گزارش: شاخص فقر جهانی برای نخستین بار در ۱۵ سال گذشته افزایش یافت

گزارش سالانه برنامه توسعه سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که شمار فقرا در جهان ۵۱٫۵ میلیون نفر افزایش یافته است؛ جهشی بی‌سابقه که به گفته کارشناسان، زنگ خطری برای کل جهان به شمار می‌رود.

مرکز خبر - فقر در جهان با سرعت بیشتری در حال گسترش است. هم‌زمانی بحران‌های مختلف، از درگیری‌های مسلحانه گرفته تا تغییرات شدید اقلیمی، زندگی و معیشت مردم را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است. این بحران‌ها روند توسعه را مختل می‌کنند و میلیون‌ها نفر را به ورطه فقر شدید می‌کشانند.

بر اساس گزارش سالانه برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) که روز دوشنبه، ۱۲ اکتبر، منتشر شد، شمار افراد فقیر در جهان ۵۱٫۵ میلیون نفر افزایش یافته و به حدود ۱٫۲ میلیارد نفر رسیده است. به این ترتیب، شاخص جهانی فقر چندبعدی برای نخستین بار از زمان راه‌اندازی آن در سال ۲۰۱۰، افزایش یافته است.

مدیر برنامه توسعه سازمان ملل متحد این روند نگران‌کننده را «زنگ خطری برای تمام جهان» توصیف کرد و گفت پشت این ارقام بزرگ، میلیون‌ها انسانی قرار دارند که هر روز با مشکلات بیشتری روبه‌رو می‌شوند. گرسنگی شدید، محرومیت از آموزش و نبود دسترسی کافی به آب سالم و برق، از مهم‌ترین مشکلات این افراد است.

این مقام سازمان ملل تأکید کرد که چنین وضعیتی قابل‌قبول نیست و یادآور شد که کودکان بیش از نیمی از جمعیت جهان را که در فقر شدید زندگی می‌کنند، تشکیل می‌دهند.

بر اساس این گزارش، بخش عمده افزایش ثبت‌شده در شاخص فقر به عوامل مختلفی از جمله تغییرات جمعیتی، تغییر در دامنه پوشش آماری و رشد جمعیت مرتبط است. رشد جمعیت به‌تنهایی باعث شده است شمار افراد فقیر ۱۵٫۴ میلیون نفر افزایش یابد.

با وجود این روند نگران‌کننده، برخی کشورها توانسته‌اند پیشرفت‌های چشمگیری در مبارزه با فقر داشته باشند. طبق گزارش سازمان ملل، از میان ۸۹ کشوری که اطلاعات آماری آن‌ها در دسترس است، ۳۳ کشور موفق شده‌اند شاخص فقر چندبعدی خود را در کمتر از ۱۵ سال به نصف کاهش دهند. شش کشور از این مجموعه در منطقه آفریقای زیر صحرا قرار دارند.

نتایج بررسی‌های به‌روزشده در ۱۳ کشور نیز تفاوت‌های قابل‌توجهی را نشان می‌دهد. در مصر، نپال و تاجیکستان، میزان فقر و شمار افراد فقیر به‌طور چشمگیری کاهش یافته است. در مقابل، در آنگولا و زامبیا شمار کل افراد فقیر افزایش پیدا کرده، زیرا رشد جمعیت در این کشورها سریع‌تر از روند کاهش فقر بوده است.

شاخص جهانی فقر چندبعدی تنها به درآمد افراد توجه نمی‌کند، بلکه شرایط زندگی روزمره آن‌ها را نیز در نظر می‌گیرد. این شاخص بر پایه ۱۰ معیار تنظیم شده که به‌طور مساوی در سه حوزه اصلی توزیع شده‌اند: سلامت، آموزش و سطح زندگی.

بر اساس این معیار، افرادی که در دست‌کم یک‌سوم از این شاخص‌ها با محرومیت روبه‌رو باشند، در گروه فقرا قرار می‌گیرند. گزارش سال ۲۰۲۶ وضعیت ۱۰۸ کشور در حال توسعه را بررسی می‌کند؛ کشورهایی که در مجموع، ۷۸ درصد از جمعیت جهان را در خود جای داده‌اند.