Navenda Nûçeyan –  Li gorî rapora nû ya Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê, di nava 100 kesên ku cezayê darvekirinê li wan hatiye birîn de, herî kêm pênc ji wan jin in û pênc ji wan jî di dema ku sûcê îdiakirî hatiye kirin de di bin 18 salî de bûn. Ji ber vê yekê, pîvana "di bin 18 salî de" behsa temenê kesan di dema ku sûcdarî hatiye kirin dike; ev nayê wê wateyê ku ev kes niha di bin 18 salî de ne.

Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê navên pênc jinan di lîsteya xwe de tomar kir: Meryem Hedwand Siri, Bayta Hamtî, Mehnaz Çardolî, Leyla Abulhasanî, Taraneh Rahîmî.

Di nav mehkûman de pênc kes hene ku di dema ku sûcên îdiakirî hatine kirin de temenê wan di bin 18 salî de bû. Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê jî van dozan navnîş kir û hişyarî da li ser xetera darvekirina xwepêşanderên ku di dema bûyeran de zarok bûn.

Şefafiyeta daneyan

Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê ragihand ku wê ji 100 dozan 66 rasterast verast kiriye, 27 ji wan li gorî raporên rêxistinên din ên mafên mirovan di navnîşê de cih girtine û tenê pênc ji wan ji hêla çavkaniyên fermî ve hatine eşkerekirin. Rêxistinê diyar dike ku nebûna şefafiyetê di derbarê dozan de bûye sedema ku daneyên berdest tenê hejmareke kêm ji dozanên belgekirî temsîl bikin.

Zêdebûna darvekirinên siyasî û doza xwepêşanderan

Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê her wiha ragihand ku ji 28’ê Adara 2026’an vir ve 31 xwepêşander hatine darvekirin. Ji van 29 kes di çarçoveya xwepêşandanên li Deiyê de hatine binçavkirin, lê du kesên din xwepêşanderên ku beşdarî tevgera şoreşgerî ya "Jin Jiyan Azadî" bûne, bûn. Ev hejmar behsa kesên ku hatine darvekirin dike û ji 100 kesên ku di raporê de behsa wan hatiye kirin cuda ye ku cezayê darvekirinê lê hatiye birîn.

Rêxistinê her wiha ragihand ku di heman demê de 13 girtiyên siyasî yên girêdayî kom û partiyên dijberî Komara Îslamî û 14 kesên din bi tohmeta sîxurî an hevkariya bi dewletên biyanî re hatine darvekirin. Rêxistin diyar dike ku ev ji salên 1982’yan vir ve hejmara herî zêde ya darvekirinên girtiyên siyasî di demek ewqas kurt de ye. Ev nirxandin nêrîn û texmîna Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê ye.

Bangewaziya ji bo civaka navneteweyî

Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê bang li civaka navneteweyî, bi taybetî welatên ku têkiliyên dîplomatîk bi Komara Îslamî re hene, dike ku rawestandina tavilê ya darvekirinan wekî daxwazek sereke di her gotûbêjek bi rayedarên Îranî re de bînin ziman.