Haber Merkezi – İran’da son dönemde art arda gerçekleştirilen idamlar, ülkede infaz politikasının hızlandığı yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Birleşmiş Milletler mekanizmalarının Mart 2026 tarihli belgelerine göre İran’da 2025 yılı boyunca bin 500’ü aşkın, bazı derlemelere göre bin 639’a kadar çıkan infaz kaydedildi. Uzmanlar, protestoların ardından idamların yalnızca yeni dosyalarla sınırlı kalmadığını, daha önce verilen cezaların da hızlandırıldığını belirtiyor.

Moratoryum çağrısı yapılmıştı

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Şubat 2026 sonunda yaptığı açıklamada, Ocak protestolarının ardından en az sekiz kişinin idama mahkum edildiğini ve yaklaşık 30 kişinin daha idam riski altında bulunduğunu belirterek İran’a acil moratoryum çağrısı yaptı. İnsan hakları kuruluşları, idamların adil yargılama güvencelerinin zayıflığı, işkence altında alınan itiraflar ve siyasi nitelikli suçlamalarla bağlantılı olduğunu vurguluyor.

Aynı dosyadan 4 idam

Bu gelişmelerin gölgesinde son günlerde Kerec’teki Qezelhessar (Qêzêlhêsar) Hapishanesi’nde Ekber Daneşverkar ile Muhammed Takvi-Sangdehi’nin idam edilmesinin ardından, Babek Alipur ve Puya Kabadi’nin de infaz edildiği bildirildi. Aynı dosyada yargılanan iki tutuklu için ise idam riski sürüyor.

İran basınında yer alan bilgilere göre, 60 yaşındaki Ekber Daneşverkar ile 59 yaşındaki Muhammed Takvi-Sangdehi’nin cezaları pazartesi sabahı gizlice uygulandı. Söz konusu iki isim, 2023 yılında gözaltına alınmış ve “isyan” ile Halkın Mücahitleri Örgütü’ne (MKO) üyelik suçlamalarıyla yargılanmıştı.

Aynı dosyada yer alan Babek Alipur ve Puya Kabadi’nin de 31 Mart sabahı idam edildiği bildirildi. Böylece altı siyasi tutuklunun yer aldığı dosyada idam edilenlerin sayısı dörde yükseldi. Dosyada bulunan Vahid Beni Ameriyan ve Ebulhasan Montazer’in ise idam cezasıyla karşı karşıya olduğu ve infaz riskinin sürdüğü aktarıldı.

Tutukluların akıbetine ilişkin bilgi alınamıyor

Öte yandan Ali Yunusi’nin kardeşi Rıza Yunusi, Kerec’teki Qezelhessar Hapishanesi’nde gardiyanların 4’üncü koğuşa baskın düzenlediğini, bazı siyasi tutukluların darp edilerek bilinmeyen bir yere götürüldüğünü açıkladı. Rıza Yunusi, bu durumun infaz hazırlıklarıyla eş zamanlı gerçekleştiğini ve ailelerin tutukluların akıbetine ilişkin bilgi alamadığını belirtti.