HUZAMÎ MAHCÛB

Çîroka Nêrgîz Mihemedî êdî ne tenê doza girtiyek wijdanî ye ku bi desthilatdariyek zordar re rû bi rû ye, lê şerekî rastîn di navbera jiyan û mirinê de ye.

Îran ku berê dijberên xwe bi girtîgehan, darizandinan û tohmetên çêkirî re rûbirû dihişt, îro bi wêneyekî re rûbirû ye ku ji bo parêzvanên wê yên herî tund jî rewakirina wê dijwar e. Jinek ku laşê wê ji ber girtinê westiyaye û ji ber nexweşiyê wêran bûye. Hişyarî zêde dibin ku berdewamiya înkarkirina lênihêrîna bijîşkî ya serbixwe dikare wê ber bi dawiyê ve bibe. Li vir, mesele êdî ne nakokiyeke siyasî an rûbirûbûneke îdeolojîk e, lê pirseke şermok a exlaqî û mirovî ye: dewletek çawa dikare nexweşiyê wek çek û dermankirinê wek amûrek cezakirinê bikar bîne?

Dixwazin zindanê veguherînin qadên tirsê

Bi salan, Nêrgiz Mihemedî tercîh kir ku bi gotin û kiryaran li dijî rejîma Îranê derkeve. Wê jinan parast, li dijî cezayê mirinê derket û sînorkirinên ku bi navê ol û siyasetê hatine ferzkirin rexne kir. Wê bi girtinên dubare û cezayên dijwar bedel da. Lê rayedar wê ji bêparkirina azadiyê jî razî nebûn; xuya bû ku ew heta dawiyê bêhna wê ji hêla fîzîkî û psîkolojîk ve westandine. Li Îranê, girtîgeh ne tenê ji bo tecrîdkirina muxalifan têne bikar anîn, lê di heman demê de ji bo veguherandina wan ji bo peyamên tirsandinê yên ku ji her kesê ku cesaret dike dengê xwe bilind bike têne bikar anîn. Tişta ku xuya dike û rastiya derdikeve gelek bi êşe. Ji hêla cîhanê ve bi Xelata Aştiyê ya Nobelê hatiye xelat kirin, lê di girtîgeha rejîma Îranê de nikare bigihîje mafê bingehîn ê dermankirina bijîşkî.

Bêdengiya mirovî êşê dijwartir dike

Xelatê ku tê texmîn kirin ku parastina exlaqî û navneteweyî peyda bike, makîneya tepeserkirinê nesekinand, lê dibe ku biryardariya desthilatdariyê ji bo şikandina sembolîzma wê zêde kir. Hin rejîm ne ewqas ji muxalefeta kevneşopî ditirsin, lê ji sembolên ku vediguherin wijdanek gerdûnî ya zindî ditirsin. Lê aliyê herî hovane yê vê çîrokê ne tenê bi zindankirin an nexweşiyê ve girêdayî ye, lê bi wê êşa bêdeng a mirovî ve jî girêdayî ye: dayikek ku ji deh salan zêdetir ji dîtina zarokên xwe bêpar maye û du zarok ku ji sirgûnê temaşe dikin ka çawa laşê dayika wan hêdî hêdî li pişt hesinan puç dibe.

Doza Nêrgiz Mihemedî bûye ceribandinek exlaqî

Di wê gavê de hemû sloganên siyasî ji holê radibin û pirsa herî bi êş dimîne: rejîmek ku ji dengê jinê ditirse dê çiqas dûr biçe? Doza Nêrgiz Mihemedî êdî ne tenê pirsgirêkek yê Îranê ye; ew ji bo tevahiya cîhanê bûye ceribandinek exlaqî. Dema ku dermankirina bijîşkî dibe tawîzek siyasî û lênêrîna tenduristiyê jî dibe amûrek zextê, ​​zindan dibe cureyek din a darvekirina hêdî. Dîrok tijî muxalifên ku qet ji hucreyên xwe sax derneketine ji ber ku cîhan tenê dema ku pir dereng bû wan şermezar kir. Ji ber vê hişyariyên heyî ji her demê cidîtir xuya dikin.

Daxwaza dermankirina bijîşkî û zindî mayîn

Her roja ku derbas dibe vê çalakvanê nêzîkî çarenûsek nû ya trajîk dike, li tomarên dirêj ên tepeserkirina siyasî zêde dike. Her çend rejîm dikarin dengan ji bo demekê bêdeng bikin jî, ew nikarin rastiyê her û her veşêrin. Tirsa jinek nexweş li pişt qefesan hêza rejîmê eşkere nake, lê belê qelsiya wê ya kûr eşkere dike. Nêrgiz Mihemedî ne daxwaza alîkariyên siyasî dike, ne jî li lehengiyek nû digere. Tiştê ku ew îro dixwaze mafek hêsan e ku divê ji her mirovî re were garantî kirin: wergirtina dermankirina bijîşkî û mafê jiyan kirinê.

*Rojnamevana Tunisî