Navenda Nûçeyan – Di trajediyek mirovî de ku mezinahiya karesata berdewam a li Deryaya Spî nîşan dide, SOS Méditerranée ragihand ku bi hevkariya Însiyatîfa Pîlotên Mirovî, 11 cenazeyên koçberên bê belge li peravên Lîbyayê di rewşek pêşketî ya hilweşînê de dîtine.

Karmendên rêxistina alîkariyê dîmen wek "tirsnak û şoker" bi nav kirin, ku cenaze li ser rûyê avê diherikîn. Hin ji wan hê jî cil li xwe kiribûn, hinên din jî lastîkên lastîkî di hundirê wan de hebûn, ku ev yek nîşan dide ku qurbaniyan hewl dane ku wan wek parastvanên jiyanê yên demkî berî xeniqînê bikar bînin.

Rêxistinê tekez kir ku bûyer wek bîranînek eşkere ya encamên mirovî yên polîtîkayên astengkirina Ewropî yên li hember koçberiyê xizmet dike û banga nêzîkatiyek mirovîtir ji bo çareserkirina koçberiyê li seranserê Deryaya Spî kir.

Parêzvanên peravên Îtalyayê ragihandin ku wan agahdariyek li ser cenazeyan girtine û rayedarên Lîbyayê agahdar kirine, ji ber ku cih di nav herêma lêgerîn û rizgarkirinê ya Lîbyayê de ye. Wan destnîşan kir ku ew cih bi qasî 57 mîlên deryayî ji bajarê peravê Zuwara dûr e.

Kêmbûna hejmara gihiştinan

Daneyên herî dawî yên Rêxistina Navneteweyî ya Koçberiyê (IOM) paradoksek şoker di derbarê koçberiya neqanûnî li Deryaya Navîn a navîna sala 2026'an eşkere dikin. Tevî kêmbûnek girîng a hatinan ji ber polîtîkayên hişktir ên Ewropî, rêjeyên mirin û windabûnê gihîştin asta herî bilind.

Di destpêka salê de 821 koçberan jiyana xwe ji dest dan

Li gorî IOM, di 4 mehên pêşîn ên sala 2026'an de 821 koçber mirine an winda bûne, ku ev yek li gorî heman serdema sala 2025'an zêdebûnek rekord a ji sadî 111 temsîl dike. Berovajî vê, hejmara koçberên ku bi vê rêyê hatine ki sadî 46 kêm bûye û gihîştiye nêzî 8 hezar û 577 kesan.

'Deryaya Navîn yek ji riyên koçberiyê yê herî xeternak e'

Di derbarê sînorên giştî yên Ewropî de, ajansa kontrola sînor Frontex ev kêmbûn piştrast kir. Ajansê destnîşan kir ku hejmara giştî ya derbasbûnên neqanûnî daketiye nêzî 178 hezar bûyeran, ku ev kêmbûnek ji sadî 26 li gorî sala 2025a'n e. Ev hejmarên nakok piştrast dikin ku tundkirina prosedurên sînor rê li ber herikîna koçberan negirtiye, lê belê wan ber bi rêyên xeternaktir ve biriye, ku Deryaya Navîn kiriye yek ji rêyên koçberiyê yên herî kujer ên cîhanê.