مخالفت پارلمان موقت سوریه با حضور معلمان زن؛ هشدار درباره «افغانستانیشدن» حقوق زنان
اظهارات یک نماینده پارلمان موقت سوریه علیه حضور پررنگ معلمان زن در مدارس، با موجی از انتقادات مواجه شد؛ فعالان مدنی و حقوق زنان این دیدگاهها را نشانهای از تلاش برای حذف زنان از عرصه عمومی و عقبگرد جامعه به سوی الگوهای افراطی دانستند.
رونيدا حاجی
حسكه- در ۱۵ سپتامبر، در نشست پارلمان موقت سوریه با «محمد رحمان ترکگو»، وزیر آموزش و پرورش، وضعیت حوزه آموزش و مشکلات آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در این نشست، «محمد ابراهیم الزعبی»، نماینده پارلمان سوریه، با اشاره به نسبت معلمان زن و مرد، از افزایش سهم زنان معلم در مدارس انتقاد کرد. وی مدعی شد که حضور زیاد زنان در حوزه آموزش بر شخصیت دانشآموزان تاثیر منفی گذاشته و توان آموزشی مدارس را کاهش میدهد.
این دیدگاه که حضور زنان در آموزش را یک مشکل معرفی میکند، با واکنشهای تند و شدیدی مواجه شد. بدون شک این تفکر که برپایه زنستیزی بنا شده، تنها محدود به حوزه آموزش نیست. کاملاً مشخص است که این ذهنیتِ حکومت موقت تلاش میکند سوریه را به سمت الگوی افغانستان سوق دهد. از همین رو، هرگونه تلاشی برای دور ساختن زنان از عرصههای آموزش، سیاست، مدیریت و زندگی اجتماعی، بهجای عقبگرد و «تاراج دستاوردهای اجتماعی» تلقی میشود. واکنشهای تند به این اظهارات نیز نشان میدهد که جامعه و نیروهای دموکراتیک زیر بار تحمیل چنین سیستمی نخواهند رفت.
در همین راستا، اوین پاشو، مدیر مسئول دانشکده فرهنگ و هنر زنان، ضمن ابراز انزجار از خطرناک خواندن افزایش حضور زنان در آموزش، در گفتوگو با ما درباره نقش زنان، به ویژه نقش مادران در آموزش فرزندان و شکلگیری شخصیت آنان سخن گفت.
«زبان کوردی باید بهعنوان زبان آموزشی به رسمیت شناخته شود»
اوین پاشو با اشاره به اینکه مردم سوریه با وجود تنوعهای ملی، فرهنگی و مذهبی، در آغاز انقلاب با خواست آزادی به خیابانها آمدند، گفت: «پس از سالها جنگ، کشتار، ویرانی و آوارگی، فروپاشی رژیم بعث در سال ۲۰۲۴ با خوشحالی و استقبال مردم سوریه روبرو شد.»
اوین پاشو با تاکید بر تجربه آموزش به زبان کوردی در مناطق شمال و شرق سوريه افزود: «آموزش از مدارس آغاز شد و سال به سال تا سطح دانشگاهها گسترش یافت. حدود ۱۴ سال است که آموزش به زبان کوردی جریان دارد و متون درسی با تلاش و زحمت کادرهای متخصص تهیه شده است.»
اوین پاشو با مخالفت در برابر تصمیمی که زبان کوردی را بهعنوان زبان آموزشی به رسمیت نمیشناسد، گفت: «زبان کوردی باید بهعنوان زبان آموزشی پذیرفته شود. آموزش به زبان مادری یک حق مشروع است که در چهارچوب حقوق بشر نیز به رسمیت شناخته میشود. کودکان باید به زبان مادری خود آموزش ببینند تا خود را از سرزمینشان جدا ندانند و بهعنوان شهروندان این کشور زندگی کنند. آموزش چندزبانه میتواند نتایج ارزشمندی به همراه داشته باشد، اما زبان مادری باید پایه و مبنای آموزش قرار گیرد.»
«کسی که خود را قوی میپندارد، فراموش کرده که توسط یک مادر پرورش یافته است»
اوین پاشو با اشاره به بحثهای مطرحشده در پارلمان موقت گفت که در برخی دیدگاهها، افزایش کادرهای زن در آموزش بهعنوان خطری برای سطح آموزشی دیده شده است. این دیدگاه از ذهنیتی سرچشمه میگیرد که زن را فردی ضعیف میپندارد. وی ادامه داد: «کسانی که خود را قوی و زنان را ضعیف میبینند، در واقع خودشان بسیار ضعیف هستند؛ چرا که از نظر بینش، فکر و آگاهی دچار ضعف و نابیناییاند. نخستین مدرسه از خانواده آغاز میشود و کسی که مدیریت این مدرسه را بر عهده دارد و اولین کادر آموزشی آن محسوب میشود، مادر است. کسانی که خود را قوی و زنان را بینیرو میدانند، باید نقش مادر را در ساختن شخصیت و آموزش کودک ببینند. بر این اساس، دیدگاهی که زنان را از عرصه آموزش دور میکند، دیدگاهی واپسگرا و علیه وجود زن است.»
«توانمندی زنان باعث ایجاد تعادل در شخصیت کودکان میشود»
اوین پاشو حضور زنان در عرصه آموزش را یک نیروی مثبت ارزیابی کرد و گفت: «کودکان میتوانند از تجربیات زنان بهرهمند شوند. قدرت عاطفی و توان تحلیلی زنان در کنار یکدیگر میتواند در شخصیت کودک تعادل ایجاد کند.»
اوین پاشو در پایان سخنان خود با تاکید بر اهمیت پذیرش زنان و همه بخشهای جامعه گفت: «ذاتِ عدم پذیرش دیگران باعث شد سوریه به بحران کشیده شود. آنچه سوریه را وارد بحران کرد، ذهنیت عدم پذیرش و نادیده گرفتن تنوع بود. ذهنیت زنستیز و مردسالاری که زنان را نمیپذیرد، هرگز نمیتواند کشوری باثبات و موفق بسازد. سوریهی جدید باید مانند مادری ساخته شود که همه فرزندانش را در آغوش میکشد.»