جشنواره بینالمللی سینمای زنان؛ از میراث فکری فاطمه مرنسی تا روایتهای جهانی زنان
نوزدهمین دوره جشنواره بینالمللی سینمای زنان، با تمرکز بر مسائل زنان و میراث فکری فاطمه مرنسی، جامعهشناس و اندیشمند مراکشی، با حضور فیلمهایی از کشورهای مختلف و تجلیل از چهرههای برجسته زن در عرصه سینما برگزار میشود.
رجاء خيرات
مراكش- نوزدهمین دوره جشنواره بینالمللی سینمای زنان شامگاه دوشنبه ۲۸ سپتامبر در شهر سلا در مراکش آغاز شد. این مراسم با حضور چهرههای سینمایی از داخل و خارج مراکش، علاقهمندان به سینما، منتقدان و روزنامهنگاران برگزار شد و بار دیگر بر اهمیت سینمای زنان تأکید کرد.
به گفته برگزارکنندگان، در این دوره فیلمهایی از مناطق مختلف جهان به نمایش درمیآیند؛ آثاری که با تمرکز بر سینمای زنان، برای حضور و شنیدهشدن صدای آنان از طریق تصویر تلاش میکنند و در عین حال به مسائل انسانی میپردازند؛ مسائلی که زنان خلاق، چه در برابر دوربین و چه پشت آن، روایتگر آنها هستند.
این دوره همچنین به تجربه فاطمه مرنسی، جامعهشناس، اندیشمند و پژوهشگر مسائل زنان در جهان عرب و مراکش، میپردازد. مرنسی یکی از مهمترین صداهای مدافع آزادی زنان بر پایه پژوهشهای دانشگاهی شناخته میشود و در جشنواره، شماری از مهمترین آثار او معرفی و بررسی خواهد شد.
تجلیل از زنان و تمرکز بر سینمای کبک
جشنواره بینالمللی سینمای زنان در این دوره، سینمای «کبک» را بهعنوان مهمان ویژه معرفی کرده و میزبان شماری از کارگردانان زن این منطقه است تا به مسائل زنان و نگاه منحصربهفرد آنان به سینما بپردازد؛ رویکردی که در راستای نگاه جهانی جشنواره به مسائل زنان در هنر هفتم قرار دارد.
در مراسم افتتاحیه، از دو بازیگر مراکشی، امل عیوش و مریم زعیمی، به پاس فعالیتهای هنریشان تجلیل شد. این دو بازیگر تأکید کردند که سینما به هنرمندان زن امکان میدهد تجربههای مختلفی را از طریق ایفای نقشهای متنوع و غنی پشت سر بگذارند.
امل عیوش از چهرههای شناختهشده سینما و تئاتر مراکش است که با ایفای نقشهای جسورانه در پرداختن به موضوعاتی مانند آزادی زنان، مقابله با باورهای سنتی و کلیشههای جنسیتی شناخته شده است. مریم زعیمی نیز با بازیهای صادقانه و توانایی در ایفای شخصیتهای متنوع و تأثیرگذار، جایگاه خود را در سینما و تلویزیون مراکش تثبیت کرده است.
در بخش دیگری از برنامههای تجلیل، جشنواره از نایس باربو، رماننویس و کارگردان کاتالان ـ کبکی، نیز تقدیر میکند. او از صداهای برجسته خلاق در فضای فرانسویزبان به شمار میرود و آثارش تلفیقی از سینما، ادبیات و دغدغههای انسانی است. رمان مشهور او با عنوان «زنی که میگریزد» با استقبال گستردهای روبهرو شده و به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شده است. فعالیتهای او در حوزه مدنی و محیط زیست نیز ادامه داشته و از بنیانگذاران جنبش «مادران در خط مقدم» برای دفاع از محیط زیست و سلامت کودکان بوده است.
رقابتهای متنوع سینمایی
در کنار بخشهای تجلیل، این دوره شامل مسابقه فیلمهای بلند داستانی، مسابقه فیلمهای مستند، بخش مخاطبان جوان و نمایش فیلمهایی از کشور مهمان، کبک، است.
در بخش مسابقه فیلمهای بلند داستانی، ۹ فیلم با یکدیگر رقابت میکنند: «زنقه مالقه» ساخته مریم التوزانی، کارگردان مراکشی، که در دوره پیشین جوایز اسکار در بخش بهترین فیلم بینالمللی یا غیرانگلیسیزبان انتخاب شده بود؛ «مهاجرت» ساخته شهد امین، کارگردان سعودی؛ «وانیل» ساخته مایرا هرموسیو، کارگردان مکزیکی؛ «اوج همهچیز» ساخته آن ایمون، کارگردان کانادایی؛ «دونده» ساخته لورا گارسیا آلونسو، کارگردان اسپانیایی؛ «جنگل مست» ساخته مانئون کوپیا، کارگردان بلژیکی؛ «استاندآپ» ساخته ماری ساندرز، کارگردان هلندی؛ «دنیای عشق» ساخته یون گا-اون، کارگردان کرهای؛ و «شانا» ساخته لیلا بینل، کارگردان فرانسوی.
ریاست هیئت داوران بخش فیلمهای بلند داستانی بر عهده بادی مینک از لوکزامبورگ است و زکیه الطاهری، کارگردان مراکشی، تانیا الخوری، تهیهکننده لبنانی، جولیا کووالسکی، کارگردان فرانسوی، و پریسیلا آدادی، بازیگر و کارگردان اهل توگو، دیگر اعضای هیئت داوران هستند.
در بخش مسابقه فیلمهای مستند نیز پنج فیلم حضور دارند: «بیرون از مدرسه» ساخته هند بنصاری، کارگردان مراکشی؛ «میان دو کرانه» ساخته سومیه ایدالگو جحدو، کارگردان اسپانیایی الجزایریتبار؛ «وولوبوگو» ساخته کامی فارن، کارگردان فرانسوی؛ «چه چیزی از نشستن در سکوت زاده میشود؟» ساخته سوفی شراغو، کارگردان سوئیسی ـ هندی؛ و «رویاهای رودخانه» ساخته کریستینا میخائیلووا، کارگردان قزاقستانی.
ریاست هیئت داوران بخش فیلمهای مستند را کاترین بیزرن، تهیهکننده و برنامهریز فرانسوی، بر عهده دارد و مریم جزولی، رقصنده و طراح رقص مراکشی، و رجینا دیویدزون ماریانوسکا، تهیهکننده اوکراینی، دیگر اعضای این هیئت هستند.
در بخش «پنجرهای به فیلم کوتاه مراکش» که در برنامه مخاطبان جوان قرار دارد، پنج فیلم به نمایش درمیآید: «اینجا جایی است که برکت است» ساخته زینب زیدان، «کفن» ساخته انصاف جنید، «میان کوهها» ساخته وصال الجابری، «بقا» ساخته امل بولعاله و «خالکوبی بیزه» ساخته فاطمهالزهرا اوباحه.
جشنواره تا سوم اکتبر ادامه خواهد داشت. در پایان نیز جایزه «مناصفه» به اثری اهدا میشود که بیشترین میزان برابری جنسیتی را محقق کرده باشد؛ این جایزه به یک فیلم بلند داستانی مراکشی تعلق میگیرد که به وضعیت زنان در زمینههای مختلف میپردازد و از حقوق و جایگاه آنان دفاع میکند.