REFÎF ISLÎM

Xeza – Nivîskar Sebrîn Ebû Esker ji bo ku berhemên nivîskarên Xezayî bên xwendin, di nav keç, jin û jinên ciwan de li deverên cûrbecûr ên wek kamp, dibistan, zanîngeh û kafeyan, însiyatîfa “Werin Em Ji Wan re Bixwînin” da destpêkirin. Ev însiyatîf bi taybetî piştî hilweşandina pirtûkxaneyên giştî û belavbûna naveroka bêkêr a li ser medyaya civakî, bi armanca hişyarkirina jinan a ji çandên cûda û agahdarkirina wan ji maf û pêdiviyên wan, hate destpêkirin.

Armanc nîqaşkirina li ser berhemên dawî ye

Li gorî Sebrîn Ebû Esker ev însiyatîf ne tenê bi jin û keçan ve sînordar e, nivîskarên jin û xortên li Zîvala Xezayê jî dihewîne. Sebrîn diyar kir ku armanca wê ew e ku li ser berhemên wêjeyî yên vê dawiyê hatine weşandin nîqaş bike û wiha got: “Dixwaze pêşniyaran li ser mijarên girîng ên ku divê werin ronîkirin, bi taybetî yên ku bi jinan û tundiya li dijî wan ve girêdayî ne, çêke.

Sebrîn Ebû Esker destnîşan kir ku beşek mezin ji berhemên wêjeyî yên ku îro têne xwendin û belavkirin ji derve tên û ev agahî dan: “Pirî caran pêdiviyên jin û keçan li ber çav nagirin an jî rastiyên civakên herêmî nîşan nadin. Ev mijar çareser kiriye da ku hişyariyê li ser girîngiya xwendinê û tiştê ku divê ev demografîk bixwîne zêde bike.”

Sebrîn Ebû Esker tekez kir ku însiyatîf berî êrîşê hebû û rojên taybetî ji bo keç û zarokên li dibistanan veqetandibû. Sebrîn da zanîn ku niha ew difikirin ku însiyatîfê berfireh bikin da ku jinên li kampan jî tê de bin, ji ber şert û mercên dijwar ên ku ew dikşînin û got “Divê jin qet dev ji xwendinê bernedin.”

Armanc vejandina çanda xwendinê ye

Derbarê sedema ji nûve destpêkirina însiyatîfê de, Sebrîn Ebû Esker wiha got: “Wêjeya ku min xwendî û pê re mezin bûm, ji hêla gewreyên wêjeya erebî û biyanî ve ji tiştê ku xwendevan îro dixwînin cuda ye. Nifşek derketiye holê ku nivîsên sar û rûberî dinvîse ku ji çarçoveya dîrokî bêpar in, lêkolîna aliyê mirovî yê karakteran, an jî karanîna teknîkên estetîk û retorîkî kêm in. Çima ew wêjeyê bi xwendina perçeyek kurt ji pirtûkekê û nîqaşkirina wê di diyalogek vekirî de li çavkaniya wê tecrûbe nakin.”

Sebrîn Ebû Esker ragihand ku jin ji xwendina mijarên wekhev, wek dîroka Filistînê û bûyerên rojane, gazinan dikin û wiha pê de çû: “Lê ger em li ser dîroka welat û axa xwe nexwînin, em çawa dikarin wê ji xetereyê biparêzin an zarokên xwe mezin bikin? Gelek modelên rolê hene. Bi taybetî jin ku divê biyografiyên wan werin lêkolînkirin û têkoşîn û destkeftiyên wan divê ji wan werin fêrkirin, da ku ev kesayet wek roniyên rêberiyê xizmet bikin.”

Pîvana serkeftinê berfirehkirina çembera jinan e

Ji bo Sebrîn Ebû Eskar, pîvana serkeftinê berfirehkirina çembera jinên ku ew li dora xwe dicivîne dema ku dest bi xwendin û axaftinê dike. Ew hêvî dike ku ji bo romana xwe ya pêşerojê bi qehremanên nû re hevdîtin bike û bi rêya wêjeya ku dil dide dest û dikare ji bo çend zimanan were wergerandin, rastiyên wan û êşa wan nîşan bide. Sebrîn destnîşan kir ku di rûniştina xwe ya yekem de, wê berê yek ji karakterên ji romana xwe ku dê di demek nêzîk de were weşandin, mazûvaniya yek ji karakterên wê kiriye.

Ev rûniştin wek perwerde tên hesibandin

Sebrîn Ebû Esker mazûvaniya pisporên di warên cûda de wek siyasetmedar, rexnegir û xwendekarên xebata civakî dike. Ji ber vê ev rûniştin di serî de perwerdehî ne, ji bo ku alîkariya wan bikin ku xwe perwerde bikin û xwe biguherînin berî ku dest bi guhertina civakên xwe bikin. Ji ber ku ne her kes xwedî şiyana darayî ye ku pirtûkên kaxezî bikire ji ber bihayên wan ên bilind. Sebrîn destnîşan kir ku ew dikarin xwe ji nû ve ava bikin û bi xwendinê dema winda telafî bikin.

Hişyariya civakî û yasayî pir girîng e

Yek ji beşdarên rûniştina xwendinê Macdûlîn Muhana anî ziman ku ew xwendinê wek qonaxek girîng ji bo têgihîştina xwe û rastiyê dinirxîne, bi taybetî dema ku dor tê ser nivîsên kesên ku êş û azarên wekhev jiyane. Cara yekem wê piştî jidayîkbûna zarokek bi nexweşiyeke mejî ya kêm dîtî xwendiye. Mecdûlîn dest bi lêgerîna li pirtûk û malperan kir da ku alîkariya xwe bike.

Divê jin bêtir li ser hişmendiya civakî û yasayî bixwînin

Mecdûlîn Muhana zelal kir ku ew tercîh dike li ser mijarên wek şîdeta navmalî, maf, mijûlbûna bi xortaniyê re û pirsgirêkên psîkolojîk bixwîne. Mecdûlîn destnîşan kir ku divê jin bêtir li ser hişmendiya civakî û yasayî bixwînin da ku bikaribin bi piraniya pirsgirêkên ku ew pê re rûbirû dimînin re mijûl bibin û hebûna xwe wek hêzek di nav civakên xwe de nîşan bidin.

Xwendin beşek yekgirtî ya di jiyana jinê de ye

Mecdûlîn Muhana eşkare kir ku divê şert û mercên dijwar ên ku jin pê re rûbirû dimînin veguherînin teşwîqek bihêz ji bo pêşkeftina xwe û hêzdarkirinê û wiha bidawî kir: “Xwendin tê wateya fêrbûnê û ne qonaxek di jiyana jinê de ye. Ew beşek yekgirtî ya wê ye. Pirtûk bi sedan çîrokên îlhambexş ên jinên ku hilbijartine jiyan û ji nû ve dest pê bikin, dihewînin.”