تشدید بحران انسانی در یمن؛ کودکان در میان قربانیان اصلی خشونتها
با تداوم تیراندازی تکتیراندازها به مناطق مسکونی در یمن، یک کودک ۱۴ ساله در شهر تعز کشته شد؛ گزارشها حاکی از آن است که طی سالهای اخیر صدها غیرنظامی، از جمله دهها کودک، در این حملات جان باخته یا زخمی شدهاند.
رانيا عبدالله
یمن- حوادث هدف قرار دادن کودکان در یمن از طریق تیراندازیهای مکرر تکتیراندازها که محلههای مسکونی و مناطق تجمع غیرنظامیان را هدف قرار میدهد، همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که رنج خانوادهها را تشدید کرده و نگرانی گستردهای درباره افزایش نقض حقوق آسیبپذیرترین اقشار، در سایه نبود اقدامات بازدارنده، برانگیخته است.
در تازهترین حادثهای که در شهر تعز در جنوبغربی یمن رخ داد، «ابراهیم جلال» کودک ۱۴ ساله، به گفته ساکنان محلی بر اثر شلیک تکتیراندازهای حوثی کشته شد. این حادثه زمانی رخ داد که او در حال بازگشت از مدرسه در شمال شهر بود.
به گفته شاهدان، تکتیرانداز بهطور مستقیم به این کودک شلیک کرد؛ او در برابر چشمان خواهرش که همراهش بود، بر زمین افتاد و غرق در خون شد. سپس به یکی از بیمارستانهای شهر منتقل شد، اما بلافاصله جان خود را از دست داد.
این نخستین مورد از این دست نیست؛ پیش از این نیز موارد متعددی از هدف قرار دادن غیرنظامیان در محلههای مسکونی از طریق تیراندازیهای سازمانیافته گزارش شده است؛ روندی که ساکنان تعز بیش از ۱۱ سال با آن مواجه بودهاند.
در واکنش به این حادثه، روز دوشنبه ۶ آوریل، دانشآموزان، معلمان، خانوادهها و شماری از شهروندان در مراسم تشییع پیکر این دانشآموز شرکت کردند. کودکان حاضر در این مراسم با در دست داشتن پلاکاردهایی، ادامه هدف قرار دادن کودکان بیگناه را محکوم کرده و خواستار توقف این نقضهای آشکار شدند.
یکی از دانشآموزان به نام سعد نعمان، با ابراز نگرانی از امنیت خود و همکلاسیهایش گفت: «ما فقط کودکانی هستیم که به مدرسه میرویم؛ چه گناهی کردهایم که به این شکل هدف قرار میگیریم؟»
نقض قوانین بینالمللی
رغده المقطری، وکیل و عضو کانون وکلای یمن، اعلام کرد که اینگونه حملات علیه غیرنظامیان، بهویژه زنان و کودکان، نقض جدی حقوق بینالملل بشردوستانه محسوب میشود؛ قوانینی که بر حفاظت ویژه از غیرنظامیان تأکید دارد و هدف قرار دادن آنها را در هر شرایطی ممنوع میکند.
او افزود که هدفگیری عمدی افرادی که در درگیریها مشارکت ندارند، از خطرناکترین انواع نقض حقوق کودکان در درگیریهای مسلحانه است و در زمره «شش نقض فاحش» علیه کودکان طبقهبندی میشود.
به گفته او، این اقدامات میتواند مصداق جنایت جنگی باشد و نیازمند پیگرد قضایی است. وی هشدار داد که ادامه این اقدامات بدون تحقیق و مجازات، به گسترش مصونیت از مجازات منجر شده و امید به تحقق عدالت را تضعیف میکند.
همچنین رؤیی السامعی، وکیل دیگر، تأکید کرد که قوانین و توافقنامههای متعددی برای حمایت از حقوق کودکان، بهویژه در زمان جنگ، وجود دارد، اما بهدرستی اجرا نمیشوند. او افزود: «کودکان از ابتداییترین حق خود، یعنی زندگی امن، محروم شدهاند.»
آمار نگرانکننده
بر اساس گزارش مرکز اطلاعات و توانمندسازی حقوق بشر، در بازه زمانی مارس ۲۰۱۵ تا مارس ۲۰۲۵، دستکم ۲۸۸ غیرنظامی در تعز بر اثر تیراندازی تکتیراندازها کشته شدهاند که در میان آنها ۱۱۷ زن و ۵۰ کودک حضور دارند. در این گزارش، مسئولیت ۲۸۰ مورد از این موارد به حوثیها نسبت داده شده است.
همچنین ۷۱۸ غیرنظامی، از جمله ۷۸ زن و ۸۴ کودک، در این حملات زخمی شدهاند. این آمار نشاندهنده هدفگیری سازمانیافته گروههای آسیبپذیر، بهویژه زنان و کودکان، در مناطق مسکونی است.
دفتر امور محاصره در تعز نیز اعلام کرده است که از آغاز درگیریها، زنان و کودکان بهطور مستقیم هدف قرار گرفتهاند و خواستار توقف این اقدامات، پاسخگویی عاملان و پایان دادن به کنترل این گروه بر مناطق درگیر شده است.