شلیر کویی

کویه- در دنیای امروز، هم‌زمان با تغییر سبک زندگی و افزایش منابع اطلاعاتی در شبکه‌های اجتماعی، موضوع «تغذیه سالم» به یکی از بحث‌برانگیزترین مسائل تبدیل شده است. با این حال، در کنار این توجه گسترده، برداشت‌های نادرست و باورهای رایجی نیز شکل گرفته‌اند که نه‌تنها سودی برای سلامت ندارند، بلکه می‌توانند به بدن آسیب بزنند؛ به‌ویژه بدن زنان که ویژگی‌ها و شرایط فیزیولوژیک متفاوتی دارد. اجرای هر نوع رژیم غذایی بدون مشورت با افراد متخصص می‌تواند پیامدهای نامطلوبی به همراه داشته باشد.

در این گزارش، اهمیت تغذیه سالم و برخی از باورهای نادرستی که روزانه در جامعه تکرار می‌شوند، با تکیه بر دیدگاه یک متخصص تغذیه بررسی شده است.

ناز خیرالدین، مربی و دارای مدرک دیپلم تغذیه سالم، درباره تغذیه سالم زنان می‌گوید: «من در زمینه تغذیه سالم، به‌ویژه در حوزه زنان فعالیت می‌کنم، چون زنان و مردان دو گروه متفاوت هستند و نمی‌توان بدون توجه به تفاوت‌های بدنی آنها، برای هر دو یک نسخه واحد ارائه کرد. ما همیشه تلاش می‌کنیم به هر فردی که به تخصص ما نیاز دارد، کمک کنیم.»

 

«غذاهای ناسالم از شیر مادر به نوزاد منتقل می‌شوند»

ناز خیرالدین می‌گوید وقتی روزانه درباره تغذیه سالم صحبت می‌شود، بسیاری تصور می‌کنند منظور فقط فردی است که اضافه‌وزن دارد؛ در حالی که تغذیه سالم به هر کسی مربوط است، چه کودک، چه جوان و چه فرد بزرگسال.

او برای نمونه به مادر شیرده اشاره می‌کند و می‌گوید اگر مادر تغذیه سالمی نداشته باشد و به‌طور روزانه غذاهای سرخ‌شده، شیرینی، نوشابه‌های گازدار و دیگر مواد غذایی مضر مصرف کند، ترکیبات این مواد از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل می‌شود. در نتیجه، کودک نیز تحت تأثیر تغذیه ناسالم قرار می‌گیرد و ممکن است رشد نامناسبی داشته باشد.

او همچنین می‌گوید این باور که «فرد لاغر می‌تواند هر چیزی که خواست بخورد و چاق نمی‌شود» نیز نادرست است. به گفته او، همه افراد باید از یک الگوی تغذیه سالم پیروی کنند و این کار به مشورت با متخصص تغذیه نیاز دارد، نه پیروی از توصیه‌های غیرتخصصی.

 

«تغذیه سالم باید از سنین پایین آغاز شود»

ناز خیرالدین می‌گوید یکی از اشتباهات رایج این است که تصور می‌شود کودکان نیازی به رعایت تغذیه سالم ندارند. او به این باور رایج میان برخی والدین اشاره می‌کند که «بگذارید بچه هرچه خواست بخورد؛ چون کودک است و همه چیز را می‌سوزاند» یا اینکه «تا جوانی هرچه دوست داری بخور». به گفته او، این تصور اشتباه است. ممکن است کودکان به‌دلیل تحرک بیشتر، بخشی از کالری مصرفی را بسوزانند، اما بسیاری از بیماری‌هایی که در بزرگسالی دیده می‌شوند، مانند فشار خون بالا، دیابت و بیماری‌های قلبی، می‌توانند ریشه در عادت‌های غذایی دوران کودکی داشته باشند.

او همچنین تأکید می‌کند مشکل فقط نوع غذا نیست؛ زمان خوردن و شیوه پخت غذا نیز اهمیت دارد. خوردن غذا درست پیش از خواب می‌تواند در طولانی‌مدت به مشکلاتی مانند اختلالات هورمونی، بی‌حالی، اختلال خواب، مشکلات روانی و از دست دادن حجم قابل توجهی از عضلات منجر شود.

 

«در زمینه رژیم غذایی، اطلاعات نادرست زیادی وجود دارد»

ناز خیرالدین می‌گوید به‌دلیل افزایش شمار افرادی که درباره تغذیه سالم و رژیم‌های غذایی صحبت می‌کنند، اطلاعات پراکنده و گاه متناقض زیادی میان مردم شکل گرفته است. این مسئله باعث سردرگمی افرادی می‌شود که می‌خواهند تغذیه سالم‌تری داشته باشند یا از بیماری‌ها پیشگیری کنند.

به گفته او، بسیاری از افراد بدون مراجعه به متخصص، صرفاً به توصیه‌های اطرافیان اعتماد می‌کنند. برای مثال، زنان باردار گاهی درباره تغذیه دوران بارداری از افراد مسن‌تر خانواده سؤال می‌کنند، در حالی که شرایط غذایی و نیازهای بدن امروز با نسل‌های گذشته یکسان نیست.

او همچنین به برخی باورهای رایج درباره غذاها اشاره می‌کند و می‌گوید مثلاً بعضی مواد غذایی مانند آجیل می‌توانند مفید باشند، اما مصرف بیش از حد آنها برای فردی که به بیماری‌های خاصی مانند میگرن مبتلاست، ممکن است مناسب نباشد.

یکی دیگر از خطاهای رایج، تقلید از رژیم غذایی دیگران است. به گفته خیرالدین، برخی روزنامه‌نگاران، هنرمندان یا افراد شناخته‌شده رژیم غذایی خاصی را امتحان می‌کنند و چون نتیجه آن برای آنها مطلوب بوده، آن را در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند و دیگران نیز بدون توجه به شرایط بدن خود، همان رژیم را دنبال می‌کنند.

او می‌گوید حتی بعضی رژیم‌ها در ابتدا برای افراد مبتلا به بیماری‌هایی مانند صرع طراحی شده‌اند و بعدها به دلیل تأثیرشان بر کاهش وزن، در میان عموم مردم رواج پیدا کرده‌اند؛ در حالی که مناسب بودن یک رژیم برای یک فرد، به معنای مناسب بودن آن برای دیگران نیست.

 

بهترین رژیم غذایی چیست؟

ناز خیرالدین می‌گوید رژیم مناسب رژیمی است که هیچ گروه غذایی را به‌طور کامل حذف نکند؛ چه میوه و سبزیجات، چه حبوبات، محصولات لبنی و چه گوشت.

به گفته او، نباید هیچ‌کدام از این مواد غذایی را بدون دلیل از رژیم حذف کرد. مهم این است که انتخاب‌ها آگاهانه باشد و مقدار مصرف متناسب با نیاز بدن تعیین شود.

او تأکید می‌کند هر فرد باید با توجه به شرایط جسمی، نیازهای بدن و بیماری‌های احتمالی خود تصمیم بگیرد و اگر درباره این موارد آگاهی کافی ندارد، از متخصص تغذیه مشورت بگیرد.

 

نزدیک به ۱۰ سال فعالیت در زمینه تغذیه زنان

ناز خیرالدین نزدیک به ۱۰ سال است که از طریق گروه‌ها و حساب‌های خود در شبکه‌های اجتماعی به زنان برای داشتن تغذیه سالم کمک می‌کند.

او می‌گوید از اینکه می‌تواند به زنانی که به تخصصش نیاز دارند کمک کند، احساس رضایت دارد و شمار زنانی که در گروه‌های شبکه‌های اجتماعی از برنامه‌های غذایی او استفاده کرده‌اند، بسیار زیاد است.

او توضیح می‌دهد برنامه‌های غذایی که تنظیم می‌کند بسته به شرایط افراد، گاهی برای سه روز یا پنج روز طراحی و مرتب تغییر داده می‌شوند. در این گروه‌ها زنان بسیاری از شهرهای مختلف کوردستان حضور دارند و گاهی زنانی از خارج از کشور نیز به آنها می‌پیوندند.

به گفته او، با توجه به زمان و فصل‌های مختلف، افراد جدید وارد گروه‌ها می‌شوند و تنظیم برنامه برای هر فرد کار ساده‌ای نیست، زیرا پیش از طراحی رژیم باید اطلاعات دقیق و کاملی درباره وضعیت او دریافت شود.

او در پایان تأکید می‌کند:«لطفاً بدون مشورت با متخصص، خودسرانه به هیچ رژیم غذایی پایبند نشوید، چون سلامت شما از هر چیز دیگری مهم‌تر است.»