Haber Merkezi – İsrail Meclisi (Knesset), Filistinli tutuklulara idam cezası öngören tartışmalı yasa tasarısını kabul etti. Uluslararası kamuoyunun tepkisine yol açan düzenleme, Knesset Genel Kurulu’nda yapılan oylamada 48’e karşı 62 oyla kabul edildi. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun da lehte oy kullandığı yasa, insan hakları örgütleri tarafından “ayrımcı” ve “uluslararası hukuka aykırı” olarak nitelendirildi.

Ben-Gvir’den kutlama ve sert açıklamalar

Yasanın öncülerinden aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, oylama öncesinde “hüküm saati geldi” ifadelerini kullandı. Oylama sonrası Meclis’te sevinç gösterisi yapan Ben-Gvir ve aşırı sağcı milletvekilleri, tasarının yasalaşmasını kutladı. Ben-Gvir, “Teröristleri idam edelim, mümkün olduğunca fazla” ifadelerini kullandı.

İsrail basını, Ben-Gvir’in bakan olduğu dönemden bu yana hapishanelerdeki Filistinli esirlere yönelik baskı ve kötü muamelenin arttığını aktardı. 7 Ekim 2023’ten bu yana İsrail hapishanelerinde 89 Filistinli esirin yaşamını yitirdiği belirtildi.

Filistin yönetiminden ‘savaş suçu’ tepkisi

Filistin Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Fetih Hareketi ve esir kuruluşları, yasayı “savaş suçu” ve “tehlikeli tırmanış” olarak nitelendirdi. Yapılan açıklamalarda düzenlemenin Dördüncü Cenevre Sözleşmesi başta olmak üzere uluslararası insancıl hukuka aykırı olduğu vurgulandı.

Filistin yönetimi, yasanın bölgede gerilimi artıracağı ve güvenlik ile istikrarı tehdit edeceği uyarısında bulundu.

İnsan hakları örgütleri Yüksek Mahkeme’ye gidiyor

İsrail’deki Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi Adalah, idam yasasına karşı Yüksek Mahkeme’ye başvuracaklarını açıkladı. Adalah, yasanın özellikle Filistinlileri hedef aldığını ve askeri mahkemelerde ölüm cezasını zorunlu hale getirdiğini belirtti.

İsrail Yurttaş Hakları Derneği (ACRI) de düzenlemenin “intikamcı, ırkçı ve anayasaya aykırı” olduğunu belirterek iptali için başvuruda bulundu. Örgüt, yasanın fiilen yalnızca Filistinlilere uygulanacağını ve seçici bir idam rejimi oluşturduğunu kaydetti.

BM: Uluslararası hukuka aykırı

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, İsrail’in kabul ettiği yasanın derhal yürürlükten kaldırılması çağrısında bulundu. Açıklamada, düzenlemenin ayrımcı olduğu ve uluslararası hukuk yükümlülüklerini ihlal ettiği vurgulandı.

Uluslararası Af Örgütü de yasanın İsrail’in apartheid sistemini güçlendirdiğini belirterek, ölüm cezasının adil yargılanma güvencelerini ortadan kaldırdığını ifade etti.

Yasa ne getiriyor?

Kabul edilen düzenlemeye göre Filistinli tutuklular verilen idam cezaları asılma yoluyla infaz edilebilecek. İnfazlar gizli tutulacak, tutuklular tecrit koşullarında tutulacak ve af ile temyiz yolları büyük ölçüde sınırlandırılacak.

Batı Şeria’daki askeri mahkemeler de idam kararı verebilecek. Kararlar oy birliği şartı olmadan basit çoğunlukla alınabilecek. İnsan hakları örgütleri bu düzenlemenin özellikle Filistinlileri hedef alan seçici bir idam rejimi oluşturduğunu belirtiyor.