احیای هویت سنتی در «گوبهروک»؛ گالری یک هنرمند برای پیوند زیورآلات بومی با نسل جوان
یک هنرمند زن در سلیمانی با تأسیس کارگاه «گوبهروک»، هنر زیورآلاتسازی فولکلوریک با فلزات مس و نقره را احیا کرده است تا در کنار آموزش جوانان، هویت و صنایعدستی بومی کردستان را زنده نگه دارد.
هلین احمد
سليمانی- در دل «کارگاه فرهنگی» شهر سلیمانی، جایی که بوی مس و برنج و نقره با صدای چکش و دستان هنرمند یک زن درمیآمیزد، کارگاه و گالری «گلسینه سنتی» (گوبهروک) جلب توجه میکند؛ مکانی که تنها به عرضه زیورآلات اختصاص ندارد، بلکه تلاشی زنده برای حفظ و تداوم هنر زرگری به سبک فولکلوریک کوردی است.
بوتان عمر، فارغالتحصیل رشته هنرهای زیبا که حدود پنج سال است در زمینه زیورآلاتسازی فعالیت میکند، با استفاده از مس، برنج و نقره، قطعات ساده فلزی را به زیورآلاتی بدل میسازد که رنگوبوی هنر اصیل كوردی دارند. کار او تنها به ساخت یک شیء زیبا محدود نمیشود، بلکه میکوشد سبکها و ایدههای کهن را از طریق صنایعدستی حفظ کرده و به نسل جوان منتقل کند.
در «گوبهروک»، هر تکه زیورآلات روایتی در دل خود دارد. نقشونگارها تنها جنبه تزئینی ندارند، بلکه بخشی از شناسنامه هنری و فرهنگی کوردستان به شمار میروند. بوتان این کارگاه را دوستداشتنیترین بخش کار خود میداند؛ زیرا در اینجا نه تنها اثری خلق میشود، بلکه آموزش نیز جریان دارد. او در همین مکان به هنرجویان آموزش میدهد تا اصول زرگری و صنایعدستی را بیاموزند و بتوانند خود قطعات ساخت دستشان را خلق کنند.
«نام گوبهروک، یادآور زن کورد است»
بوتان عمر با اشاره به تأسیس این گالری در کارخانه فرهنگی سلیمانی گفت: «حدود پنج سال است به ساخت زیورآلات مشغولم تا هنر و فولکلور کوردی را زنده نگه دارم. آشنایی من با این هنر از یک دوره آموزشی در همین کارخانه فرهنگی آغاز شد؛ آن زمان دانشجو بودم و پس از پایان دوره، با ایدهای نو «گوبهروک» را پایهگذاری کردم. نام گوبهروک از یک زیورآلات اصیل و قدیمی گرفته شده که با شنیدنش، تصویر زن کورد در ذهن تداعی میشود. اکنون در کنار تولید، به آموزش هنرجویان نیز میپردازم. روند آموزش ما با سنجش سطح هنرجو و آشنایی با ابزارها آغاز شده و سپس وارد مراحل تئوری و عملی میشود.»
«نقشهایی که طراحی میکنم، تماماً هنری است»
وی درباره متریال و سبکی که به کار میبرد افزود :«ما روی سه فلز مس، برنج و نقره کار میکنیم و بنا به سفارش مشتری از سنگهای گوناگون بهره میبریم. اما هدف اصلی ما، ترویج استفاده از مس در جامعه است؛ چراکه مس افزون بر زیبایی و جلوه خاص، خواص درمانی و کاربردی فراوانی دارد. ما در کارگاهمان از طلا استفاده نمیکنیم، زیرا طلا ویترین و جایگاه دیگری دارد و هدف ما در حال حاضر برجستهسازی مس است. مشتریان امروز بیشتر کارهای مدرن با سنگهای انتخابی خود میخواهند. از آنجا که تحصیلات من در زمینه هنرهای زیبا بوده، تمام طرحها و نقشهایی که روی فلزات اجرا میکنم، جنبه هنری دارد. بر خلاف بسیاری که در رشته تحصیلی خود کار نمیکنند، من با عشق و علاقه تحصیلم را در عرصه عمل ادامه میدهم.»
بوتان عمر در پایان تأکید کرد :«ما در کارگاه فرهنگی سلیمانی برای حفظ فرهنگ کوردی تلاش میکنیم و تمامی فعالان این مجموعه در پی تولید محصولات بومی هستند. هدف همه ما این است که وابستگی به کالاهای خارجی کاهش یابد و جوانان و زنان با اتکا به توانمندیهای خود، تولیدات دستی را در اقلیم باشور کوردستان توسعه دهند. ما امروز زیورآلات میسازیم و نسل آینده را آموزش میدهیم تا این هنر سینهبهسینه منتقل شود و نسلهای بعدی با هویت ملی خود آشنا بمانند.»