پاریس- روز دوشنبه ۲۹ ژوئن (هشتم تیرماه)، سالن کولبرت در ساختمان مجلس ملی فرانسه میزبان همایشی با عنوان مخالفت با مجازات اعدام در ایران بود؛ نشستی که با همکاری گروه دوستی فرانسه و ایران در مجلس ملی فرانسه و «کنگره آزادی ایران» برگزار شد و شماری از سیاستمداران فرانسوی، فعالان حقوق بشر، چهره‌های فرهنگی و نمایندگان جریان‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی در آن حضور داشتند.

در آغاز این نشست، مدیر اجرایی کنگره آزادی ایران با اشاره به اهمیت دفاع از حق حیات، مبارزه با مجازات اعدام را مسئولیتی فراتر از مرزهای جغرافیایی دانست و تأکید کرد که هر حکم اعدام، علاوه بر گرفتن جان یک انسان، ضربه‌ای به وجدان بشری و ارزش‌های جهانی حقوق بشر وارد می‌کند.
   

۲۰۰ نماینده پارلمان فرانسه کفالت سیاسی ۲۰۰ زندانی را پذیرفتند

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این همایش، اعلام پذیرش کفالت سیاسی ۲۰۰ زندانی محکوم یا در معرض خطر اعدام در ایران از سوی ۲۰۰ نماینده پارلمان فرانسه بود؛ اقدامی که برگزارکنندگان آن را نمادی از همبستگی با زندانیان سیاسی و تلاش برای جلب توجه افکار عمومی و نهادهای بین‌المللی به وضعیت حقوق بشر در ایران توصیف کردند.

 

تأکید بر اتحاد مخالفان و استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی

آیدا هادیزاده، رئیس گروه دوستی فرانسه و ایران در مجلس ملی فرانسه، در سخنرانی خود بر ضرورت همگرایی نیروهای مخالف جمهوری اسلامی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی برای انعکاس صدای معترضان ایرانی تأکید کرد.

او با اشاره به بازداشت گسترده فعالان مدنی و سیاسی در ایران، گفت نباید سرنوشت زندانیان سیاسی در سایه تحولات منطقه‌ای و مذاکرات سیاسی نادیده گرفته شود و جامعه جهانی باید از تمامی ابزارهای خود برای حفاظت از جان آنان استفاده کند.

آیدا هادیزاده همچنین با اشاره به پیامدهای جنگ‌های اخیر در منطقه اظهار داشت که برخلاف برخی پیش‌بینی‌ها، درگیری‌های نظامی نه‌تنها به تضعیف جمهوری اسلامی منجر نشده، بلکه به تقویت موقعیت آن انجامیده است. وی افزود دولت فرانسه تلاش کرده است تریبونی در اختیار مخالفان جمهوری اسلامی قرار دهد تا بتوانند دیدگاه‌ها و مطالبات خود را در سطح بین‌المللی مطرح کنند.

 

انتقاد از آمار بالای اعدام‌ها و وضعیت بلوچستان

فریبا برهان‌زهی، از دیگر سخنرانان این نشست، با اشاره به روند اعدام‌ها در ایران، جمهوری اسلامی را متهم کرد که از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب اعتراضات و فعالیت‌های مدنی استفاده می‌کند.

او با اشاره به وضعیت استان سیستان و بلوچستان، مدعی شد که سهم شهروندان بلوچ از آمار اعدام‌ها به‌مراتب بیش از نسبت جمعیتی آنان است و این موضوع را نشانه‌ای از تبعیض ساختاری علیه این جامعه دانست.

فریبا برهان‌زهی همچنین سکوت و انفعال جامعه جهانی را عاملی در استمرار این روند توصیف کرد و خواستار واکنش مؤثرتر نهادهای بین‌المللی در برابر اعدام‌ها شد.

 

ناهید بهمنی: اعدام، ابزار تثبیت استبداد است

ناهید بهمنی، نماینده کومله شورشگری کوردستان ایران، نیز به نمایندگی از احزاب کوردستانی در کنگره ایران آزاد هم در سخنان خود با مرور چهار دهه اعدام و سرکوب در ایران، مجازات اعدام را یکی از پایه‌های اصلی بقای حکومت جمهوری اسلامی توصیف کرد.

او با اشاره به اعدام‌های سال‌های نخست پس از انقلاب ۱۳۵۷ و ادامه روند سرکوب در روژهلات کوردستان ایران، گفت ماشین اعدام در جمهوری اسلامی طی دهه‌های گذشته هیچ‌گاه متوقف نشده و همواره برای ایجاد رعب و کنترل جامعه مورد استفاده قرار گرفته است.

ناهید بهمنی همچنین تأکید کرد که نگرانی حکومت بیش از هر چیز از اعتراضات مردمی است و نه فشارهای نظامی خارجی.

 

جنگ راه آزادی ایران نیست

رئیس‌جمهور پیشین فرانسه نیز در این همایش با تأکید بر اینکه جنگ نمی‌تواند راه‌حل دستیابی مردم ایران به آزادی باشد، اظهار داشت تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که درگیری‌های نظامی نه‌تنها به تغییرات دموکراتیک منجر نشده، بلکه فرصت‌هایی برای تقویت جمهوری اسلامی فراهم کرده است.

او ضمن ابراز نگرانی نسبت به احتمال کاهش فشارهای بین‌المللی بر جمهوری اسلامی، تأکید کرد که جامعه جهانی نباید مسئله حقوق بشر و اعدام‌ها را به حاشیه براند.

همچنین تصریح کرد که در صورت قرار داشتن در مسئولیت اجرایی، با کاهش یا لغو تحریم‌های جمهوری اسلامی موافقت نمی‌کرد و معتقد است فشارهای سیاسی و اقتصادی باید تا زمان تغییر رفتار حکومت ادامه یابد.

 

آزادی بر ویرانه‌های جنگ ساخته نمی‌شود

سپیده فارسی، فیلم‌ساز و فعال فرهنگی، نیز در این نشست با مخالفت با هرگونه مداخله نظامی خارجی در ایران گفت آزادی و دموکراسی با جنگ و ویرانی حاصل نخواهد شد.

او تأکید کرد که مردم ایران بیش از هر چیز به حمایت اخلاقی و سیاسی جامعه جهانی نیاز دارند و تمرکز باید بر توقف اعدام‌ها، پایان دادن به مصونیت ناقضان حقوق بشر و حمایت از جنبش‌های مدنی باشد.

 

روایت خانواده‌های دادخواه؛ از رنج اعدام تا مطالبه عدالت

بخش پایانی این نشست به روایت خانواده‌های دادخواه و بازماندگان قربانیان اعدام اختصاص داشت؛ بخشی که با بیان تجربه‌های شخصی، پیامدهای انسانی مجازات اعدام و سرکوب حکومتی را به تصویر کشید.

در این بخش، پیام ویدئویی دایه شریفه، مادر شهید رامین حسین‌پناهی، به زبان‌های کوردی و انگلیسی برای حاضران پخش شد. دایه شریفه در این پیام با روایت چگونگی اعدام فرزندش گفت که با وجود گذشت سال‌ها، خانواده‌اش همچنان از حق تحویل گرفتن پیکر رامین محروم مانده‌اند؛ موضوعی که رنج خانواده را دوچندان کرده و مانع از پایان یافتن سوگواری آنان شده است.

همچنین در بخش دیگر نماینده حزب تضامن دموکراتیک اهواز با اشاره به اعدام‌های مخفیانه در خوزستان، از جامعه جهانی خواست سیاست گفت‌وگو و مماشات با جمهوری اسلامی را کنار بگذارد و اجازه ندهد حق حیات قربانی ملاحظات سیاسی شود. او که خود را از بازماندگان سیستم سرکوب معرفی کرد، گفت ۱۸ نفر از بستگانش در اعدام‌های جمهوری اسلامی جان باخته‌اند و تأکید کرد بسیاری از اعدام‌ها در اهواز بدون ثبت رسمی انجام می‌شوند و خانواده‌ها تحت فشار قرار می‌گیرند.

در ادامه، یکی از اعضای انجمن خانواده‌های دادخواه آبان نیز با انتقاد از بی‌توجهی جامعه جهانی به سرکوب‌های داخلی ایران، اظهار داشت که جمهوری اسلامی همواره از جنگ و تنش‌های خارجی برای تشدید سرکوب داخلی بهره برده است. او تأکید کرد صلح تنها به معنای خاموش شدن جنگ نیست و تا زمانی که اعدام‌ها، دادخواهان و قربانیان نقض حقوق بشر نادیده گرفته شوند، نمی‌توان از صلحی پایدار سخن گفت.

درواقع شرکت‌کنندگان در پایان این نشست بر ضرورت تداوم حمایت‌های بین‌المللی از زندانیان محکوم به اعدام، افزایش فشارهای حقوق بشری بر جمهوری اسلامی و حفظ مسئله حقوق بشر در کانون توجه نهادهای بین‌المللی تأکید کردند و خواستار آن شدند که سرنوشت زندانیان و خانواده‌های دادخواه تحت تأثیر تحولات سیاسی و مذاکرات دیپلماتیک قرار نگیرد.

در پایان می‌توان گفت مخالفت با مجازات اعدام، محور اصلی این همایش بود و سخنرانان اعدام را ابزاری برای سرکوب مخالفان و ایجاد هراس در جامعه توصیف کردند. آنان از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواستند مسئله اعدام و حقوق بشر در ایران را در اولویت قرار دهند و با حمایت از زندانیان در معرض خطر، برای توقف اجرای احکام اعدام اقدام کنند.

شرکت‌کنندگان همچنین با تأکید بر شعار «نه به اعدام، نه به قتل حکومتی» اعلام کردند که دفاع از حق حیات یک مسئولیت جهانی است و مقابله با مجازات اعدام باید به مطالبه‌ای مستمر در سطح بین‌المللی تبدیل شود.