduğunu belirtti. Emine Osi, Suriye’deki hızlı değişimlerin kadınların rolünün giderek daha fazla marjinalleştiği kaygı verici bir tablo ortaya çıkardığını ifade etti.

Mevcut sürecin, kadınların verdiği büyük mücadele ile siyasi ve idari yapılardaki temsil düzeyi arasında ciddi bir uçurum olduğunu açıkça gösterdiğini vurgulayan Emine Osi, özellikle anayasal bildiri ve hükümet oluşumlarının kadınların rolüne uygun bir temsil sağlamadığını ve karar alma süreçlerine etkin katılımını güvence altına almadığını söyledi.

Konferansta ele alınan temel başlıklardan birinin siyasi eksen olduğunu belirten Emine Osi, geleceğin Suriye’sinin nasıl şekilleneceği ve kadınların siyasi yaşama gerçek ve etkili katılımının nasıl sağlanacağı üzerine kapsamlı tartışmalar yürütüldüğünü ifade etti. Kadınların yalnızca sembolik temsille sınırlı kalmaması, aksine kamu politikalarının belirlenmesinde ve hayati kararların alınmasında doğrudan etkili olması gerektiği vurgulandı.

Ayrıca anayasa hazırlık sürecinin de öne çıkan başlıklardan biri olduğunu belirten Emine Osi, kadın haklarını açık ve net biçimde güvence altına almayan ve gerçek eşitliği tesis etmeyen bir anayasanın eksik ve adaletsiz olacağını ifade ederek, “Konferansta kadınlara ilişkin yasalar, özellikle kişisel statü yasaları da tartışıldı. Bu yasaların adalet ve eşitlik ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlenmesi gerektiği, kadınların onurunu ve haklarını koruyacak şekilde revize edilmesinin önemine dikkat çekildi. Bunun yanında, 14 yılı aşkın süredir devam eden Rojava deneyiminin, daha adil yasaların oluşturulmasında örnek teşkil edebileceği belirtildi” dedi.

Kurumların entegrasyonu hassas başlıklardan biri

Emine Osi, konferansta kurumların entegrasyonu meselesinin de ele alındığını belirterek, özellikle merkezi yapılarla birleşme sürecinde kadınların rolünün nasıl güvence altına alınacağı üzerinde durulduğunu ifade etti. Tartışmaların yalnızca siyasi ve anayasal boyutla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda kadınların karşı karşıya olduğu güvenlik ve toplumsal riskler nedeniyle “koruma” başlığının da öne çıktığını söyledi.

Etkili koruma mekanizmalarının yokluğunun kadınları daha büyük risklerle karşı karşıya bıraktığını ve kamusal yaşama katılımını sınırladığını vurgulayan Emine Osi, Rojava deneyiminin kadınların örgütlü güçler olmadan haklarını koruyamayacağını gösterdiğini ifade etti.

Kadın Savunma Birlikleri’nin oluşturulacak yapılarda yer almasının önemine dikkat çeken Emine Osi, bunun hem bölgenin özgünlüğünü yansıtacağını hem de kadınların kendilerini savunma gücü olarak temsiliyetini sağlayacağını belirtti.

Kadınların savunma ve güvenlik alanlarında yer almasının yalnızca bir güvenlik meselesi değil, aynı zamanda demokratik bir modelin yansıması olduğunu vurgulayan Emine Osi, bunun kadınların toplum inşasındaki rolünü güçlendirdiğini söyledi.

Kapsamlı bir rapor hazırlanacak

Konferansta ele alınan dört temel başlığın somut çıktılara dönüştürüleceği ve kapsamlı bir rapor hazırlanacağını ifade eden Emine Osi, bu raporun, kadın örgütleri için yol haritası niteliğinde olacağını ve bununla, siyasi, anayasal, hukuki, koruma ve savunma alanlarında ortak bir mücadele zemini oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.

Emine Osi ayrıca farklı bileşenlerden kadınların, sivil toplum örgütlerinin, siyasi alanda faaliyet yürüten kadınların ve Kadın Savunma Birlikleri’nin sürece dahil edilmesi çağrısında bulundu. Önümüzdeki dönemin örgütlü, ortak ve kararlı bir mücadeleyi gerektirdiğini belirten Emine Osi, kadınların Suriye’nin geleceğinde temel bir özne olması ve haklarını güvence altına alması gerektiğini vurguladı.