Navenda Nûçeyan – Binpêkirinên mafên mirovan, darvekirin û tepeserkirina azadiya ramanê li Îranê hîn jî di rojeva navneteweyî de ne. Pisporên girêdayî Neteweyên Yekbûyî destnîşan dikin ku zêdebûna polîtîkayên ewlehiyê, girtinên keyfî û sînordarkirinên înternetê yên di demên dawî de krîza li welêt hîn kûrtir dike û daxwaza mudaxeleya lezgîn dikin.

Raportora Taybet a Neteweyên Yekbûyî ya Mafên Mirovan li Îranê, Mai Sato, got ku pêla darvekirinê li Îranê divê tavilê raweste. Mai Sato her wiha daxwaza serbestberdana kesên ku bi awayekî keyfî hatine girtin û vegerandina înternetê bê şert û merc ji bo welatiyan kir.

Mai Sato bal kişand ser belgeyên ku wê di dema wezîfeya xwe de berhev kirine û diyar kir ku tohmetên berfireh û nezelal ên wekî "ewlehiya neteweyî" ji bo tepeserkirina dengên nerazî têne bikar anîn. Wê destnîşan kir ku cezayên mirinê yên li ser bingeha îtîrafên bi zorê, digel zext û zordariya sîstematîk a li ser kêmneteweyên etnîkî û olî, di mehên dawî de zêde bûne û tevî agirbesta ku hatiye ragiyandin jî berdewam kirine.

Qutbûna înternetê rê li ber herikîna agahiyan digire

Mai Sato her wiha tekez kir ku qutbûna înternetê ya dirêj û sînordarkirinên gihîştinê çavdêrîkirina serbixwe ya şert û mercên li girtîgehan dijwar dike. Ji ber vê yekê, dibe ku hejmara rastîn a darvekirin û binçavkirinan ji hejmarên fermî zêdetir be. Raportên mafên mirovan her wiha eşkere dikin ku qutbûna înternetê di demên dawî de ji bo veşartina tepeseriyê û astengkirina herikîna agahiyan hatiye bikar anîn.

Krîz kûrtir dibe

Raporterê Taybet ê Neteweyên Yekbûyî diyar kir ku ev pêvajo, bi taybetî hedefgirtina kêmneteweyên etnîkî û olî û çalakvanên civaka sivîl, krîza mafên mirovan li Îranê kûrtir dike. Wî bang li civaka navneteweyî kir ku rê nedin ku atmosfera şer û aloziyê darvekirin, girtinên veşartî û tepeserkirina dengên nerazî veşêre.