ELÎF AKGUL

Stenbol- Xebatkarên tenduristiyê yên ku ji bo mafên xwe yên rewa û aborî ev demek e çalakiyan li dar dixin, di 14'ê Adarê Roja Cejna Tibê û 15'ê Adarê de, di g(o)rev de bûn. Xebatkarên tenduristiyê yên di 15'ê Adarê de li Nexweşxaneya Perwerde û Lêkolînê ya Pendik a Zanîngeha Marmarayê hatin cem hev, li ser gotinên Serokomar Recep Tayyîp Erdogan wiha gotin: "Em natirsin, naçin, dest ji mafên xwe bernadin."

Turkan Yavuz: Em dixwazin di mercên mirovî de bijîn

Xebatkara tenduristiyê û Endama Lijneya Rêveberiya Şaxa Anadoluyê ya Stenbolê ya Sendîkaya Kedkarên Tenduristî û Xizmeta Civakî Turkan Yavuz ji ajansa me axivî, wiha got: “Em ji ber nirxê ku heq dikin nabînin em li vir in” û axaftina xwe wiha berdewam kir:

"Em ji bo beranberê keda xwe nagirin û ji bo mûçe û jiyana hîn mirovî li vir in. Em bi salan e dibêjin, lê tu pêşketin çênabe. Bi pandemiyê re, barê me yê kar hîn bêtir zêde bû. Lêbelê, tu pêşketin nehatin kirin. Bi taybetî em dixwazin şert û mercên xebatê bên başkirin, 3600 nîşaneyên zêde gav bi gav bên dayîn û meaşê me yê bingehîn ji ser xeta xizaniyê zêdetir bibe. Bi taybetî em weke jin kreşeke zarokan dixwazin. Dema ku tevahiya gel ji ber pandemî an betlaneya berfê di betlaneyê de ye, her çend zarokên me hebin jî, her çend xizmên me yên ku hewcedarê lênihêrîna me ne jî em neçar in ku biçin ser kar. Di vê wateyê de bi taybetî ji bo hemû hevalên me yên xwedî zarok daxwazek me ya kreşê heye. Di pandemiyê de me 553 xebatkarên tenduristiyê winda kir. Em dixwazin Kovîd-19 weke nexweşiyeke pîşeyî bê hesibandin.”

Turkan Yavuz bi gotina “Têkoşîna me bi çalakiyên me, di greva mezin a 2 rojan berdewam dike de, didome pir bi coş e” û wiha got: "Em li qadan in. Em ê îro bi girseyeke bi coş dawî li çalakiya xwe bînin û ger piştî ve daxwazên me pêk neyên em ê çalakiyên xwe bi mezin kirine bidomînin.”

Yelda Emek: Em ji bo mafê civakê yê tenduristiyê jî li vir in

Kesek din ku ji ajansa me re axivî jî Yelda Emek e ku yek ji bijîjkan e gotinên Erdogan ên "Ger neecibînin bila biçin" bi bîr xist.

“Erdogan bi gotina pirsgirêka me pere ye hewl da me bêrûmet bike. Lê pirsgirêka me ne tenê pere ye. Em ji muayenekirina nexweşekê di 5 deqeyan de û hedefa tundiyê bêzar bûn. Em mûçeyek ku mirovahî bijî û di teqawîdbûnê de xuya bibe dixwazin. Em mûçeyek bingehîn dixwazin. Ez bijîjka malbatê me. Em dixwazin Navendên Tenduristiya Malbatê bibin karûbarek lênihêrîna tenduristî ya pêpika yekemîn ku divê ji hêla gel ve li avahiyên giştî û li hawîrdorên ku ewlehiya jiyanê lê heye were peyda kirin. Em naxwazin hemşîreyên Omur li navendên tenduristiyê yên malbatê jiyana xwe dest bidin.”

Yelda Emek bi gotina, “Ev hikûmet dijminê jin û bijîjkan e. Ez hem jin, hem jî bijîjk im” bertek nîşanî îdiayên ajansên aligîr ya AKP’ê ku digotin "Welatiyê mexdûr e" jî da:

“Berevajî vê, em ne tenê ji bo mafên xwe yên xwebûn ji bo mafê tenduristiyê yê gel jî li vir in. Em ji bo mafê tenduristiya wekhev, gihîştî û jêhatî ji bo her kesî li vir in. Kes naxwaze ji aliyê bijîjkî ku 5 deqîqeyan li nexweşekî dinêre bê muayenekirin. Ev greva ku me beriya niha ragihandi bû. Weke di betlana cejnê de servîsa lezgîn vekirî ye, xizmeta nexweşên onkolojî û diyalîzê jî nayê paşguh kirin. Civak bi gelemperî piştgirî dide. Bi taybetî jî piştî ku ji aliyê serokomar ve ji kar hat avêtin, piştgirî û desteka ji bo xebatkarên tenduristiyê û bijîjkan zêde bû. Ji ber ku civakê jî fêm kir ku di pêvajoya pandemiyê de xebatkarên tenduristiyê yên fedakar çawa dixebitin."

"Ew nikarin me bitirsînin"

Serokê Odeya Tabîban a Stenbolê Prof. Dr. Pinar Saip ya di çalakiyê de daxuyanî da, diyar kir ku êdî dixwazin cejneke bi tama cejnê derbas bikin û wiha got:

“Bi taybetî di vê betlaneya bijîjkî de, em rastî axaftin û tevgerên ku me hemûyan aciz dikin hatin. Lê nikarin me bitirsînin. Em ê her dem qîrîna xwe ya ku em ê bi tu awayî naçin bidomînin.”

Hevseroka Şaxa SES'ê ya Anadoluyê Nurdan Gurer, destnîşan kir ku 14’ê Adarê hefteya kesên ku li dijî xizmeta tenduristiyê ya bi bazirganiyê û veguhertina wê kirîn û firotinê, zêdebûna tundiya tenduristiyê, şert û mercên koledariya modern ên ji ber saetên dirêj ên xebatê û giraniya kar hatine şikandin, îsyan dikin e.

Nurdan Gurer got: "Duh behsa başbûnêk hat kirin, me dihiziriyan ku dê di 14'ê Adarê de her tişt amade be lê dîsa em rastî mijûlkirinek hatin" wiha axivî: “Em nîşana xwe ya zêde dixwazin, em dixwazin 'qanûna şîdeta di tenduristiyê de' wekî ku em pêşniyar dikin derbikeve. Em mûçeyek bingehîn a mirovahî dixwazin ku di teqawîdbûnê de jî xuya bibe."

Daxwazên xebatkarên tenduristiyê

Çalakî piştî axaftinan bi çepikan bi dawî bû. Xebatkarên tenduristiyê ku ev salek e daxwazên xwe dubare dikin, ji bo dengê xwe bidin bihîstin her ku diçe çalakiyên xwe zêde dikin. Daxwazên tenduristvanan ev in:

* Parastina karûbarên tenduristiyê yên biparastin

* Daxwaza mûçeyek bingehîn a mirovî ku dê di teqawîdbûnê de jî xuya bibe

* Bi dawîkirina bi hincetên metirsîdar û ne rast ji kar hatin avêtin, şert û mercên xebatê yên koletiyê û em karibin bi ewlehî bixebitin.

* Li dijî tundiyê qanûnek bi bandor, cihên kar ên bi ewle, hawirdorên xebatê yên bi tendurist.

* Bi taybetî KOVÎD-19 li dijî nexweşiyên pîşeyî, qanûnek nexweşiyên pîşeyî yên tevayî bê derxistin.

* Ji bo hemû xebatkarên xeta karsaziyê ku di çarçoveya karên giran û xeternak de dixebitin 5 sal û 1 sal para nûhîn bê dayîn; zêdebûna gav bi gav nîşaneyên zêde ji 3600 heta 7200’an.