مركز خبر- در تاریخ کوردستان، زنان بی‌شماری وجود دارند که اگرچه نامشان آن‌گونه که باید بر صفحات تاریخ درج نشده، اما با زیست و مبارزه خود نقشی بنیادین در تحولات اجتماعی ایفا کرده‌اند. زنانی که مکتب‌خانه‌ها و مدارس را گشودند، به آموزش کودکان همت گماشتند، زبان و فرهنگ خود را پاس داشتند، در روزنامه‌ها و نشریات نوشتند، تشکل‌ها ساختند و صدای خود را در عرصه سیاسی طنین‌انداز کردند. داستان زندگی آنان تنها روایت جنگ و مقاومت نیست، بلکه تاریخ آموزش، آگاهی، سازماندهی و امید به زندگی است.

در دورانی که درهای آموزش بر روی زنان بسته بود، آنان مسیرهای تازه‌ای را برای دختران نسل‌های بعد گشودند. یکی از این چهره‌های تاثیرگذار، ناهیده شیخ سلام بود؛ زنی که مسارش از معلمی تا فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی گسترده امتداد یافت.

 

تأسیس نخستین مهدکودک در سلیمانی

ناهیده شیخ سلام در سال ۱۹۲۲ در شهر سلیمانی به دنیا آمد. او فرزند بزرگ «شیخ سلام شیخ احمد»، شاعر و فعال سیاسی سرشناس بود. ناهیده تحصیلات ابتدایی خود را در سلیمانی و حلبچه گذراند و در سال ۱۹۴۱ از دانشسرای مقدماتی تربیت معلم در بغداد فارغ‌التحصیل شد.

او پس از ورود به حرفه معلمی، تمامی توان خود را معطوف به گسترش سوادآموزی و آموزش کرد. بر اساس منابع تاریخی، او نخستین زنی بود که اولین مهدکودک را در شهر سلیمانی تأسیس کرد. ناهیده در کلاس‌های درس خود از سرودها و ترانه‌های ملی استفاده می‌کرد تا پیوند کودکان را با فرهنگ و هویت‌شان مستحکم سازد.

 

نقش پیشگام در سازماندهی زنان

فعالیت‌های ناهیده به فضای مدرسه محدود نماند. او در سنین نوجوانی وارد عرصه‌های سیاسی شد و در سال ۱۹۳۹ به عضویت «حزب هیوا» درآمد. در سال‌های بعد، در جریان‌ها و احزاب مختلف سیاسی کوردستان به فعالیت پرداخت و در روند تأسیس حزب دمکرات کوردستان نقش‌آفرینی کرد.

ناهیده شیخ سلام در سال ۱۹۶۰ و در جریان پنجمین کنگره حزب دمکرات کوردستان، به‌عنوان نخستین زن به عضویت کمیته مرکزی این حزب انتخاب شد. او همچنین از بنیان‌‌گذاران و رهبران اصلی «اتحادیه زنان کوردستان» بود.

او به دلیل فعالیت‌های مداوم سیاسی بارها مجبور به تبعید و مهاجرت اجباری شد، اما دست از تلاش‌های اجتماعی برنداشت و دیدگاه‌های خود را در قالب مقاله و یادداشت منتشر می‌کرد. نوشته‌های او در روزنامه‌ها و نشریات كوری با نام‌های مستعار «کچا کورد» (دختر کورد)، «.N.S» و «دایکا روژ» (مادر روز) به چاپ می‌رسید.

 

درگذشت و میراث

ناهیده شیخ سلام در ۲۸ نوامبر ۲۰۰۶ در شهر هولیر درگذشت و پیکر او در تپه «سیوان» سلیمانی، در جوار مزار پدرش به خاک سپرده شد.

او با نقش‌آفرینی در عرصه آموزش کودکان و سپس مبارزه برای تثبیت حضور و دیده‌شدن زنان در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی، با کارنامه معلمی، نویسندگی و سازماندهی مدنی، نام خود را به عنوان یکی از پیشگامان برجسته در تاریخ مبارزات زنان کورد به یادگار گذاشت.